عجلان ( ajl n ) ا . ع . ماه شعبان . و نام مردى . و نام بطنى از انصار . و ام عجلان : نام مرغى . عجلة ( ejlat ) ا . ع . گوسالهء ماده . و خيك روغن . و دولاب . و توشه‌دان . ج : عجل و عجال و عجال . و نام گياهى . عجلة ( ojlat ) ا . ع . ما حضر و هر چه سر دست ميسر آيد . و شيرى كه شبان در چراگاه پيش از دوشيدن شتران دوشيده باشد يعنى شير ناشتا شكن . عجلة ( ajalat ) ا . ع . گردون كه بر آن بار كشند و عراده و بار كشى كه گاو آن را كشد . و پله و پايهء خرمابن و آن چنان باشد كه تنهء وى را جاى جاى بكاوند تا بدانها بر وى برآيند . و دولاب . و چوب بر پهناى سر چاه و چرخ‌چاه . و چوب پهنى كه بر چوب پهناى سر چاه باشد كه دول بدان آويخته شود . و چوب با هم بسته كه رخت بر آن نهند . و گل . و گل سياه . ج : عجل و اعجال و عجال . و نيز عجلة : نام دهى در يمن . و دار العجلة : در جنب مسجد الحرام است . عجلة ( ajalat ) م . ع . عجل عجلا و عجلة . مر . عجل . عجلز ( ajlaz ) و ( ejlez ) ص . ع . شتر استوار درشت اندام . ج : عجالز . عجلزة ( ajlazat ) و ( ejlezat ) ا و ص . ع . اسب مادهء استوار و درشت اندام . و ناقة عجلزة و عجلزة : شتر مادهء استوار درشت اندام . ج : عجالز . عجلزة ( ejlazat ) ا . ع . ريگ توده‌اى در باديه . ج : عجالز . عجلط ( ojalet ) ا . ع . شير خفتهء ستبر شده . عجلمى ( ajlemiyy ) ص . ع . منسوب بعجالم كه نام گروهى در يمن است . عجله ( ajele ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جلدى و چابكى و چالاكى و تندى و سرعت و تعجيل و شتاب . و شتابزدگى . و عجله كردن : شتاب كردن . عجلى ( ajl ) ص . ع . قوس عجلى : كمان تيز زودگذار . و امراة عجلى : زن شتاب زده . ج : عجالى . عجم ( ajm ) ا . ع . دمغزه . و شتران ريزه ( للذكر و الانثى ) . ج : عجوم . عجم ( ajm ) ا . ع . مرد دانا و صاحب تميز . عجم ( ajm ) م . ع . عجمه عجما و عجوما ( از باب نصر ) : دندان فرو برد در آن و خائيد آن را جهة خوردن و يا دانستن سختى و سستى آن . و عجمت عودة : آزمودم و امتحان كردم چوب آن را . و الثور يعجم قرنه : گاو مىآزمايد شاخ خود را . و عجم السيف : جنبانيد شمشير را جهة آزمودن . و عجم الكتاب : نقطه نهاد حروف را . و ما عجمتك عينى منذ كذا : از چندى نيافت چشم من تو را . و جعلت عينى تعجمه : گويا كه چشم من مىشناسد آن را . الحديث . نهانا صلى اللّه عليه و آله ان نعجم النوى اى اذا طبخ التمر يطبخ عفوا بحيث لا يبلغ الطبخ النوى فيفسد طعم الحلاوة او لانه قوت للدواجن فلا ينضج لئلا يذهب طعمه . عجم ( ojm ) ا . ع . دمغزه . و خستهء دانهء انگور . و مردمان غير از عرب . عجم ( ojm ) ص . ع . ج . اعجم و عجماء . عجم ( ajam ) ا . ع . مردمان غير از عرب . و خستهء خرما . و تكسك انگور و جز آن . و شتران ريزه از بنات مخاض و بنات لبون تا جذع . عجم ( ajam ) ص . ع . ج . عجمى . عجم ( ojomm ) ص . ع . ابل عجم : شترانى كه به خوردن خار از شورهء گياه خرسند شوند . عجماء ( ajm ' ) ص . ع . مؤنث اعجم : زنى كه در زبان وى لكنت باشد و غير فصيح بود و سخن فصيح گفتن نتواند . و زن گنگ . ج : عجم . و بهيمة عجماء : چاروا . و رملة عجماء : ريگستان بيگياه . و صلوة النهار عجماء : چرا كه جهر در آن نيست . عجماء ( ajm ' ) ا . ع . نام وادى در يمامه . و بدون الف و لام : نام آسمان هفتم . عجمات ( ajam t ) ع . ج . عجمة و عجمة . عجمة ( ejmat ) و ( ojmat ) ا . ع . ريگ بسته . و بسيارى ريگ . و آخر ريگ توده . عجمة ( ojmat ) ا . ع . لكنت در زبان . و عدم فصاحت . عجمة ( ojmat ) م . ع . عجم الرجل عجمة ( از باب كرم ) : لكنت در زبان دارد آن مرد و غير فصيح تكلم مىكند . عجمة ( ajamat ) ا . ع . واحد عجم يعنى يك هستهء خرما و يك تكسك انگور . عجمة ( ajamat ) و ( ajmat ) ا . ع . خرمابنى كه از هسته روئيده باشد . و سنگ سخت كلان . ج : عجمات . عجمجمات ( ajamjam t ) ا . ع . ج . عجمجمة . عجمجمة ( ajamjamat ) ا . ع . ماده شتر استوار و تواناى بر سفر . ج : عجمجمات . عجمستان ( ajamast n ) ا . پ . ايران . و غير از عربستان . عجمى ( ajamiyy ) ا . ع . مرد عاقل صاحب تميز . عجمى ( ajami ) ص . پ . منسوب بعجم كه غير از عرب باشد . و ايرانى . عجمى ( ajamiyy ) ص . ع . آنكه