دو زمين باشد و آنها را از هم فرق دهد . و حكم فاصل : حكم نافذ و روان . فاصل ( f sel ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - جدا كننده . و حد فاصل : آنجائى كه چيزى از چيزى جدا گردد . فاصلة ( f selat ) ا . ع . شبه كه ميان هر دو مرواريد و جز آن در رشته كشند . و آخر هر آيه‌اى از آيات قرآن و آن بمنزلهء قافيه است در شعر . ج : فواصل . و باصطلاح عروض فاصله بر دو قسم است : صغرى و كبرى ، فاصلهء صغرى سه حرف متحرك است كه پس از آن حرف ساكن باشد مانند ضربت و كبرى چهار حرف متحرك كه نيز پس از آن حرف ساكن باشد مانند ضربتا . الحديث : من انفق نفقة فاصلة فله من الاجر كذا اى التى فصلت بين ايمانه و كفره . فاصله ( f sele ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - وسعت و فراخى . و مدت . و مقدار . و فضاى واقع در ميان . و مسافت و دورى و بعد . و حاجز . و هر چيز كه ميان دو چيز و يا چند چيز واقع شود . و هر آنچه جدا كند چيزى را از چيز ديگر . فاضة ( f zzat ) ا . ع . سختى و بلا . ج : فواض . فاضح ( f zeh ) ص . ع . رسواكننده . ج : فاضحون . فاضحات ( f zeh t ) ع . ج . فاضحة . فاضحة ( f zehat ) ص . ع . مؤنث فاضح . ج : فاضحات و فواضح . فاضحون ( f zehuna ) ع . ج . فاضح . فاضل ( f zel ) ص . ع . كسى كه در حسب و علم افزون از ديگران باشد . ج : فضلاء . و فاضل الدهر : برگزيدهء در سن و عصر خود . فاضل ( f zel ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كياجور و مرد دانا و صاحب علم و فضل و هنر و كمال و سخاوت و مرد هنرمند و دانشمند . و افزون آينده . و فياض و سرشار . و افزونى آب . و كلانى دول . و زيادتى حساب . و بسيارى مال . و سنگينى پلهء ترازو . و هر آنچه علاوه باشد از محصولى كه بايد بدست آيد . و باقى ماندهء از هر چيز و تفاضل . فاضل آب ( f zel - b ) ا . پ . آبى كه از پرى نهر و جز آن ريزش كند و بخارج آن روان گردد . و هرز آب حمام و آب انبار و جز آن . فاضل باقى ( f zel - b qi ) ا . پ . افزونى در حساب پس از تعيين جمع و خرج . فاضلة ( f zelat ) ا . ع . بلندى قدر در فضيلت و احسان . و باصطلاح عروض : فاصلة كبرى . مر . فاصلة . فاضل‌تر ( f zel - tar ) ص . پ . داناتر و افزون‌تر در علم و كمال و هنر . فاضل‌حساب ( f zel - hes b ) ا . پ . هر آنچه در محاسبه و داد و ستد افزون باشد و علاوه آيد . فاط ( f t ) ا . پ . جدوار و كچوله . و هر زهرى . فاطر ( f ter ) ص . ع . آفريننده . و آغاز كنندهء در كار . قوله تعالى : فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . و بعير فاطر : شترى كه دندان نيش وى برآمده باشد . فاطم ( f tem ) ص . ع . امراة فاطم : زنى كه بچهء خود را از شير باز دارد . و ناقة فاطم : ماده شترى كه سر يك سال بچه را از وى باز كنند . و ماده شترى كه بچه‌اش بوقت فطام رسيده باشد . ج : فواطم . و نيز شتر بچهء از شير باز شده . فاطمة ( f temat ) ا . ع . شتر بچهء مادهء از شير بازشده . و نام چند تن از زنان صحابيه . ج : فواطم . و فاطمة الزهراء صلوات اللّه عليها : نام دختر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله كه سيدة النساء از القاب آن بزرگوار است . فاطمه ( f teme ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - از اعلام است . فاطمى ( f temi ) ص . پ . منسوب به حضرت فاطمه عليها السلام و كسى كه از اولاد آن حضرت باشد . فاطمى ( f temiyy ) ص . ع . كسى كه بولادت منسوب به حضرت فاطمة باشد . ج : فاطميون . فاطميات ( f temiyy t ) ع . ج . فاطمية . فاطمية ( f temiyyat ) ص . ع . مؤنث فاطمى . ج : فاطميات . فاطمية ( f temiyyat ) ا . ع . نام سلسله‌اى از پادشاهان مصر از اولاد حضرت فاطمه سلام اللّه عليها كه از سال 296 هجرى تا سال 567 سلطنت كردند . فاطميون ( f temiyyuna ) ع . ج . فاطمى . فاطن ( f ten ) ص . ع . دانا و زيرك . فاعل ( f 'el ) ص . ع . كننده . ج . فاعلون . و عملهء گل كش و چاه كن . ج : فعلة . فاعل ( f 'el ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كنندهء هر كارى . و سازنده و پردازنده و بجا آورنده و به كار دارنده و كاركننده . و عمل كننده و كردگر و عامل . و فرماينده . و صانع و صنعتگر . و باصطلاح صرف و نحو : كلمه‌اى كه دلالت مىكند بر كسى و يا بر چيزى كه فعل از آن صادر شده . و فاعل بلاواسطه : كردگر نزديك . و فاعل حقيقى : خداوند عالم جل شأنه . و فاعل مختار : كسى كه در اجراى كارى مختار و آزاد است . فاعلى ( f 'eli ) ص . پ . منسوب بفاعل . فاعليت ( f 'eliyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طريقهء اجراى فعل .