غمى ( qam ) ا . ع . على السماء غمى : در آسمان ابر تنكى است كه مىپوشاند ماه نو را و ديده نمىشود . و صمنا للغمى : روزه گرفتيم چونكه ماه نو ديده نشد . و نيز غمى : سقف خانه . و آنچه بالاى سقف است از چوب و خاك و جز آن . و قولهم : غمى و الله بمعنى اما و اللّه . غمى ( qam ) ص . ع . بيهوش ، مذكر و مؤنث و تثنيه و جمع در وى يكسان است . يق : تركت فلانا غمى و تركتها غمى و كذا : تركتهما و تركتهم و تركتهن غمى و ان شئت قلت : هما غميان و هم اغماء . غمى ( qam ) م . ع . غمى اليوم و الليلة غمى ( مجهولا ) : پيوسته و دائم گرديد ابر در آن روز و شب نه آفتاب ديده شد و نه ماه . و غمى على المريض غمى ( ايضا مجهولا ) : بيهوش گرديد آن بيمار پس به هوش آمد . غمى ( qami ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - غمين و محزون و غمگين و اندوهگين . غمى ( qamm ) ص . ع . ليلة غمى : شب نيك گرم . و شب اندوه . و شب غبار ناك كه ماه ديده نشود . غمى ( qamm ) ا . ع . تاريكى و تيرگى . و سختى كه قوم را در جنگ انداخته و اندوهناك گرداند . و كار دشوار و مبهم . غمى ( qamm ) و ( qomm ) ا . ع . صمنا للغمى : روزه داشتيم چونكه ماه نو ديده نشد . و كذلك : صمنا للغمى . غمى ( qomm ) ا . ع . بلا و سختى . و كار دشوار و مبهم . غميا ( qamy ) ا . ع . در پنجم از درهاى دوزخ . غميار ( qam - y r ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دهن‌دره‌كننده و خميازه‌كننده . و دلتنگ و غمناك . غميان ( qamay ne ) ا و ص . ع . بصيغهء تثنيه : دو سقف خانه . و هما غميان : آن دو نفر بيهوش‌اند . غمية ( qamyat ) ا . ع . شبى كه ماه نو بواسطهء ابر تنك ديده نشود . غميدن ( qamidan ) ف ل . پ . مغموم و محزون شدن و اندوهگين گشتن . غميذر ( qamayzar ) ا . ع . كسى كه سخن را درهم آميزد . و آنكه كار خود را درهم كند . و بىخرد كه هيچ نفهمد . و مرد نازك تناور منعم و پر از جوانى . غمير ( qamir ) ا . ع . دانهء بهمى . و گياه اندك سبز . و گياه سبز كه زير گياه خشك برآمده باشد . و گياهى كه در بن گياه ديگر برآيد . ج : اغمراء . و آب بسيار . ج : غمار . غميزة ( qamizat ) ا . ع . عيب . و سستى عقل . و فيه غميزة : در آن جاى طعن و جاى طمع است . غميس ( qamis ) ا . ع . هر گياهى كه در زير گياه خشك برآيد . و شب تاريك و تاريكى . و چيز عزيز الوجود كه مردمان مانند آن را نديده و نشناخته باشند . و بيشه و درختان انبوه و درهم پيچيده . و هر چيز درهم و انبوه كه در آن فرو رفتن و پوشيده شدن توانند . و آب راههء خرد ميان تره‌زار . غميس ( qamis ) ص . ع . قصيدة غميس : قصيده‌اى كه كسى مانند آن را نديده و نشنيده . غميس ( qomays ) ا . ع . نام بركه‌اى و تازيان را در آن روزى است . غميصاء ( qomays ' ) ا . ع . نام موضعى . و يكى از دو ستارهء شعرى . غميضة ( qamizat ) ا . ع . عيب و آهو . و گمنامى و خوارى . و ما فى الامر غميضة يعنى نيست در آن كار عيبى . غميل ( qamil ) ص . ع . پوست پيچيده و دفن كرده جهة ريختن موى و پشم . و خرماى روى هم ريخته جهة رسيدن . غميل ( qamil ) ا . ع . گياه نصى درهم روئيده . و هر گياه فراهم آمده و درهم پيچيده . غميم ( qamim ) ا . ع . شير جوشاندهء ستبر شده . و ماست . و گياه سبز در زير گياه خشك رسته . و علف تر و ريز خشك مانده . و كراع الغميم : نام وادى ميان حرمين . و نام موضعى نزديك مكه . غمين ( qamin ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - غمگين و محزون و اندوهگين . غمين ( qamin ) ص . ع . غورهء نارسيدهء خوابانيده تا برسد . و پوست تر كردهء در زير چيزى نهاده تا پشم بريزد . غن ( qan ) ا . پ . سنگ عصارى و يا تير عصارى . غن ( qann ) م . ع . غن غنا و غنة . مر . غنة . غن ( qanna ) ع . لغتى است در عل بمعنى مگر و شايد . غنا ( qan ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - توانگرى و دولتمندى . و بىنيازى . غنا ( qen ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نغمه و آواز و سرود خوانى . و آواز خوش كه طرب انگيزد . غناء ( qan ' ) ا . ع . توانگرى ضد فقر و پريشانى . و تزوج يعنى مرد را زن دادن و زن را شوى دادن . و فايده و سود . و كفايت و ريگ توده‌اى . و اغنى عنه غناء فلان يعنى نايب كافى او شد فلان و بىنياز كرد او را از آن . و ما فيه غناء ذاك : نيست در او قوت و توانانى در اين كار .