على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2520
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
فجر ( fajar ) ا . ع . بخشش و جوانمردى و مردمى و احسان . و دولت و مال بسيار . فجر ( fojor ) ع . ج . فجور . فجرة ( fajrat ) ا . ع . برانگيختگى بر گناه و فسق و زنا . و فجرة الوادى : فراخ جاى رودبار كه آب بسوى آن روان گردد . فجرة ( fajrat ) م . ع . فجر فجرا و فجورا و فجرة . مر . فجر . فجرة ( fojrat ) ا . ع . جاى زهيدن آب . فجرة ( fajarat ) ع . ج . فاجر . فجرة ( fajratan ) و ( fajaratan ) ا . ع . ركب فلان فجرة : دروغ گفت فلان . و كذلك : ركب فجرة . فجره ( fejere ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان فاجر و فاسق و بدكار و بدكردار و زناكار . فجز ( fajz ) م . ع . فجز فجزا ( از باب نصر ) : بزرگ منشى نمود و تكبر كرد ( لغة فى فجس ) . فجس ( fajs ) م . ع . فجس فجسا ( از باب نصر ) : بزرگ منشى نمود و تكبر كرد و بزرگى نمود . و فجس فلانا : چيره شد بر فلان . و فجس فعلا : از نو بيرون آورد كارى را كه زشت و بد بود . فجش ( fajc ) م . ع . فجشه فجشا ( از باب نصر ) : سرشكست او را . و فجش الشيئ : فراخ ساخت آن چيز را . فجع ( faj ' ) م . ع . فجعه فجعا ( از باب فتح ) : دردمند كرد او را و مصيبت زده ساخت . و نيز فجع : دردمند شدن بگم گرديدن چيز گرامى و عزيز . يق : فجعة فى ماله و فجع ( مجهولا ) . فجفاج ( fajf j ) و فجفج ( fajfaj ) و ( fojfoj ) ا . ع . مرد پرگوى خويشتن آراى زياده از وسع خود و نازندهء بدان . فجفج ( fojfoj ) و فجفجه ( fojfoje ) ا . پ . فچفچه . فجل ( fajl ) و ( fajal ) م . ع . فجل فجلا و فجلا ( از باب سمع و نصر ) : نرم و فروهشته گرديد و ستبر شد . فجل ( fojl ) و ( fojol ) ا . ع . ترب . و حب الفجل : نام داروئى . فجلة ( fojlat ) ا . ع . واحد فجل يعنى يك عدد ترب . فجو ( fajv ) م . ع . فجا القوس فجوا ( از باب نصر ) : دور نمود زه را از قبضهء كمان . و فجا الباب : گشاد در را . فجواء ( fajv ' ) ا . ع . زمين فراخ و گشاده . فجواء ( fajv ' ) ص . ع . قوس فجواء : كمانى كه زه از وى دور باشد . فجوات ( fajav t ) ع . ج . فجوة . فجوة ( fajvat ) ا . ع . فرجه و فضاى ما بين دو چيز . و شكاف ميان دو كوه . قوله تعالى : وَ هُمْ فِي فَجْوَةٍ مِنْهُ . و زمين فراخ و گشاده . و گشادگى ميان سراى و ما بين حوامى الحوافر . ج : فجوات و فجاء و فجأ ( faja ' ) و فجا ( foj ) . فجور ( fajur ) ص . ع . مرتكب گناه و زناكار . ج : فجر . فجور ( fojur ) م . ع . فجر فجرا و فجورا و فجرة . مر . فجر . فجور ( fojur ) ا . ع . فجور القرابة : زناكارى با خويشان . فجور ( fojur ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فسق و اعمال بد و ناشايسته . و هوسكارى . و زنا . و بدكردارى و كشود . فجوع ( faju ' ) ص . ع . موت فجوع : مرگى كه مردمان را از سختى دردمند سازد . فجوى ( fajv ) ص . ع . مؤنث افجى : زنى كه ما بين دو ران و يا دو زانو و يا دو ساق وى دورى باشد . و ماده شترى كه ميان دو پاششهء وى دورى بود . و ماده شتر كلان شكم . فجيعة ( faji'at ) ا . ع . سختى و اندوه دردناك . ج : فجائع . فچفچه ( focfoce ) ا . پ . نجوا و سر گوشى و سخن آهسته . فح ( fahh ) ا . ع . آوازى كه از دهن مار برآيد . فح ( fahh ) م . ع . فجت الافعى فحا و فحيحا و تفحاحا ( از باب نصر و ضرب ) : از دهن آواز كرد آن مار . و فح فى نومه : دميد در خواب . فحا ( fah ) و ( feh ) ا . ع . ديگ افزار . و پياز . الحديث : من اكل فحا ارض لم يضره ماؤها يعنى البصل . فحاحيل ( fah hil ) ع . ج . فحال . فحاش ( fahhac ) ص . ع . رجل فحاش : مرد فحشگوى . فحاش ( fahhac ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - بدزبان و فحشگرى و هرزهدهن . فحاشة ( fah cat ) ا . ع . فحش و گستاخى . فحاشى ( fahh ci ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فحش گوئى و بدزبانى و هرزه دهانى . فحال ( feh l ) ع . ج . فحل . فحال ( fohh l ) ا . ع . خرمابن نر . ج : فحاحيل . فحالة ( feh lat ) ا . ع . فحل . فحالة ( feh lat ) م . ع . فحل فحلة و فحالة و فحولة ( از باب فتح ) : گشنى كرد . فحام ( feh m ) ع . ج . فحم ( fahm ) و فحم ( faham ) و فحيم . و ج . فحمة . فحام ( foh m ) م . ع . فحم فحما و فحوما و فحاما . مر . فحم .