على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2557

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

فرهنجه ( farhanje ) ا . پ . مردم با ادب و نيك اخلاق و خوشروى و نيكو صورت و سيرت . فرهنجيدن ( farhanjidan ) ف م . پ . ادب كردن و تأديب نمودن . و خوش خلق و نيكو خصلت كردن . و دانش آموختن و تعليم كردن . فرهنجيده ( farhanjide ) ص . پ . ادب كرده شده و تأديب‌پذير گشته و خوش اخلاق گرديده . فرهنگ ( farhang ) ا . پ . نيكوئى تربيت و پرورش . و بزرگى و عظمت و بزرگوارى . و فضيلت . و وقار و شكوهمندى . و دانش و حكمت و هنر و علم و معرفت . و علم فقه و علم شريعت . و كتابى كه محتوى لغات فارسى باشد . و فرهنج يعنى شاخهء درخت خوابانيده كه پس از ريشه كردن از آنجاى برآورده در جاى ديگر نهال كنند . و مجراى زير زمينى . و قنات و كاريز . و نام مادر كيكاوس . فرهنگاخ ( farhangax ) و ( farehangax ) م ف . پ . درون و اندرون . و در ميان و در وسط . فرهنگدار ( farhang - d r ) ا . پ . حاكم و قاضى و داور . فرهنگسار ( farhang - s r ) ا . پ . نسح و محو و حك . و تبديل صورت و تغيير شكل و تناسخ و مسخ . فرهنگى ( farhangi ) ا . پ . معلم و استاد و مربى و مدرس . و آخوند و مرد داناى بعلم شرايع . ج : فرهنگيان . فرهنگيان ( farhangiy n ) ب . ج . فرهنگى . فرهود ( forhud ) ا . ع . برهء بز كوهى . و مرد گرداندام درشت شتاب زده . و مرد نازك بدن پر گوشت . و بچهء شير . و كودك پرگوشت خوب صورت . و پدر بطنى از تازيان كه آنها را فراهيد نامند . فرهودى ( farhudi ) ا . پ . كسى كه در دين و آئين و ملت و مذهب خود ثابت و راسخ و استوار باشد . فرهودى ( farhudiyy ) ص . ع . منسوب بگروه فراهيد . فرهوذ ( forhuz ) ا . ع . گرداندام ستبر و نازك بدن پرگوشت . ج : فراهيذ . فرهومند ( farhu - mand ) ص . پ . مرد نورانى پاكيزه روزگار . فرهون ( farhun ) ا . پ . اداره . فرهون ( farehun ) ع . ج . فره . فرهى ( farrahi ) و ( farrehi ) ا . پ . شأن و شوكت و عظمت و شكوه . و داراى افزونى . فرهيختن ( farhixtan ) ف ل و م . پ . ادب آموختن و تأديب كردن و تربيت نمودن . و علم آموختن و تعليم كردن . و آويختن . و شمشير كشيدن . فرهيزيدن ( farhizidan ) ف ل و م . پ . فرهيختن . فرى ( fary ) م . ع . فريت الجلد فريا ( از باب ضرب ) : شكافتم آن پوست را براى اصلاح و يا بطور فساد . و فريت المزادة : ساختم آن توشه دان را . و كذلك : الخف . و فريت فلانا كذبا : دروغ بربستم بر فلان . و كذا : فريت على فلان كذبا . و نيز فرى : مسافت بريدن و رفتن در زمين . فرى ( far ) م . ع . فرى فرى ( از باب سمع ) : سرگشته گرديد و مدهوش گشت . و بشگفت آمد در كار خود . فرى ( forr ) ص . ع . كتيبة فرى : لشكر شكست خورده . فرى ( fariyy ) ا . ع . دروغ بربافته . و چيز تمام خلقت و مصنوع . و چيز بزرگ و عظيم . قوله تعالى : لَقَدْ جِئْتِ شَيْئاً فَرِيًّا اى مختلقا و مصنوعا ، و قيل : عظيما . و كار شگفت . يقال : هو يفرى الفرى اى ياتى بالعجب فى عمله . و دول بزرگ فراخ . و شير دوشيده در همان ساعتى كه دوشيده شده . فرىء ( fari ' ) ص . ع . امر فرىء : كار شگفت و نوپيدا . فرياد ( fary d ) و ( fery d ) ا . پ . بانگ و آواز بلند . و آواز بلندى كه در دادرسى و استعانت برآرند . و فغان و ناله و زارى . و فرياد برآوردن : بآواز بلند بانگ كردن . و فرياد رسيدن و يا بفرياد رسيدن : مدد كردن و معاونت نمودن و اعانت كردن . و فرياد و فغان كردن : بآواز بلند بانگ كردن و طلب اعانت كردن . و ناله و زارى كردن . و داد و فرياد كردن : بانگ زدن براى دادرسى و عدالت . فريادجو ( fery d - ju ) ص . پ . آنكه چاره مىجويد و دادرس مىخواهد . فريادخوان ( fery d - x n ) و فرياد خواه ( fery d - x h ) ا . پ . داد خواه و مظلوم و كسى كه طلب دادرسى مىكند . فريادرس ( fery d - ras ) ص . پ . دستگير و ناصر و مددگار و دادرس و معين . فريادرسى ( fery d - rasi ) ا . پ . دستگيرى و معاونت و دادرسى . فريادناك ( fary d - n k ) و ( feryad - n k ) ص . پ . غوغائى و هنگامه‌ساز . فريادى ( fery di ) ا . پ . مدعى و دادخواه . فرياض ( fery z ) ص . ع . فراخ . فرياض ( fery z ) ا . ع . نام موضعى . فريان ( fary n ) ا . پ . نام پادشاهى . فريب ( farib ) و ( ferib ) و ( fareyb ) و ( fereyb ) ا . پ . عشوه . و مكر . و غافل شدگى از روى خدعه . و عاقل