على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2580

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كردن : بىچيز نمودن و درويش ساختن و محتاج كردن . فقيران ( faqir n ) پ . ج . فقير : گدايان . فقيرانه ( faqir ne ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - درويشانه . و حقيرانه . و بطور درويشى . فقيرة ( faqirat ) ص . ع . زن فقير . ج : فقائر و فقراء . فقيرى ( faqiri ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درويشى و مفلسى . و گدائى . و تنگدستى و فقر . و فروتنى . فقيص ( faqis ) ا . ع . آهن پاره‌اى در افزار كشاورزى شبيه بحلقه . فقيصة ( faqisat ) ص . ع . تخم مرغ شكسته و كفاينده . فقيع ( faqi ' ) ا . ع . سرخى . و پليدى . فقيع ( faqi ' ) ص . ع . رجل فقيع : مرد سرخ فام . و انه لفقيع : او پليد است . فقيع ( feqqi ' ) ا . ع . كبوتر سپيد . فقيع ( feqqi ' ) ص . ع . سخت سپيد . فقيه ( faqih ) ص . ع . دانا . و دريابنده . و داناى علم دين . ج : فقهاء . و فحل فقيه : گشن ماهر و زيرك در گشنى كردن . فقيه ( faqih ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دانشمند در علم دين و شريعت . فقيهة ( faqihat ) ص . ع . مؤنث فقيه . ج : فقائه و فقهاء . فك ( fakk ) ا . ع . يكى از دولحى و دو زنخ . ج : فكوك . و اندك شكستگى دست . فك ( fakk ) م . ع . فككت العظم فكا ( از باب نصر ) : جدا كردم آن استخوان را از مفصل ، و هر دو چيز مشتبك را كه از هم جدا كنى فقد فككتهما . و فككت الصبى : ريختم دوا را در دهان آن كودك . و فك الرهن فكا و فكوكا : رهانيد و بيرون آورد كروى را . و فك الرقبة : آزاد كردن آن بنده را . و فك اليد : گشاد دست را از آنچه در آن بود . و يق للشيخ الكبير : قد فك و فرج يعنى پير و خرف شد . و فك الاسير فكا و فكاكا و فكاكا : آزاد كرد و رها نمود بندى و اسير را . فك ( fak ) و ( fakk ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - از هم جدا كردگى . و رهائى و آزاد كردگى . و هر يك از دو استخوان زفرود و زنخ . و فك اسفل : زنخ زيرين و ناك پائين كه چك و منه نيز گويند . و فك اعلا : زنخ بالائين . و فك رهن كردن : گروى از گرو درآوردن . و رها كردن گروى . فكاك ( fak k ) و ( fek k ) م . ع . فك فكا و فكاكا و فكاكا . مر . فك ( fakk ) . فكاك ( fak k ) و ( fek k ) ا . ع . آزادى و رهائى و خلاصى اسير و بندى . و فكاك الرهن : آنچه گروى را بدان از گرو بيرون آورند . فكاك ( fek k ) ع . ج . فاك ( f kk ) . فكان ( fakk ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : محل تلاقى دو گنج دهان از درون رخسار . يق : مقتل الرجل بين فكيه . فكانه ( fak ne ) ا . پ . بچهء سقط شده خواه از انسان و يا حيوان ديگر . و بچهء در شكم مادر مرده . فكاه ( fek h ) م . ع . مفاكهة و با كسى لاغ و ظرافت نمودن و خوش منشى كردن . المثل : لا تفاكه امة و لا تبل على اكمة يعنى نه با كنيزك مزاح و خوش طبعى كن و نه بر بالاى بلندى بول كن . فكاهة ( fak hat ) م . ع . فكه الرجل فكها و فكاهة ( از باب سمع ) : خوش طبع و خوش منش گرديد آن مرد و سخنگوى خنده زنان شد با ياران خود . و فكه فلان من فلان : بشگفت آمد فلان از به همان . فكاهة ( fok hat ) ا . ع . خوش منشى و خوش طبعى و لاغ و ظرافت و مزاح . فكة ( fakkat ) ا . ع . گولى . و سستى و ناتوانى . و الفكة : ستارگان گرد آمدهء سپس سماك رامح كه كودكان تازى آنها را قصعة . المساكين نامند . فكة ( fakkat ) م . ع . فك فلان فكة ( از باب سمع و كرم ) : گول و احمق گرديد فلان و سست و ناتوان شد . فكر ( fakr ) م . ع . فكر فى الامر فكرا ( از باب نصر و ضرب ) : انديشيد در آن كار . فكر ( fakr ) و ( fekr ) ا . ع . انديشه . ج : افكار . و حاجت . يق : ما لى فيه فكر : نيست مرا در آن حاجتى ، و در اين معنى اخير فتح افصح است . فكر ( fekr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انديشه . و خيال و سنباد و نيرنود . و فكر باطل و يا فكر بيهوده : گمان و خيال باطل و بيهوده . و فكر كردن : انديشيدن و انديشه كردن و نگريستن و تأمل كردن و غور كردن . و دريافتن و دريافت كردن . و بىفكر : بىانديشه و غافل و بىپروا و بىخيال و بىتأمل . فكر ( fekar ) ع . ج . فكرة ( fekrat - ) . فكرة ( fekrat ) ا . ع . انديشه . ج : فكر ( fekar ) . فكرت ( fekrat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انديشه . و خيال . و تأمل . و تصور و گمان . فكرمند ( fekr - mand ) ص . پ . انديشه ناك و متفكر و متأمل . و اندوهگين و غمگين و و ملول و حزين . فكرى ( fekr ) ا . ع . انديشه و فكر . فكرى ( fekri ) ا . پ . - مأخوذ از تازى -