على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2483
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
غلف ( qollaf ) ع . ج . غلاف . غلفاء ( qalf ' ) ص . ع . مؤنث اغلف يعنى زن ختنه ناكرده . و قوس غلفاء : كمان در غلاف كرده . و سنة غلفاء : سال ارزان و فراخ . غلفاء ( qalf ' ) ا . ع . زمين چرا ناكرده كه در آن گياه ريزه و كلان باشد . و لقب شخصى كه نخستين موى را بمشك غاليه كرد . غلفاق ( qelf q ) ص . ع . زن دراز بالا . و امراة غلفاق المشى : زن تيزرو . غلفان ( qalf n ) ا . ع . نام موضعى . و بنو غلفان : بطنى از تازيان . غلفة ( qolfat ) ا . ع . غلاف سر نره . غلفج ( qalfaj ) و غلفچ ( qalfac ) و ( qalafc ) ا . ع . زنبور سرخ . و زنبور عسل . و زلو . غلفق ( qalfaq ) ا . ع . پوست خرمابن . و برگ رز ما دام كه بر درخت باشد . و زن گول بد زبان زشت كردار . و چغرلاوه و گياهى پهن برگ كه به روى آب گسترده باشد . غلفق ( qalfaq ) ص . ع . عيش غلفق : زيست فراخ . و قوس غلفق : كمان نرم و فروهشته . غلفقة ( qalfaqat ) م . ع . غلفق غلفقة : درويش شد و تهى دست گرديد . و علفق الكلام : سخن بد گفت . غلق ( qalq ) ص . ع . رجل غلق : مرد كلانسال لاغر و يا سرخ فام . و كذا : جمل غلق . غلق ( qalq ) م . ع . غلق فى الارض غلقا ( از باب ضرب ) : دور رفت . و غلق الباب : بست در را ( لغة ردية فى اغلق الباب ) . غلق ( qalq ) ا . ع . بستگى در . غلق ( qalaq ) ا . ع . كليدانه و هر چه بدان در را بندند . غلق ( qalaq ) م . ع . غلق الرهن غلقا ( از باب سمع ) : حق مرتهن گرديد آن رهن و اين در وقتى باشد كه راهن شروط فك رهن را در موقع آن نتواند . و غلقت النخلة : منقطع گرديد بار آن خرمابن از كرم افتادن در بيخ شاخ وى . و غلق ظهر البعير : به نشد ريش پشت شتر و مجروح ماند . و غلق الرجل : منضجر شد آن مرد و خشم كرد . يق : احتد فلان فنشب فى حدته و غلق . و نيز غلق : هلاك گرديدن . غلق ( qaleq ) ص . ع . كلام غلق : سخن دشوار و مشكل . غلق ( qoloq ) ص . ع . باب غلق : در بسته . غلقا ( qalq ) ا . پ . گياهى شبيه بكبر و از جملهء يتوعات كه شمشير و كارد و جز آن را بشيرهء آن آب دهند و زخم آنها بهر كس رسد بميرد . غلقة ( qalqat ) و ( qelqat ) و غلقى ( qalq ) ا . ع . نوعى از درخت خرد طلح در حجاز و تهامة كه بوى پوست پيرايند و مردم حبش بدان سلاح را زهردار سازند و مجروح آن جانبر نشود . غلقونه ( qolqune ) ا . پ . گلگونه . غلك ( qollak ) ا . پ . كوزهاى كه سر آن را بچرم گيرند و سوراخى در آن كنند و تمغاچيان و راهداران زرى كه از مردم گيرند در آن ريزند . غلل ( qalal ) ا . ع . سوزش و سختى تشنگى . و تشنگى . و سوزش شكم . و بيمارى مر گوسپندان را . و آب روان در ميان درختان . و آب كه بر روى ريگ گاه پيدا و گاه ناپيدا شود . و پالونه . ج : اغلال . غلل ( qalal ) م . ع . غلت الابل غللا ( از باب نصر ) : آب سير نخوردند شتران . و غل الرجل ( مجهولا ) : تشنه گرديد آن مرد . غلل ( qolal ) ع . ج . غلة . غلم ( qalm ) م . ع . غلم الرجل غلما و غلمة ( از باب سمع ) : تيز شهوت گرديد آن مرد . و كذا : غلم البعير . غلم ( qalem ) ص . ع . مرد تيز شهوت . غلمان ( qelm n ) ع . ج . غلام . غلمان ( qelm n ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - امرد . و خدمتگار بهشتى به صورت امرد و غلمان و جوارى : امردان خدمتگار و كنيزكان . غلمة ( qelmat ) ع . ج . غلام . غلمة ( qolmat ) ا . ع . تيزى شهوت جماع و خواهانى آن . غلمة ( qolmat ) م . ع . غلم غلما و غلمة . مر غلم . غلمة ( qalemat ) ص . ع . مؤنث غلم يعنى زن تيز شهوت . غلمچ ( qalmac ) ا . پ . غلغليچ . غلمشك ( qalmacak ) ا . پ . مردم درشت و ناهموار و ناتراشيده . غلمليچ ( qalmalic ) ا . پ . غلغليچ . غلن ( qaln ) م . ع . غلن الشباب غلنا ( از باب نصر ) : از حد در گذاشت جوانى و شتابى كرد . غل نهاده ( qol - neh de ) ص . پ . گرفتار بغل و بند و زنجير و محبوس در غل . غلو ( qalv ) م . ع . غلا السهم غلوا ( از باب نصر ) : بلند گرديد تير در رفتن . و غلا النبت : باليد آن گياه و درهم پيچيد و انبوه شد . و غلا السعر : گران گرديد نرخ . و غلا بالسهم غلوا و غلوا : بنهايت بلند نمود دست را در انداختن تير و بنهايت قدرت دور انداخت تير را . غلو ( qolovv ) م . ع . غلافى الامر غلوا ( از باب نصر ) : درگذشت از حد