على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2487
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
غمر ( qamr ) ا . ع . آب بسيار . و ميانه و معظم دريا . و جامهء دراز و فراخ . و جوانمرد و فراخ خوى . و گروه مردم پراكنده از هر جاى . و اسب تندرو نيكو . ج : غمار و غمور . غمر ( qamr ) ص . ع . بحر غمر : درياى بسيار آب . ج : غمار و غمور . و رجل غمر الخلق : مرد بسيار احسان فراخ خوى . و كذلك : رجل غمر الرداء . غمر ( qamr ) م . ع . غمرته غمرا ( از باب نصر ) : پوشانيدم آن را . و غمر الماء فلانا : فرو گرفت آب فلان را از بسيارى . و غمره القوم : برترى جستند به روى آن گروه از جهة شرف . غمر ( qamr ) و ( qemr ) و ( qomr ) و ( qamar ) ص . ع . مرد ناآزموده كار و مرد خام و بىتجربه . ج : اغمار . غمر ( qemr ) ا . ع . تشنگى . ج : اغمار . و كينه و حسد . ج : غمور . غمر ( qomr ) ا . ع . زعفران . و نوعى از اطليه كه از ورس سازند . غمر ( qomr ) و ( qomor ) ص . ع . بيتجربه و ناآزموده و نادان و بىعلم و گول . ج : اغمار . غمر ( qamar ) ا . ع . گروه مردم پراكنده از هر جاى . و گروه مردم . و چربش گوشت كه بدست درماند . و كينه . ج : غمور . و منديل الغمر : دستمال . غمر ( qamar ) م . ع . غمر صدره علينا غمرا ( از باب سمع ) : كينه گرفت بر ما . و قد غمرت يدى : بوى بد گوشت گنديده گرفت دست من و چرب شد . غمر ( qamer ) ص . ع . كينهور و داراى حقد و حسد . غمر ( qomar ) ا . ع . قدح خرد و يا قدح خردتر . و ج . غمرة . غمرات ( qamar t ) ع . ج . غمرة . و غمرات الموت : سختيهاى مرگ . غمرة ( qamrat ) ا . ع . انبوهى مردم . و گروه مردم پراكندهء از هر جاى . و بسيارى آب . ج : غمرات و غمار . و سختى . و فراهم آمد نگاه چيزى . ج : غمرات و غمار و غمر . و آبخورى در راه مكه حد فاصل ميان تهامه و نجد . و نيز غمرة : انهماك در باطل . ج : غمرات . غمرة ( qomrat ) ا . ع . نوعى از اطليه كه از ورس سازند و زنان بر روى مالند . و زغفران . غمرة ( qomerat ) ص . ع . زن نادان و نا آزموده و گول . غمرة ( qamerat ) ص . ع . دست چربش آلودهء بوى بد گرفته . غمرة ( qamerat ) ا . ع . جامهء سياه كه بردگان و داهان پوشند . غمز ( qamz ) م . ع . غمز بيده غمزا ( از باب ضرب ) : درخست بدست خود . و غمز رجله و يده و نحوهما : فشار داد پاى او و دست او و مانند آنها را . و غمز فلان بالعين : به چشم اشارت كرد فلان . و كذا : غمز بالجفن و الحاجب . و غمز بالرجل : ببدى آن مرد شتافت و نمامى و سخن چينى وى كرد . و غمز داؤه : آشكار گرديد درد او . و كذا : غمز عيبه . و غمزت الدابة : خميد و كژ گرديد آن ستور از پاى و مانند لنگ گرديد . و غمز الكبش : دست بر دنب و پهلوى آن تكه نهاد تا لاغرى و فربهى آن را معلوم نمايد . و نيز غمز : نشاندن به زمين . غمز ( qamz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ناز و غمزه و حركت به چشم و ابرو . غمز ( qamaz ) ا . ع . مرد سست و ضعيف . و مال هيچكاره و زبون . و ستور لاغر . غمزة ( qamzat ) ا . ع . يك بار به چشم اشاره كردن . غمزدا ( qam - zed ) و غمزداى ( qam - zed y ) ص . پ . فرحبخش و مسرور كننده و سرر آورنده . غمزداى ( qam - zed y ) ا . پ . روز هشتم از هر ماه ملكى . غمزدگى ( qam - zadagi ) ا . پ . اندوه و حزن و رنج و آزردگى . غمزده ( qam - zade ) ص . پ . مهموم و مغموم و اندوهگين و غمناك . غمزعين ( qamze - ayn ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چشمك و مژه برهم زدن از روى ناز و كرشمه . غمزه ( qamze ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مژهء چشم . و حركت چشم . و مژه برهم زدن از روى ناز و كرشمه . و غمزهء اختر : روشنائى ستاره هنگام دميدگى صبح . و چشمك زدن ستارگان . و غمزهء ستاره : روشنائى ستاره هنگام دميدگى صبح . و غمزهء سر تيز : فرح و بسيارى خوش منشى . و غمزهء گل : شگفتن گل . و غمزهء لاجوردى : نازها و غمزههاى غير مكرر . و غمزهء نسرين : شكفتگى گل نسرين . غمزه زن ( qamze - zan ) ا . پ . كرشمه نما و شوخ چشم . غمس ( qams ) م . ع . غمست المراة غمسا ( از باب نصر ) : خضاب كرد آن زن دستها را بىنگار . و غمسه فى الماء غمسا ( از باب ضرب ) : فرو برد آن را در آب . و غمس النجم غمسا و غموسا : غروب كرد آن ستاره . غمستان ( qamest n ) ا . پ . جائى كه پر از اندوه و غصه باشد و ماتم كده . و خانهء دلگير . غمش ( qamac ) م . ع . غمش غمشا