على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2579
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
فقل ( foql ) ا . ع . ماهى زهردارى بدرازى يك انگشت . ج : فقلة ( faqelat ) . فقلة ( faqelat ) ع . ج . فقل ( foql ) . فقم ( faqm ) م . ع . فقمه فقما ( از باب نصر ) : بسر بينى خود گرفت او را . و فقم المراة : گائيد آن زن را . فقم ( faqm ) و ( foqm ) ا . ع . زنخ و يا يكى از دو جانب زنح . و نوك بينى سگ . فقم ( faqm ) و ( faqam ) م . ع . فقم الامر فقما و فقما و فقوما ( از باب سمع ) : دشوار شد آن كار و سترگ گشت . و فقم الرجل فقما و فقما : پيش برآمد دندان پيشين بالائين آن مرد چندانكه بر زيرين برابر نشست و يا بر عكس . و فقم الرجل فقما : فيريد آن مرد و تكبر نمود و خراميد . و فقم ماله : كم شد مال او و يا افزون گشت . و اكل حتى فقم : خورد چندانكه ناگوار گرديد . و فقم الاناء : پر شد آن خنور . فقم ( faqam ) ا . ع . پرى و پيش آمدگى ثناياى زيرين به نحوى كه ثناياى بالائين به روى آنها ننشيند . فقم ( faqam ) ص . ع . رجل فقم : مرد زيرك كه بر خصم غالب گردد . فقم ( foqom ) ا . ع . دهان . فقمان ( faqm ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو جانب زنخ . الحديث : من حفظ ما بين فقميه . فقو ( faqv ) م . ع . فقوت اثره فقوا ( از باب نصر ) : در پى او رفتم . فقوء ( foqu ' ) م . ع . فقا البهمى فقوء ( از باب فتح ) : خاك آلود كرد توجبه و باران گياه بهمى را و ستور نچريد آن را . فقوة ( faqvat ) و ( foqvat ) ا . ع . فقوة السهم : سوفار تير . و كذا فقوة السهم . ج : فقى ( foq ) . فقود ( foqud ) م . ع . فقد فقدا و فقودا . مر . فقد . فقور ( foqur ) ع . ج . فقر ( faqr ) . فقوس ( foqus ) م . ع . فقس فقوسا ( از باب ضرب ) : بمرد . و فقس الطائر بيضه : تباه كرد آن مرغ تخم خود را و يا شكست و بچه برآورد از آن . و فقس الحيوان : كشت آن جانور را . و فقس عن الامر : باز داشت از كار ببدترين باز داشتى . و فقس فلانا : گرفت موى فلان را و به زير كشد . فقوس ( faqqus ) ا . ع . خربزهء شامى . فقوص ( faqqus ) ا . ع . خربزهء نارس ( لغة مصرية ) . فقوع ( foqu ' ) ا . ع . ج . فقع ( faq ' ) و فقع ( feq ' ) . فقوع ( foqu ' ) م . ع . فقع فقعا و فقوعا . مر . فقع ( faq ' ) . فقوم ( foqum ) م . ع . فقم فقما و فقما و فقوما . مر . فقم ( faqm ) و فقم ( faqam ) . فقه ( faqh ) م . ع . فقهه فقها ( از باب نصر ) : چيره شد به روى در وى در نبرد علم فقه . فقه ( feqh ) ا . ع . فهم و فطانت . و دانش . و دريافت و زيركى . و دانش بهر چيزى . و دانش علم دين . فقه ( feqh ) م . ع . فقهه فقها ( از باب سمع ) : دريافت آن را و دانست . فقه ( feqh ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - علم بمعرفت احكام دين . فقه ( faqeh ) و ( faqoh ) ص . ع . رجل فقه : مرد داناى علم دين . و مرد دانا و زيرك . و كذلك : رجل فقه . فقها ( foqah ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - علماى علم دين و دانشمندان علم شريعت . فقهاء ( foqah ' ) ع . ج . فقيه . و ج . فقيهة . فقهة ( faqehat ) و ( faqohat ) ص . ع . امراة فقهة : زن دانا و زيرك . و زن داناى علم دين . و كذلك : امراة فقهة . فقهى ( feqhi ) ص . پ . منسوب بفقه . فقى ( foq ) ع . ج . فقوة ( faqvat ) و فقوة ( foqvat ) . فقئ ( faqi ' ) ا . ع . بيمارى در شتران كه نه سرگين مىاندازند و نه كميز . و مغاكچهء در سنگ و يا در زمين درشت كه آب در آن گرد آيد . فقئ ( faqi ' ) ص . ع . جمل فقئ : شتر مبتلا ببيمارى فقئ . فقيد ( faqid ) ص . ع . گم كرده شده . و مات غير فقيد و لا حميد يعنى بمرد و كسى پرواى آن نكرد . فقير ( faqir ) ا و ص . ع . درويش . و كسى كه باندازهء عيال مال دارد و زياده بر آن ندارد . ج : فقراء . و گفتهاند : فقر : آنكه قوت روزانه دارد ، و مسكين : آنكه هيچ ندارد . و نيز فقير : آنكه ندارد و سؤال نمىكند ، و مسكين : آنكه ندارد و سؤال مىكند . و نيز فقير : شكسته استخوان پشت . و كسى كه شكايت كند از شكستگى مهرههاى پشت ( فعيل بمعنى مفعول ) . و شتر بينى بريده جهة رام شدن . و گودالى كه در آن نهال خرما نشانند . ج : فقر ( foqor ) . و جوى گرداگرد نهال خرما . و چاههائى كه يكى بسوى ديگرى روان باشد . و زمين نرمى كه در آن چاههاى برابر و مقابل هم كنند . و دهانهء كاريز . و آب راههء كاريز . و نام چاهى . فقير ( faqir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درويش و مفلس و گدا و بىچيز . و كسى كه جز قوت چند روزهء عيال خود چيزى نداشته باشد . و مردم فروتن و حقير و ناتوان . و فقير