على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2578

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مردمان درويش و فقير و تنگدست و بىبضاعت و مسكين و مفلس . فقراء ( foqar ' ) ع . ج . فقير . و ج . فقيرة . فقرات ( feqr t ) و ( faqar t ) و ( feqar t ) و ( feqer t ) ع . ج . فقرة ( feqrat ) و فقرة ( faqrat ) . فقرات ( feqer t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مهره‌هاى از گردن و پشت تا كمر . فقران ( feqr n ) و ( feqer n ) ع . ج . فقرة ( feqrat ) و فقرة ( faqrat ) . فقرة ( feqrat ) و ( faqrat ) ا . ع . استخوان پشت از مهرهء دوش تا بن دنب . ج : فقر ( feqar ) و فقرات ( feqr t ) و فقرات ( faqar t ) و فقرات ( feqar t ) و فقرات ( feqer t ) و فقران ( feqr n ) و فقران ( feqer n ) . فقرة ( faqrat ) ا . ع . گياهى . ج : فقر ( faqr ) فقرة ( feqrat ) ا . ع . نشان از كوه و يا نشان هدف و مانند آن . و سه بيت از قصيده ( تشبيها له بفقرة الظهر ) . و بهترين بيت از قصيده . و بهترين زمين كشت . فقرة ( foqrat ) ا . ع . گودال . و هر جاى كنده و كاويده . و شكاف گلوى پيراهن . و نزديك . يقال : هو منى فقرة : او نزديك من است . فقره ( feqere ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر يك از مهره‌هاى گردن و پشت تا كمر كه كزوغ و زوره نيز گويند . و هر بند از هر چيزى . و هر بند و فصل از كلام . و پاره‌اى از كلام غير منظوم كه بمنزلهء مصراع از بيت باشد . فقره بندى ( feqere - bandi ) ا . پ . ترتيب و انتظام . و آرايش . و اسلوب . فقرى ( foqr ) ا . ع . عاريت دادن ستور براى سوارى و اذن دادن به كسى كه بر پشت آن برنشيند ( اسم است افقا را ) . فقز ( faqz ) م . ع . فقز فقزا ( از باب ضرب ) : بمرد . فقش ( faqc ) م . ع . فقش البيضة فقشا ( از باب نصر ) : شكست آن بيضه را . و نيز فقش : شكستن بدست . فقص ( faqs ) م . ع . فقص البيضة فقصا ( از باب ضرب ) : شكست آن تخم مرغ را و شكافت سر آن را . و نيز فقص : شكستن هر چيزى . فقصة ( faqsat ) ص . ع . تخم مرغ شكسته و سركفانيده . فقط ( fa - qat ) ع . مر . قط . فقط ( faqat ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - تنها و يكتا و منفردا و نويم و وابس . و محض و خالص و بدون آميختگى و بطور ساده . فقع ( faq ' ) م . ع . فقع فقعا ( از باب فتح ) : دزديد . و تيز داد . و فقع فقعا و فقوعا ( از باب فتح و نصر ) : سخت زرد گرديد و يا زرد بىآميغ شد . و فقع الفواقع فلانا : فرسود فلان را سختيهاى روزگار و شكست او را . و فقع الغلام : باليد آن كودك و جنبيد . و فقع فلان : بمرد فلان از گرمى . فقع ( faq ' ) و ( feq ' ) ا . ع . نوعى از سماروغ سپيد نرم . ج . فقعة و فقوع . و هو اذل من فقع بقرقرة : او ذليل‌تر است از سماروغى كه در زمين پست نرم رويد زيرا كه همه كس آن را مىچيند و هميشه پايمال مىشود . فقع ( foq ' ) ع . ج . افقع . فقع ( faqa ' ) م . ع . فقع فقعا ( از باب سمع ) : سخت سرخ گرديد . فقع ( faqa ' ) ا . پ . نوعى از سماروغ كه در جاهاى نمناك مانند ديوارهاى حمام و اظراف خمرهء شراب و جز آن رويد . فقع ( foqa ' ) ا . پ . فقاع و آبجو و بوزه . و فقع گشودن : فقاع گشودن و آروغ زدن . و نازيدن و تفاخر كردن و خودستائى نمودن و لاف زدن . فقعاء ( faq ' ' ) ص . ع . مؤنث افقع : چيز سخت سرخ . فقعة ( feqa'at ) ع . ج . فقع ( faq ' ) و فقع ( feq ' ) . فقعگان ( foqa'g n ) ا . پ . فخر و نازش و خودستائى و تفاخر و لاف و گزاف . فقفاق ( faqf q ) ا . ع . سخن بيهوده و هيچ‌كاره و لا يعنى . فقفاق ( faqf q ) ص . ع . رجل فقفاق : مرد گول بيهوده‌گوى پرحرف . فقفاقة ( f qf qat ) ص . ع . رجل فقفاقة : مرد گول پر حرف بيهوده گوى . فقفقة ( faqfaqat ) ا . ع . فقفقة الماء : آواز آب هنگام روان شدن و قطره قطره چكيدن . فقفقة ( faqfaqat ) م . ع . فقفق فقفقة : سخت درويش شد و خوار گشت . و فقفق الكلب : بانگ كرد سگ از ترس . و فقفق فى كلامه : بتك سخن رسيد و سخن او به آخر انجاميد . فقفوق ( faqfuq ) ا . ع . عقل و ذهن و هوش . و دانش . فققة ( faqaqat ) ا . ع . زن احمق و گول . فقل ( faql ) ا . ع . فزونى و آبادى در كشت . يق : ارض كثيرة الفقل : زمين بسيار ريع و بسيار غله . فقل ( faql ) م . ع . فقل الزرع المحصود فقلا ( از باب نصر ) : برباد داد كشت درو كردهء كوبيده را تا دانه را از كاه جدا سازد .