على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2494
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
غنينه ( qanine ) ا . پ . خانهء زنبور عسل . و غنينهء منج : خانهء زنبوران . غو ( qav ) ا . پ . بانگ تندر . و آواز كوس و نفير و كرنا . و هر صدا و آواز بسيار بلند مانند فريادى كه بهادران در روز جنگ كنند . غو ( qav ) ا . ع . آزاد . و بآزادى و حريت . غواب ( qav bb ) ع . ج . غابة . غواث ( qov s ) و ( qav s ) ا . ع . فرياد . و نالش . و فرياد رس . و غواث ( بفتح ) كمتر گويند . غوار ( qev r ) م . ع . مغاورة و تاراج كردن . غوارب ( qav reb ) ع . ج . غارب . غوارف ( qav ref ) ع . ج . غارفة . غوازل ( qav zel ) ع . ج . غازلة . غواس ( qav s ) ص . ع . يوم غواس : روزى كه در آن هزيمت و شكست و خون واقع شود . غواشى ( qav ci ) ع . ج . غاشية . قوله تعالى : مِنْ فَوْقِهِمْ غَواشٍ اى ما يغشهم . غواص ( qavv s ) ص . ع . بسيار هجوم آورندهء بر چيزى . غواص ( qavv s ) كسى كه در دريا براى طلب مرواريد فرورود . و نام مرغى . غواصى ( qavv si ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غوطهورى در آب . و غواصى كردن : غوطه خوردن و فرو رفتن در آب . غواضى ( qav zi ) ع . ج . غاضية . غواطس ( qav tes ) ع . ج . غاطس . غوامض ( qav mez ) ع . ج . غامض . غوامض ( qav mez ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پوشيدگيهاى كلام و معانى باريك آن . غوانى ( qav ni ) ع . ج . غانية . غوائب ( qav 'eb ) ع . ج . غائب . غواية ( qav yat ) م . ع . غوى غيا و غواية . مر . غى . غوايت ( qav yat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غايتها و انتهاها . غوائل ( qav 'el ) ع . ج . غائلة . غوبر ( qavbar ) ا . ع . نوعى از ماهى . غوبنك ( qubenak ) ا . پ . گياهى كه بدان مانند اشنان جامه شويند . غوت ( qut ) ا . پ . فلاخن . و گياهى مانند پنبه در غايت سبكى . و غوطه و سر به آب فرو بردگى و فرورفتگى در آب . غوته ( qavte ) و ( qute ) ا . پ . غوطه . غوث ( qavs ) ا . ع . فرياد . و فريادرس ( اسم است از غوث تغويثا ) . هرگاه بگويد : و اغوثاه يعنى بفرياد برس . غوج ( qavj ) ص . ع . فرس غوج اللبان : اسب فراخ پوست سينه . و فرس غوج موج : اسب فراخ گام . غوج ( qavj ) م . ع . غاج غوجا ( از باب نصر ) : دو تا شد و خميد . غوچ ( quc ) ا . پ . گوسپند شاخدار جنگى . غوچه ( quce ) ا . پ . تاج خروس . غوچى ( qavci ) ا . پ . گودال و جاى عميق و ژرف . غور ( qor ) ا . پ . حيز و مخنث . و فتق . و غور شدن : مبتلا بفتق گشتن . غور ( qavr ) ا . ع . مغ و عمق از هر چيزى . و زمين پست . و سمج . و غار . ج : اغوار . و فلان بعيد الغور : فلان كينهور است و يا فلان تيز فهم و حيلهباز است . و نيز غور : ما بين ذات عرق تا درياى يمن . و زمين نشيب جانب مغرب از تهامة . و جائى پست زمين ما بين قدس و حوران مسافت سه روز راه در عرض دو فرسخ . و نام موضعى و آبى . غور ( qavr ) ص . ع . ماء غور : آب غائر و فرو رفته ( و صف بالمصدر ) . غور ( qavr ) م . ع . غار فى الامر غورا و غؤرا ( از باب نصر ) : بدقت نگريست در آن كار . و غار الرجل : در غور آمد آن مرد . و غار الماء فى الارض : فرو رفت آب در زمين . و غارت غينه غورا و غؤرا : فرو شد چشم او بمغاك . و غار فى الشيئ غورا و غؤرا و غيارا : داخل شد و در آمد در آن چيز . و غارت الشمس : غروب كرد آفتاب . و غارهم الله بخير غورا غيارا : در فرا خسالى و ارزانى و باران رساند آنها را خداى تعالى و در اين معنى از ضرب نيز آيد . و اللهم غرنا بغيث : خدايا فرياد رس ما را بباران . و غار النهار غورا : سخت گرم گرديد روز . و غار الرجل : درآمد آن مرد در غائرة يعنى نصف النهار و يا نزول كرد در نصف النهار و يا خوابيد در آنوقت و يا سير كرد در آنوقت . و غارت الارض : منخسف شد زمين . و اغار فلان اهله فغارت هى : برشك آورد فلان اهل خود را پس برشك آمد . و نيز غور : سود رسانيدن . غور ( qavr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مغ و مغاك . و قعر از هر چيزى . و فرورفتگى آب به زمين . و تفكر و انديشه و تامل و تدبير و دقت و توجه و ملاحظه و احتياط . غور ( qavr ) و ( qavar ) ا . پ . رنج و آزار سخت و غفر . غور ( qur ) ا . پ . نام وزنهاى مر اهل خوارزم را كه معادل دوازده سخ است . و نام ولايتى از خراسان نزديك بقندهار . غور ( qevar ) ا . ع . خونبها . غؤر ( qo'ur ) م . ع . غار غورا و غؤرا . مر . غور .