على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2486
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
غماسة ( qamm sat ) ا . ع . يك قسم مرغى آبى . ج : غماس . غماض ( qam z ) و ( qem z ) ا . ع . ما اكتحلت غماضا يعنى چشم من يكدم نخفت . و كذلك : غماضا . غماضة ( qam zat ) م . ع . غمض المكان غماضة و غموضة ( از باب كرم ) : پست و مغاك گرديد آن جاى . غمالج ( qom lej ) ص . ع . رجل غمالج : مرد غملج . غم آلوده ( qam - lude ) ص . پ . اندوهگين و غمگين . و حزين و دلتنگ . غماليل ( qam lil ) ع . ج . غملول . غمام ( qam m ) ع . ج . غمامة . و نام شمشير جعفر طيار . غمام ( qam m ) و ( qem m ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ابر سفيد . غمام ( qam m ) ا . پ . اسفنج . غمام ( qom m ) ا . ع . زكام . غمامة ( qam mat ) ا . ع . ابر . و ابر سفيد . ج : غمام و غمائم . و نام يكى از سلاطين آل منذر . غمامة ( qem mat ) ا . ع . تپفوزبند يعنى خريطه مانندى كه چون بر تپفوز ستور بندند خوردن نتواند . و خرقهاى كه بدان چشم و بينى ماده شتر را بندند . ج : غمائم . غمامة ( qem mat ) و ( qom mat ) ا . ع . سر نرهء كودك . غمان ( qam n ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - غمناك و مغموم و اندوهگين . غماهج ( qom hej ) ا . ع . درشت و فربه . غمائم ( qam 'em ) ع . ج . غمامة . و ج . غمامة . غمباده ( qam - b de ) ا . پ . بيمارى كه از خوردن غم بسيار عارض شود . غمة ( qammat ) ص . ع . ليلة غمة : شب ابر و شب سخت گرم . غمة ( qommat ) ا . ع . حزن و اندوه . و تك مشك روغن . و تك دريا و جز آن . و صمنا للغمة : روزه گرفتيم چونكه ماه نو ديده نشد . غمة ( qommat ) ص . ع . امر غمة : كار مشتبه و پوشيده كه موجب اندوه باشد . قوله تعالى : ثُمَّ لا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً . غمت ( qamt ) م . ع . غمته الطعام غمتا ( از باب ضرب ) : گران آمد طعام بر دل او و مانند مست گردانيد او را . و غمت فى الماء : فرو برد در آب . و غمت الشيئ : فرو گرفت آن چيز را . و غمت نفسا : سر برآورد وقت آب خوردن . غمت ( qamat ) م . ع . غمت الرجل غمتا ( از باب سمع ) : همچو مست گرديد و مدهوش شد آن مرد از گرانى طعام . غمج ( qamj ) ا . ع . يك جرعهء از آب و شراب . ج : غموج . غمج ( qamj ) و ( qamaj ) م . ع . غمج الماء غمجا ( از باب ضرب ) و غمج غمجا ( از باب سمع ) : فرو خورد آب را . غمج ( qamej ) ا . ع . شتر بچهاى كه ميان ران مادر شير مكد . و آب كه شيرين نباشد . غمج ( qomaj ) ع . ج . غمجة . غمجار ( qemj r ) ا . ع . سريشمى كه بر كمان چون كفته شده باشد چسپانند . غمجة ( qamjat ) و ( qomjat ) ا . ع . يك جرعه آب و شراب . و پس خورده . ج : غمج . غمجرة ( qamjarat ) م . ع . غمجر المطر الروضة غمجرة : پر كرد باران مرغزار را . و غمجر الماء : پى در پى فرو خورد آب را . و غمجر القوس : سريشم چسپانيد بر كمان . غمخانه ( qam - x ne ) ا . پ . ماتمخانه و عزاخانه و خانهاى كه در آن عزا برپا باشد . غمخوار ( qam - x r ) ص . پ . كسى كه داراى غم و اندوه بود و غمناك و مغموم و حزين و اندوهگين . غمخوار ( qam - x r ) ا . پ . مشفق و مهربان و دلسوز و دوست حقيقى كه در غم و اندوه شخص شريك باشد . ج : غمخواران . غمخواران ( qam - x r n ) پ . ج . غمخوار . غمخوارگى ( qam - x ragi ) ا . پ دلسوزى و محبت واقعى . و نوازش و تفقد . غمخوارى ( qam - x ri ) ا . پ . دوستى حقيقى و شفقت و شركت در غم و اندوه . غمخورك ( qam - xorak ) ا . پ . مرغ بوتيمار كه ماهى خور نيز گويند . غمد ( qamd ) م . ع . غمدت السيف غمدا ( از باب نصر و ضرب ) : در نيام كردم شمشير را . غمد ( qemd ) ا . ع . نيام شمشير و كارد و جز آن . ج : اغماد و غمود . غمد ( qamad ) م . ع . غمدت الركية غمدا ( از باب سمع ) : افزون شد آب آن چاه . و كم گرديد آب آن چاه . غمدان ( qamd n ) ا . پ . نام عمارت عالى در سوابق ايام . و دنياى فانى . غمدان ( qomd n ) ا . ع . نام كوشكى در صنعاى يمن . غمدان ( qomadd n ) ا . ع . نيام شمشير و كارد و جز آن . غمديده ( qam - dide ) ص . پ . كسى كه غم و اندوهى به دو رسيده باشد و ماتم زده و مصيبت رسيده و مغموم . غمذرة ( qamzarat ) م . ع . غمذر غمذرة : زياد پيمود در پيمايش .