على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2493
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
غنم ( qonm ) ا . ع . غنيمت . و پيروزى به چيزى بىدسترنج . غنم ( qonm ) م . ع . غنمت الشيئ غنما ( از باب سمع ) : بطور غنيمت رسيدم به آن چيز . غنم ( qanam ) ا . ع . گوسپندان ، و از لفظ خود واحد ندارد و واحد آن شاة است و هو اسم مؤنث موضوع للجنس يقع على الذكور و الاناث و عليهما جميعا و چون مراد دو گلهء گوسپندان باشد غنمان گويند و اگر مراد گلهها بود اغنام و غنوم و اغانم . غنمان ( qonm n ) م . ع . غنم غنما و غنما و غنما و غنمانا . مر . غنم و غنم و غنم . غنمان ( qanam ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو گلهء گوسپندان . غنو ( qonav ) پ . كلمهء امر يعنى بخواب و در خواب شو . غنو ( qonu ) و ( qonav ) ا . پ . خواب ضد بيدارى . غنوة ( qonvat ) ا . ع . بىنيازى . و لى عنه غنوة : من از آن بىنيازم . غنودگاه ( qonud - g h ) ا . پ . خلوت - خانه و خوابگاه . غنودگى ( qonudagi ) ا . پ . آسودگى و آرميدگى . و خواب آلودگى . و استراحت . غنودن ( qonudan ) ف ل . پ . آسودگى و آرميدن . و خفتن و خسپيدن . و استراحت كردن . و در حالت خواب رفتن . و غلطيدن . و تنبل شدن . غنوده ( qonude ) ص . پ . در خواب شده و آرميده و در حالت نيم خواب رفته . غنوز ( qonuz ) ا . پ . بىدرد و غافل و سست . و مشاهره و ماهيانه . غنوم ( qonum ) ع . ج . غنم . غنوند ( qonvand ) ا . پ . عهد و پيمان و شرط . غنوى ( qanaviyy ) ص . ع . منسوب بمرد مالدار . غنويدن ( qonavidan ) ف ل . پ . خوابيدن . و آسودن و آرميدن . غنويده ( qonavide ) ص . پ . خوابيده . و آسوده و آرميده . غنه ( qonne ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آواز بينى . و تحريرى از موسيقى كه در هنگام غنا و سرود از خيشوم ادا كنند . غنى ( qan ) ا . ع . چاره . و شايسته و سزاوار . و استعانت . و رهائى و نجات . و ما له غنى عنه : نيست مر او را چارهاى از آن . و مكان كذا غنى من فلان يعنى چنين جائى سزاوار و شايستهء فلان است . غنى ( qen ) ا . ع . توانگرى ضد فقر . و مرد را زن دادن و زن را شوى . غنى ( qen ) م . ع . غنى بالمكان غنى ( از باب سمع ) : اقامت كرد در آنجاى . و غنى فلان : زندگانى كرد فلان . و ديدار كرد . و غنى بفلان : ملاقات كرد فلان را . و غنيت المراة : غانية گرديد آن زن . مر . غانية . و غنيت لك منى بالمودة : باقى ماندم در دوستى تو . و غنيت دارنا تهامة : بود خانهء ما در تهامه . و غنى فلان : بىنياز و مالدار شد فلان . و غنى من المال : بىنياز شد از مال . غنى ( qani ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - توانگر و مالدار و دولتمند . و بىنياز و غير محتاج . غنى ( qaniyy ) ص . ع . توانگر و مالدار و كسى كه داراى مال بسيار باشد . و هر چيز كفايت كرده شده و مكتفى . ج : اغنياء . غنيان ( qony n ) ا . ع . بىنيازى . و دستگاه . و چاره . و ما لى عنه غنيان اى بد . غنيان ( qony n ) م . ع . غنيت المراة بزوجها غنيانا ( از باب سمع ) : بىنياز گشت آن زن بشوى خود . غنية ( qonyat ) ا . ع . كفايت . و چاره . و استعانت . و ما له عنه غنية : نيست مر او را از آن چارهاى . غنية ( qonyat ) م . ع . اغنى فلان بكذا غنية و غناء : كفايت كرد فلان به اين . غنية ( qonyat ) و ( qenyat ) ا . ع . بىنيازى . غنيزان ( qaniz n ) ا . پ . آلوى جنگلى و يا يك قسم درختى جنگلى كه داراى چوب سخت مىباشد و به زبان گيلانى چپ چپى نامند . غنيظ ( qaniz ) ا . ع . غورهء خرماى دروده و در خوشه مانده تا پخته و رسيده گردد . غنيم ( qanim ) ا . ع . مال غنيمت . و رسيدن به چيزى بىدسترنج . ج : غنائم . غنيمة ( qanimat ) ا . ع . مالى كه از جنگ كفار دستياب گردد . و پيروزى بمالى بىدسترنج . ج : غنائم . و قيل : الغنيمة ما نيل من اهل الشرك عنوة و الحرب قائمة و الفئ ما نيل منهم بعد ان تضع الحرب اوزارها . غنيمة ( qanimat ) م . ع . غنم غنما و غنما و غنما و غنيمة . مر . غنم و غنم و غنم ( qanam ) . غنيمت ( qanimat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سود و فايده . و فراوانى . و بخت نيك . و شكار . و هر مالى كه بىدسترنج دستياب گردد . و غنيمت شمردن : فايده و سود بردن . و هستى و حيات خود را منفعت خويش دانستن . غنيمة ( qonaymat ) ا . ع . مصغر غنم : گوسپند خرد .