على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2495

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

غورا ( qavr ) ا . پ . نفرين و لعنت و دعاى بد . و گفتار ياوه و بيهوده . غوربا ( qur - b ) ا . پ . غوره‌با . غورپرداخت ( qavr - pard xt ) ا . پ . مواظب از كسى . غورة ( qavrat ) ا . ع . آفتاب . و ميان روز . غوررسى ( qavr - rasi ) ا . پ . تعمق در تفتيش و تفحص . و دقت در تفكر و تأمل . غوركار ( qavr - k r ) ا . پ . عمق و مغ هر چيزى . غوركلى ( qavr - kolli ) ا . پ . تفتيش با دقت و تفحص با تأمل . غورگى ( quragi ) ا . پ . كالى و نا رسيدگى ميوه‌ها . و در غورگى مويز شدن : بمراد نرسيدن . و نااميد شدن و از زندگى برخوردار نشدن . و در غورگى مويز كردن : پايمال كردن . و ويران كردن . و محروم ساختن . غورمگس ( qur - magas ) ا . پ . مگس سرخ بسبزى مايل . و نوعى از زنبور كوچك . غوروا ( qur - v ) ا . پ . غوره‌با . غورواشه ( qur - v ce ) ا . پ . غرواشه و ليف شوى مالان و جولاهگان . غوره ( qure ) ا . پ . انگور و يا خرماى نارس كه هنوز ترش باشد . و هر ميوهء نارس ترشى . و يكى از الوان كبوتر . و غوره افشردن : گريان ساختن . و رشك فرمودن . و شماتت كردن . و غالب شدن . غوره‌با ( qure - b ) ا . پ . قسمى از آش كه داراى آب غوره بود . غورى ( qavr ) ا . ع . تك هر چيزى . غورى ( quri ) ا . پ . آوندى از چينى و يا جز آن و لوله‌دار كه در آن چاى و امثال آن را دم كرده بنوشند . و نام گروهى از افغانان . غوريدن ( quridan ) ف ل و م . پ . تحريض بر جنگ و قتال كردن . و جنگ كردن . و آسوده گشتن . و قانع شدن . و راضى و خشنود گشتن . غوز ( qavz ) م . ع . غازه غوزا ( از باب نصر ) : آهنگ كرد او را و قصد وى كرد . غوزه ( quze ) ا . پ . جوزق و غلاف پنبه كه هنوز پنبه از آن برنياورده باشند . و مهره‌هاى نقره شبيه بمرواريد . و غوزهء آب : حباب آب . غوژه ( quje ) ا . پ . غنچهء گل . و غوزه و جوزق . غوش ( quc ) ا . پ . اسب جنيبت . و كوتل . و گوش . و سرگين حيوانات . و چوب سخت و خدنگ كه از آن تير و نيزه و زين اسب سازند . و نگاه . و ديدار . و تفرج . و برهنهء و عور مادر زاد و عور . غوشا ( quc ) ا . پ . مطلق خوشه از قبيل خوشهء انگور و خرما و خوشهء گندم و جو . و محوطه و چار ديوارى كه شبها گوسپند و شتر و خر و گاو و اسب و جز آن در آنجا بسر برند . و سرگين حيوانات . غوشاد ( quc d ) و ( qavc d ) ا . پ . جاى فرود آمدن قافله و كاروان . و خوابگاه گاوان و گوسپندان . و جايگاه ديوان و جنيان . و درخت بلند . و سرگين حيوانات . غوشاك ( quc k ) ا . پ . خوابگاه ستور . و سرگين خشك حيوانات . غوشاى ( quc y ) ا . پ . خوشهء جو و گندم خصوصا خوشه‌هائى كه پس از درودن در زمين ريخته و مردمان درويش خوشه‌چين بر مىچينند . و سرگين خشك حيوانات براى سوزانيدن . و خوابگاه ستور و چارپايان . غوشت ( quct ) ا . پ . عور و برهنهء مادرزاد . غوشت ( qavct ) ا . پ . گياهى كه لايق چراى ستور نباشد . غوشنگ ( qavcang ) ا . پ . مهميز و غاوشنگ . غوشنه ( qucne ) و ( qucane ) ا . پ . گياهى كه بدان دستها را شويند . و قسمى از غارچ و سماروغ . غوشه ( quce ) ا . پ . خوشهء غلات و خوشهء انگور و خرما . و گياهى كه تازهء آن را خورند و با خشك آن دست و جامه شويند . و نوعى از طعام . و درخت غوش كه از چوب آن تير و نيزه و زين اسب سازند . غوص ( qavs ) م . ع . غاص على الشيئ غوصا ( از باب نصر ) : ناگاه برآمد بر آن چيز و هجوم آورد بر آن . و غاص على الامر : دانست آن كار را . و غاص تحت الماء غوصا و غياصا و مغاصا و غياصة : فرو شد در زير آب . و غاص على المعانى : رسيد با قصاى آن معانى و بيرون آورد معنى دور تر را . غوص ( qavs ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاغوش و فرورفتگى در آب . و غوص كردن : فرورفتن در آب . غوط ( qavt ) ا . ع . تريد . و زمين پست فراخ . ج : اغواط و غياط و غيطان . غوط ( qavt ) م . ع . غاط فى الشيئ غوطا ( از باب نصر و ضرب ) : در آمد در آن چيز . و هذا رمل يغوط فيه الاقدام : در اين ريگ زار پايها فرو مىرود . و غاط الحفرة : كند آن گودال را . غوط ( qut ) ع . ج . غائط . غوطة ( qavtat ) ا . ع . زمين پست هموار . و زمينى نرم و سپيد مر بنى ابى بكر را كه سوار به دو روز طى كردن نتواند . و شهرى در زمين طى . و نهر غوطة : نام نهرى در دوزخ . الحديث : من مات مدمن خمر سقاه الله من نهر الغوطة و قيل : يا