قاطنة ( q tenat ) ص . ع . مؤنث قاطن . ج : قواطن . و نيز . ج . قاطن . قاطول ( q tul ) ا . ع . نام موضعى بر دجله . قاطون ( q tun ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - نوشادر . قاع ( q ' ) ا . ع . زمين پست هموار دور از كوه و از پشته . ج : قيع و قيعة و قيعان و اقواع و اقوع . و نام قلعه‌اى در مدينهء طيبه . و يوم القاع : از روزهاى تازيان است . قاعب ( q 'eb ) ا . ع . گرگ با بانگ . قاعة ( q 'at ) ا . ع . قاعة الدار : گشادگى ميان سراى . قاعد ( q 'ed ) افا . ع . نشيننده . ج : قعود و قاعدون . قاعد ( q 'ed ) ا . ع . نهال خرمابن كه تنه گرفته باشد . و زنى كه از حيض و از نره و از بچه و از شوى باز ايستاده باشد . ج : قواعد . قوله تعالى : وَ الْقَواعِدُ مِنَ النِّساءِ اللَّاتِي لا يَرْجُونَ نِكاحاً . و خرمابن كه دست بوى نرسد . و جوال پر از دانه . ج . نيز : قواعد . و گروهى از خوارج . و جماعتى كه ديوان نباشد ايشان را . و آنان كه بجنگ نروند . ج : قعد ( qa'ad ) . و نجاست و پليدى . و سستى و استر خائى در پيوند دست و پاى ستور . قاعدات ( q 'ed t ) ع . ج . قاعدة . قاعدة ( q 'edat ) ص . ع . مؤنث قاعد . ج : قاعدات و قواعد . قاعدة ( q 'edat ) ا . ع . امر كلى كه منطبق بر همهء جزئيات باشد . ج : قواعد . و قاعدة البيت : بنياد خانه . و قاعدة الملك : جاى تختگاه . قاعده ( q 'ede ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پايه و بنياد و اصل و اساس . و بن ستون و پايهء عمود . و پايه تخت و كرسى حكومت و سلطنت . و رسم و قانون و عادت . و دستور و ترتيب و طرز و طريقه و راه . و بند و بست . و حيض . و قاعده شدن : حايض شدن . قاعف ( q 'ef ) ا . ع . باران شديد كه ناگاه آيد و هر چيزى را ببرد . قاعلة ( q 'elat ) ا . ع . كوه دراز بلند . ج : قواعل . قاف ( q f ) ا . پ . نام حرف بيست و چهارم از حروف الفبا و در حساب جمل يك‌صد باشد . و نام كوه قفقاز ، و بطور افسانه گويند كوه قاف محيط است بربع مسكون و پانصد فرسنگ بالا دارد و بيشتر آن در ميان آب است . و از قاف تا قاف : تمام عالم و همهء جهان . و قاف و دال : مزخرف و هرزه . و هرزه گوئى . و هرزه كارى . و طمطراق و كش فش . و قول و دليل . قاف ( q f ) ا . ع . نام حرفى از حروف معجمه . و نام كوهى گرداگرد زمين . مر . ق . و اخذه بقاف رقبته يعنى گرفت به پوست گردن وى . قافة ( q fat ) ع . ج . قائف . قافز ( q fez ) ص . ع . برجهنده . قافز ( q fez ) ا . ع . غوك نر . ج : قوافز . قافزة ( q fezat ) ا . ع . غوك ماده . ج : قوافز . قافزة ( q fezat ) ص . ع . مؤنث قافز . و خيل قافزة : اسبان تيزرو كه وقت دويدن برجهند . ج : قوافز . قافل ( q fel ) افا . ع . باز گردندهء از سفر . ج : قفال ( qoff l ) و قفل ( qafal ) و قافلة . و ج ج : قوافل . قافل ( q fel ) ا . ع . پوست خشك شده . و مرد خشك پوست و خشك دست . قافلة ( q felat ) ا . ع . باز گردندهء از سفر . و گروه مسافر را كه اول سفرشان باشد از جهة تفال ببازگشتن نيز قافلة نامند و همچنين كسانى كه بجنگ رفته باشند تفألا قافلة نامند . ج : قوافل . و نيز قافلة : ج . قافل . قافله ( q fele ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كاروان و گروه مسافر . و قافله شد بمعنى قافله رفت است يعنى سالار قافله رفت كه كنايه از رحلت آن حضرت صلى اللّه عليه و آله باشد . قافله سالار ( q fele - s l r ) ا . پ . رئيس قافله . قافور ( q fur ) ا . ع . غلاف شكوفهء خرما . قافى ( q fi ) ا . ع . از پى رونده و پيرو . و خادم و خدمتگار . قافية ( q fiyat ) ا . ع . پس گردن . و باصطلاح عروض : كلمهء اخير از بيت كه اعادهء آن لازم باشد و يا آخرين حرف متحركى در بيت كه پس از آن حرف ساكنى باشد و اين حرف ساكن پيروى حرف متحرك را نمايد و يا حرفى كه بناى قصيده بر آن باشد . و اتيته على قافيته اى على اثره . قافيتين ( q fiyatayne ) ا . ع . مثناى قافيه . و ذو قافيتين : بيتى كه داراى دو قافيه باشد . قافيه ( q fiye ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بساوند و سرواده و آن عبارت است از مجموع آنچه تكرار يابد از الفاظ مشابهة الاواخر و يا لفظى متغاير المعانى كه در اواخر مصراعها و يا بيتها ايراد كنند . و قافيه تنگ شدن : عاجز شدن در گفتار و كردار . و قافيهء شايگان : آن قسم از پساوند كه در آن حرف زايد را با حرف اصلى قافيه كنند مانند دليران با جان و رنگين با نسرين و خفتن با گلشن و جز آن . قافيه سنج ( q fiye - sanj ) ا . پ . شاعر .