ج : فجاج . و فج روحاء : موضعى است برسى ميل از مدينهء منوره . فج ( fajj ) م . ع . فج القوس فجا ( از باب نصر ) : بلند كرد زه آن كمان را . و فج الارض بآلة الحرث : شكافت زمين را شكافتن عميقى با افزار شيار . و فج فلان ما بين رجليه : گشاده نمود فلان ما بين دو پاى خود را . فج ( fejj ) ا . ع . ميوهء خام . و خربزهء شامى يعنى هندوانه . فجأ ( faj ' ) م . ع . فجأ المراة فجأ ( از باب فتح ) : گائيد آن زن را . و فجأ فجأ و فجأة و فجاءة ( از باب فتح و سمع ) : ناگاه گرفت آن را . و ناگاه برآمد به روى . فجأ ( faja ' ) ا . ع . ج . فجوة . فجأ ( faja ' ) م . ع . فجئت الناقة فجأ ( از باب سمع ) : كلان شكم گرديد آن ماده شتر . فجا ( faja ) ا . ع . دورى ما بين دو ران و يا دو زانو و يا دو ساق و يا دو عرقوب شتر . و كلانى شكم ماده شتر . فجا ( faj ) م . ع . فجيت الناقة فجا ( از باب سمع ) : كلان شكم گرديد آن ماده شتر . و فجا قوسه فجوا ( از باب نصر ) : بلند كرد زه آن كمان را از وسطش ، ففجيت هى فجا ( از باب سمع ) : پس بلند شد آن . فجا ( faj ) و ( fej ) ا . پ . باقى ماندهء انگور و خرما كه بر درخت مانده باشد . فجا ( foj ) ا . ع . ج . فجوة . فجاء ( fej ' ) م . ع . فاجاه ففاجاة و فجاء : ناگاه برآمد به روى . و نيز بىمهلت و درنگ گرفت آن را . فجاء ( fej ' ) ع . ج . فجوة . فجاء ( fajj ' ) ص . ع . مؤنث افج يعنى زن گشاده‌كنندهء پاها را كه بزشتى انجامد . و قوس فجاء : كمانى كه زه از قبضه‌اش دور و جدا باشد . فجاءة ( foj 'at ) ا . ع . از اعلام است . فجاءة ( foj 'at ) و ( faj 'at ) ا . ع . ناگاه . فجاءة ( foj 'at ) و ( faj 'at ) م . ع . فجأ فجأ و فجاءة و فجاءة . مر . فجأ . فجاءة ( foj 'atan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - ناگاه و بغتة . فجاج ( fej j ) ع . ج . فج . فجاج ( foj j ) ا . ع . راه فراخ و گشادهء ميان دو كوه . فجاجة ( faj jat ) ا . ع . ميوهء خام و نارس . فجاجت ( fej jat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خامى و ناپختگى ميوه و جز آن . فجار ( faj re ) ا . ع . زناكارى ( اسم است مرفجور را و هو مبنى على الكسر ) . و قولهم : يا فجار يعنى اى زن زناكار . فجار ( fej r ) ا . ع . راهها و طرق . و نام روزى از روزهاى تازيان كه در ايام جاهليت داشتند و آن چهار روز بود كه آنها را ايام الفجار مىناميدند و در اين چهار روز ما بين قريش و همراهانشان از كنانة با قيس عيلان جنگ واقع شد و طايفة قيس منهزم شده فرار كردند و انما سمت قريش هذه الحرب فجارا لانها كانت فى الاشهر الحرم فلما قاتلوا فيها قالوا قد فجرنا . فجار ( fej r ) م . ع . فاجرها فجارا : مرتكب فجور شد با آن زن . فجار ( fojj r ) ع . ج . فاجر . فجار ( fojj r ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان فاجر و فاسق و بدكار و بدكردار و بزه كار و زناكار . فجائع ( faj 'e ' ) ع . ع . فجيعة . فجائى ( foj iyy ) ص . ع . اتفاقى و ناگهانى و بدون انتظار و چشم داشت . فجة ( fojjat ) ا . ع . شكاف . فجج ( fajaj ) م . ع . فج فججا ( از باب سمع ) : افج گرديد و كنده‌هاى زانو را بسيار از هم دور نگاهداشت . فجج ( fojoj ) ا . ع . كسانى كه صحبتشان را ناخوش دارند . فجر ( fajr ) ا . ع . سپيدى آخر شب . و روشنى پگاه كه سرخى آفتاب بود در سياهى شب . و فجر كاذب : مستطيل است و سياه رنگ ظاهر مىشود . و فجر صادق : نيز مستطيل و درخشان است و سپيدى آن همهء افق را فرا مىگيرد و طلوع مىكند پس از آنكه فجر كاذب غايب شد . و صلوة الفجر : نماز صبح . و كوكب الفجر : ستارهء صبح . فجر ( fajr ) م . ع . فجر القناة فجرا ( از باب نصر ) : شكافت آن قنات را . و فجر الماء : باز كرد براى آن آب راهى و روان ساخت آب را . و كذا : فجر العين . و فجر زيد فجرا و فجورا و فجرة : برانگيخته گرديد زيد بر گناه و فسق نمود و زنا كرد . فجر الحالف : دروغ گفت سوگند خورنده . و فجر الرجل : مخالفت كرد آن مرد و عصيان نمود . و فجر من مرضه : به شد از بيمارى . و فجر فلان : تكذيب كرد فلان . و فجر زيد : كند گرديد بينائى زيد . و فجر امر القوم : تباه گرديد كار آن گروه . و فجر عن الحق : رو گردانيد از حق و راستى . و فجر فلان : ميل كرد فلان . و فجر الراكب فجورا : ميل نمود آن سوار از زين . و نيز فجر : رفتن بگناه و زنا . فجر ( fajr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سپيدهء صبح و سپيده‌دم . و وقت فجر : پگاه و صبح .