على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2309

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عثة ( ossat ) ا . ع . متهء پشم يعنى كرمكى كه در پشم افتد و آن را خورد . ج : عث و عثث . و گنده پير . و زن پليد زبان گول . عثث ( osas ) ع . ج . عثة . عثج ( asj ) م . ع . عثج عثجا ( از باب ضرب ) : هميشگى نمود بر اندك اندك نوشيدن چيزى . عثج ( asj ) و ( asaj ) ا . ع . گروه مسافران . و گروه مردم . و پاره‌اى از شب . عثجة ( osjat ) ا . ع . گروه مردم . عثجج ( asjaj ) ا . ع . گروه بسيار و جمعيت بسيار . عثجل ( asjal ) ا . ع . بزرگ شكم . و فراخ و ستبر از مشك و خنوز . عثجلة ( asjalat ) م . ع . عثجل الرجل عثجلة : گران شد بر آن مرد برخاستن از نهايت پيرى و يا از مرض . عثر ( asr ) م . ع . عثر الرجل فى ثوبه و الفرس و غيرهما عثرا و عثارا و عثيرا ( از باب ضرب و نصر و سمع و كرم ) : شكوخيد و بسر در افتاد . و قيل : عثر الرجل عثورا و عثر الفرس عثارا . و عثر جده : بر روى در افتاد و خوار گرديد . و عثر فلان عثرا ( از باب نصر ) : دروغ گفت فلان . و عثر العرق : جهيد آن رگ . و عثر عليه عثرا و عثورا : آگاه گرديده . و ديده و رشد بر آن . عثر ( asr ) ا . ع . كشتى كه از باران آب خورد . و نام شهرى . عثر ( osr ) ا . ع . عقاب . عثر ( osr ) و ( asar ) ا . ع . دروغ و كذب . عثر ( assar ) ا . ع . نام بيشه‌اى شيرناك . عثرات ( asar t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - لغزشها و بسر در افتادگيها . و خطا و سهو . عثرب ( osrob ) ا . ع . درختى مانا بدرخت انار . عثرة ( asrat ) ا . ع . يك بار لغزش و شكوخه . و خطا و گناه و زلة . عثرى ( asariyy ) ا . ع . كشت دشتى كه از باران آب خورد . عثرى ( asariyy ) و ( assariyy ) ا . ع . مرد لاابالى كه در پى دنيا و آخرت نرود . عثعث ( as'as ) ا . ع . تباهى و فساد . و نرم از سرين و از زمين . و پشتهء بىگياه . و سختى . ج : عثاعث . و نام سرودى . و نام كوهى در مدينه . عثعثة ( as'asat ) م . ع . جنبانيدن . و ماليدن و اقامت كردن . و قادر و توانا شدن . و ميل كردن . و آرميدن . عثق ( asaq ) ا . ع . شارع عام . و نام درختى . عثقة ( asaqat ) ا . ع . يك درخت عثق . و فراخى سال و ارزانى . يق : امست الارض عثقة . عثك ( asak ) و ( asek ) و ( osak ) و ( osok ) ا . ع . ريشه‌هاى خرمابن . عثكال ( esk l ) ا . ع . خوشهء خرما . ج : عثاكيل و عثاكل . و العثكال فى النخل بمنزلة العنقود فى الكرم . عثكة ( asakat ) ا . ع . آب و گل تنك . و گلزار سخت . عثكلة ( askalat ) ا . ع . دويدن گران و سست . عثكلة ( askalat ) م . ع . عثكل الهودج عثكلة : زينت داد هودج را از عثكولة فعثكل هو ( مجهولا ) : پس زينت داده شد . و عثكل الشيئ : جنبانيد آن چيز را . عثكول ( oskul ) و عثكولة ( oskulat ) ا . ع . عثكال و خوشهء خرمابن . ج : عثاكيل و عثاكل . عثكولة ( oskulat ) ا . ع . پشم و مانند آن كه جهة زينت بر هودج و جز آن آويزند . عثل ( asl ) م . ع . عثلت يده عثلا ( از باب نصر ) : جبيره كرده شد دست شكستهء او بر غير استوا و كج بسته شد . عثل ( esl ) ص . ع . هو عثل مال : او بر پا دارندهء شتران و سياست‌كنندهء آنها است . عثل ( asal ) ا . ع . غشاى بالاى روده و شكنبهء گوسپند . عثل ( asal ) م . ع . عثل عثلا ( از باب سمع ) : بسيار و وافر شد . و درشت و پرگوشت گرديد . عثل ( asal ) و ( asel ) ص . ع . بسيار از هر چيزى . و درشت و ضخيم و پرگوشت . عثل ( osol ) ع . ج . عثول . عثلبة ( aslabat ) م . ع . عثلب زنده عثلبة : گرفت چوب آتش زنه را از درخت نشناخته كه نمىداند آتش مىدهد و يا نه . و عثلب الطعام : در خاكستر بريان كرد گندم را و بضرورت كبيده نمود آن را . و عثلب الماء : سخت فرو برد آب را . و نيز عثلبة : شورانيدن و پراكنده ساختن . و تفتيش نمودن . عثلط ( osalet ) ص . ع . لبن عثلط : شير ستبر و دفزك . عثلول ( oslul ) ا . ع . پى گردن اسب كه بر آن يال رويد . عثم ( asm ) ا . ع . استخوان شكستهء كج بسته شده . عثم ( asm ) م . ع . عثم العظم المكسور عثما ( از باب نصر ) : كج بسته شد استخوان شكسته و يا خاص است بكج بسته شدن استخوان دست . و عثمه غيره ( لازم