على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2630

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بيابان را . و قد فلان الكلام : بريد فلان سخن را . و قد الرجل ( مجهولا ) : دردگين شكم گرديد آن مرد . قد ( qedd ) ا . ع . كاسهء چرمين . و تازيانه . و دول از پوست ناپيراسته . ج : اقد ( aqodd ) . قد ( qodd ) ا . ع . يك نوع ماهى دريائى . قد ( qad ) م . ع . قدى قدا و قداوة . مر . قداوة ( qad vat ) . قداة ( qad t ) ا . ع . بوى خوش طعام در ديگ . يق : شممت قداة القدر . قدات ( qad t ) ع . ج . قدة ( qadat ) . قداح ( qedah ) ع . ج . قدح ( qedh ) . قداح ( qadd h ) ا . ع . كاسه‌گر . و آهن چقماق . و سنگ و يا چوب آتش زنه . و اطراف گياه تازه . و نوباوه‌هاى تازهء گياه اسپست . و نام موضعى . قداحة ( qed hat ) ا . ع . كاسه‌گرى و شغل كاسه‌گر . قداحة ( qadd hat ) ا . ع . سنگ و يا چوب آتش‌زنه . قداحس ( qod hes ) ا . ع . مرد دلاور و بىباك : و مرد بدخوى . و شير بيشه . قداد ( qad d ) ا . ع . خارپشت . و كلاكموش . قداد ( qed d ) ع . ج . قد ( qadd ) . قداد ( qod d ) ا . ع . درد شكم . و نام مردى . قدار ( qed r ) م . ع . قادرته مقادرة و قدارا : اندازه كردم آن چيز را بر چيز ديگر . و كردم آن را مانند كار ديگر . قدار ( qed r ) و ( qad r ) م . ع . قدر قدرا و قدارا . و مقدرة و مقدارا و قدارا و قدارا . مر . قدر ( qadr ) . قدار ( qod r ) ا . ع . مرد ميانه بالا . و طباخ . و باورچى . و شتركش . و ديگ‌پز . و خوانسالار . و مار بزرگ . و اژدها . و قدار بن سالف عاقر : ناقهء صالح . و قدار بن عمرو : مهتر و رئيس بنى ربيعة . قدارة ( qad rat ) م . ع . قدرت الامر قدارة ( از باب ضرب ) : آماده ساختم آن كار را و وقتش را معين نمودم . قداره ( qadd re ) ا . ع . يك نوع حربه‌اى مانند شمشير كه كتاره نيز گويند . قداس ( qod s ) ا . ع . استوار و ستبر از شرف . و غوزهء نقره شبيه مرواريد . و سنگى كه در جاى ريزش آب در حوض نصب كنند . و سنگى كه در حوض اندازند و آب را بدان اندازه نموده بخش كنند . و صاحب القداس : راهب و كشيش . قداس ( qadd s ) ا . ع . سنگى كه در محل ريزش آب در حوض نصب كنند . قداس ( qodd s ) ا . ع . نان متبركى مر ترسايان را . و ميزبان كليسا . قداف ( qod f ) ا . ع . كاسهء بزرگ . و سبوى سفالى . قدام ( qod m ) ص . ع . ديرينه و قديم . قدام ( qadd m ) ا . ع . پادشاه و مهتر قوم . و سرآمد قوم در شرف . قدام ( qodd m ) ا . ع . پيش و نزد . و جلو ، مؤنث آيد و گاه مذكر . و شتر كش . و سرآمد مردم در شرف . و پادشاه و مهتر قوم . و قدام الباب : رواق . و دهليز . و قدام البعض : نزد بعضى . و من قدامك : از نزد تو . و الى قدامك : از روبروى تو . قدام ( qodd m ) ف م . پ . - مأخوذ از تازى - جلو و پيش و پيش‌رو و جهة پيش . و قدام و خلف : از اول تا آخر . قدام ( qodd m ) ص . ع . ج . قادم . قدامة ( qad mat ) م . ع . قدم قدما و قدامة ( از باب كرم ) : ديرينه گشت . قدامى ( qod m ) ا . ع . قدامى الجيش : يزك و قراول لشكر . قدامى ( qodd mi ) ع . ج . قديم . و ج . قادمة . قدامى ( qodd mi ) ص . پ . منسوب بقدام يعنى جلو و پيشى . قداميس ( qad mis ) ع . ج . قدموس . قداوة ( qad vat ) م . ع . قدى اللحم قدى و قدا و قداوة ( از باب سمع ) : خوشبوى و خوشمزه گرديد گوشت . قدآور ( qad - vr ) ص . پ . بلند قد و بلند بالا . قدائم ( qad 'em ) ع . ج . قدوم ( qadum ) . و ج . قديمة ( qadimat ) . قدة ( qadat ) ا . ع . نوعى از مار . ج : قدات . قدة ( qedat ) ا . ع . پيشوا ( اسم من اقتدى به ) . قدة ( qedat ) م . ع . و قدت النار و قدا و وقدا و وقودا و وقودا و قدة و وقدانا ( از باب نصر ) : افروخته شد آتش . قدة ( qeddat ) ا . ع . دوال . و روش . و راه . و گروهى از مردم كه هر يك بر راهى و روشى و عزيمتى باشند . ج : قدد ( qedad ) . قوله تعالى : كُنَّا طَرائِقَ قِدَداً اى فرقا مختلفة اهواؤها . قدح ( qadh ) ا . ع . طعن در مرد و در نسب وى . ورد شهادت مرد . و قدح العين : بيرون كردن آب تباه شده از چشم . و صدع و شكاف . قدح ( qadh ) م . ع . قدح فيه قدحا ( از باب فتح ) : طعن كرد در آن . و كذا : قدح فى نسبه و عدالته . و قدح فى