على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2626
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
قثرد ( qasrad ) و ( qesred ) و ( qosrad ) ا . ع . رخت خانه . قثرد ( qasrad ) و ( qosared ) ا . ع . مرد بسيار گوسپند و بسيار بره و بزغاله . و مرد بسيار رخت خانه . قثرد ( qesred ) ا . ع . انبوهى مردم . و سيل آورد خشك شده . و درخت رز . قثع ( qos ' ) ا . ع . كرناى و بوق . قثقثة ( qasqasast ) م . ع . قثقث الوتد قثقثة : جنبانيد آن ميخ را جهة بركندن . و قثقث المكيال : تمام و كامل پيمود آن پيمانه را . قثم ( qasm ) ا . ع . آلايش پليدى خشك شده بر سرين . و آلايش پيخال مرغ . قثم ( qasm ) م . ع . قثم له من المال قثما ( از باب ضرب ) : بيكبار مال نيكو و جيد داد او را . و قثمه : فراهم آورد مال بسيار را . و قثم قثما و قثامة . مر : قثامة . قثم ( qasam ) م . ع . قثم قثما و قثمة ( از باب سمع و كرم ) : بپليدى آلوده شد . قثم ( qosam ) افا . ع . مرد جمع كنندهء بدى و شر و جمعكنندهء خير و نيكى و عيال و زن و فرزند . و مرد بسيار بخشش و دهش و فراهمآور نيكى . قثم ( qosam ) ا . ع . كفتار نر . و از اعلام است . قثمة ( qosmat ) ا . ع . خاكستر گونى . و پليدى . و پيخال آلودگى . قثمة ( qosmat ) م . ع . قثم قثمة و قثما . مر . قثم . قثو ( qasv ) ا . ع . گشنيز . قثو ( qasv ) م . ع . قثا المال قثوا ( از باب نصر ) : گرد كرد مال را . و نيز قثو : خيار بالنگ خوردن . قثول ( qesvall ) ا . ع . مرد فروماندهء سست فروهشته گوشت و گنگلاج . و خوشهء ستبر خرمابن . و پارهء بزرگ از گوشت و از استخوان . قثوم ( qasum ) ا . ع . مرد بسيار خير و گردآور عيال و فراهمآور نيكى . قثوى ( qasv ) ا . ع . فراهم آمدگى . قثى ( qasy ) م . ع . قثى المال و غيره قثيا ( از باب ضرب ) : گرد كرد مال و جز آن را . و نيز قثى : خيار خوردن ( واوى و يائى ) . قثيثة ( qasisat ) ا . ع . گروه و جماعت . قثيثى ( qessis ) م . ع . قث المال قثا و قثيثى . مر . قث . قثيرة ( qosayrat ) ا . ع . مصغر قثرة . قجقجة ( qajqajat ) ا . ع . يك نوع بازى مرتازيان را . قج ( qoj ) و قچ ( qoc ) ا . پ . گوسپندان شاخدار جنگى . قجباز ( qoj - b z ) و قچباز ( qoc - b z ) ا . پ . كسى كه قج جنگ مىاندازد و آنكه گوسپند قج را نگاه مىدارد . قچاق ( qocc q ) ص . پ . توانا و زور دار و با قوت . قچقار ( qocq r ) ا . پ . گوسپند پروار گشنى . قچك ( qacak ) و ( qecok ) ا . پ . يك نوع آلتى از موسيقى . قچل ( qacal ) ا . پ . زاغ و كلاغ . قح ( qohh ) ا و ص . ع . خالص و بىآميغ از زفتى و لئامت و از كرم و جوانمردى . و هر چيز خالص و ساده . و مردم درشت بدخوى و جز آنها . ج : اقحاح . و عربى قح : مرد عربى محض . و عبد قح : بنده و بردهء محض كه پدر و مادر آن هر دو بنده باشند . و بطيخ قح : خربزهء پر مغز نارسيده . قحاب ( qeh b ) ع . ج . قحبة ( qahbat ) و ج . قحب ( qahb ) . قحاب ( qoh b ) ا . ع . سرفهء اسب و شتر ، و گاه سرفهء مردم را هم گويند . و احسب القحاب اى احسب فساد الجوف . قحاب ( qoh b ) م . ع . قحب الرجل قحبا و قحابا ( از باب نصر ) : سرفه زده گرديد آن مرد و نيز : قحب الرجل : سرفه كرد آن مرد از لئامتى كه دارد . و قحبه : سخن گفت با او . قحاح ( qoh h ) ا . ع . قحاح الامر : اصل كار و خالص و بىآميغ آن . قحاح ( qoh h ) ص . ع . رجل قحاح : مرد سادهء بىآميغ . قحاحة ( qah hat ) م . ع . قح قحاحة و قحوحة ( از باب نصر ) : ساده و بىآميغ گرديد . و فربه و پر مغز شد . قحاد ( qeh d ) ع . ج . قحدة ( qahadat ) . قحاد ( qahh d ) ا . ع . مرد تنها و منفرد و بىبرادر و بىپسر . قحادة ( qoh dat ) ا . ع . بنو قحادة : نام گروهى از تازيان . قحادية ( qoh diyyat ) ص . ع . منسوب ببنو قحادة . قحارة ( qah rat ) م . ع . قحر قحارة و قحورة ( از باب كرم ) : كلانسال گرديد . قحارة ( qah rat ) ا . ع . كلانسالى و فرتوت شدگى . قحارية ( qoh riyat ) ا . ع . شتر كلان سال كه در آن اندكى از جوانى و توانائى باقى باشد . و مرد كلان جثه و خشمناك . و بسيار نوش كوتاه قامت . قحاز ( qoh z ) ا . ع . بيمارى مر گوسپندان را . و سرفهء شتر . قحازة ( qohh zat ) ا . ع . دامى كه بدان مرغان را شكار كنند .