على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2627
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
قحازن ( qah zen ) ع . ج . قحزنة . قحاف ( qeh f ) ا . ع . كاسه . و شراب خورى با كاسه . المثل : اليوم قحاف و غد انقاف يعنى امروز شراب خورى با كاسه است و فردا سر شكستگى . قحاف ( qeh f ) ع . ج . قحف . قحاف ( qeh f ) م . ع . سخت نوشيدن . و هو مصدر باب المفاعلة . قحاف ( qoh f ) ص . ع . سيل قحاف : توجبهاى كه همه چيز را ببرد . قحافه ( qoh fat ) ا . ع . هر آن چيز كه شخص مىبرد آن را . و ابو قحافة : كنيهء عثمان پدر ابو بكر رضى اللّه عنه . و بنو قحافة : گروهى از تازيان . قحال ( qoh l ) ا . ع . بيمارى مر گوسپندان را . قحام ( qeh m ) ص . ع . ج . قحمة ( qahmat ) . قحامة ( qah mat ) ا . ع . كلانسالى و فرتوتى و هو فى الاصل مصدر بلافعل كالقحومة . قحب ( qahb ) ص . ع . كلانسال و مسن . و سرفه زده ( وصف بالمصدر ) . ج : قحاب . قحب ( qahb ) م . ع . قحب قحبا و قحابا . مر . قحاب . قحبة ( qahbat ) ا و ص . ع . مؤنث قحب يعنى زن كلانسال . و به قحبة يعنى او سرفه دارد و سرفه مىكند . و نيز قحبة : عجوز و گنده پير . و تباه شكم از درد . و زن زنا كار تباه كردار زيرا ببهانهء سرفه و تنحنح اشاره مىكند حريف خود را ، و يا لغت مولد است . ج : قحاب . قحبگان ( qahbag n ) پ . ج . قحبه . قحبگى ( qahbagi ) ا . پ . زنا كارى و تباه كردارى و روسپىگرى و رسوائى و جندگى . قحبه ( qahbe ) ا و ص . پ . روسپى و زغاو و ژغاو و زن زناكار و فاحشه و جنده و جافجاف . قحبهخانه ( qahbe - x ne ) ا . پ . جنده خانه و فاحشه خانه و زعار و زغاو . قحة ( qahat ) و ( qehat ) م . ع . وقح وقاحة و وقوحة و قحة و قحة و وقحا و وقحا . مر . وقاحة . قحة ( qohhat ) ص . ع . مؤنث قح . يق : عربية قحة : زن تازى محض . قحث ( qahs ) م . ع . قحث الشيئ قحثا ( از باب فتح ) : آغاز كرد و گرفت آن چيز را از آخرش يعنى گرفت همهء آن را . قحثرة ( qahsarat ) م . ع . قحثره من يده قحثرة : پراكنده نمود آن را و پريشان كرد . قحد ( qahd ) م . ع . قحد الجمل قحدا ( از باب فتح ) : برآمد كوهان آن شتر و بزرگ شد . قحدة ( qahdat ) ص . ع . ناقة قحدة : ماده شتر بزرگ كوهان . قحدة ( qahadat ) ا . ع . كوهان و بن كوهان . و ميان تهيگاه آن . ج : قحاد و اقحد . قحر ( qahr ) ا . ع . پير فرتوت . و شتر كلانسال كه در آن اندكى از جوانى و توانائى باقى باشد . ج : اقحر و قحور ، و در مؤنث قحرة نبايد گفت و ناب و يا شارف گويند ، و يا لغتى است ردى . قحز ( qahz ) م . ع . قحز قحزا ( از باب فتح ) : برجست و بىآرامى كرد . و قحز فلانا بالعصا : با چوبدستى زد فلان را . و قحز بالرجل : بر زمين افگند آن مرد را . و قحز السهم : انداخت تير را اما پيش رويش افتاد . و قحز الكلب ببوله قحزا و قحزانا و قحوزا : كميز انداخت آن سگ . و قحز الرجل قحوزا : مردهوار افتاد آن مرد و قحز ( مجهولا ) : باز گردانيده شد . قحزان ( qahaz n ) م . ع . قحز قحزا و قحزانا و قحوزا . مر . قحز . قحزة ( qahzat ) ا . ع . زدن چيز خشكى را به روى چيزى ديگر . قحزلة ( qahzalat ) ا . ع . چوب و عصا . قحزلة ( qahzalat ) م . ع . قحزله قحزلة : انداخت آن را و زد آن را . قحزمة ( qahzamat ) م . ع . قحزمه عن الشيئ قحزمة : برگردانيد او را از آن چيز . قحزنة ( qahzanat ) ا . ع . چوبدستى . و چوبدستى گنده . ج : قحازن . قحزنة ( qahzanat ) م . ع . قحزنه قحزنة : بر زمين افگند آن را ، فتقحزن : پس بر زمين خورد . و ضربه حتى تقحزن : زد آن را تا بر زمين خورد . قحزى ( qahz ) ا . ع . كمان برجهنده . قحص ( qahs ) ا . ع . دويدگى . يق : سبقنى قحصا يعنى پيشى گرفت من را در دويدن . قحص ( qahs ) م . ع . قحص قحصا ( از باب فتح ) : بشتاب گذشت . و قحص البيت : روفت خانه را . و قحص برجله : لگد زد . قحط ( qaht ) ا . ع . خشكسال . و ضرب سخت . قحط ( qaht ) م . ع . قحط المطر قحطا و قحوطا ( از باب فتح ) : بند آمد باران . و قحط العام : خشكسال شد . و قحط الناس قحطا و قحوطا ( از باب سمع ) : قحط زده گرديدند مردم . و