على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2480

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

غلاء ( qel ' ) ا . ع . ج . غلوة . غلاب ( qel b ) م . ع . مغالبة و غلبه كردن بر كسى و بر همديگر چيرگى جستن . غلاب ( qall b ) ص . ع . بسيار چيره دست . غلابية ( qal biyat ) م . ع . غلب غلبا و غلابية . مر . غلب و غلب . غلاة ( qol t ) ع . ج . غالى . غلات ( qol t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسانى كه در عقايد مذهبى غلو كرده و از حد در گذشته باشند . غلات ( qall t ) ع . ج . غلة . غلاصيم ( qal sim ) ا . ع . اجزاء گرداگرد حلق . غلاط ( qel t ) م . ع . مغالطة و بغلط انداختن و يكديگر را غلط دادن . غلاظ ( qel z ) ع . ج . غليظ و غليظة . غلاظ ( qol z ) ص . ع . ستبر و درشت . غلاظة ( qel zat ) ا . ع . ستبرى و درشتى و گندگى خلاف رقت و نازكى . غلاظة ( qel zat ) م . ع . غلظ غلظا و غلاظة . مر . غلظ . غلاف ( qel f ) ا . ع . پوشش شمشير . و پوشش شيشه و جز آن . ج : غلف ( qolf ) و غلف ( qolof ) و غلف ( qollaf ) . غلاف ( qel f ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نيام شمشير و جز آن و چخ و چپاغ و هرته . و پوشش . و لفافه و هر آنچه چيزى را احاطه كند . و غلاف دل : پرده‌اى كه به روى دل است و گرداگرد آن را گرفته . غلافى ( qalafiyy ) ا . ع . ماهى صدفدار . غلال ( qel l ) ع . ج . غلة . غلال ( qol l ) ع . ج . غليل . غلالة ( qal lat ) ا . ع . بيمارى مر گوسپندان را . غلالة ( qel lat ) ا . ع . بالشچه‌اى كه زنان بر سرين بندند تا كلان نمايد و شاماكچه‌اى كه زير جامه و زير زره پوشند . و ميخى كه هر دو سر حلقه را فراهم آرد . غلاله ( qel le ) ا . پ . روغنى كه بر بن و بيخ موهاى سر مالند . و آبى كه در پاى درختان جارى و روان باشد . و سهو و خطا و راه غلط و انحراف از راه راست . غلاله ( qel le ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شاماكچه و آنچه در زير جامه پوشند . غلاله ( qol le ) ا . پ . زلف معشوق . غلام ( qol m ) ا . ع . كودك . و مرد ميانه سال . و از هنگام ولادت تا آمد جوانى . ج : اغلمة و غلمة و غلمان . و عن الازهرى : سمعت العرب تقول للمولود حين يولد ذكرا غلام و سمعتهم يقولون للكهل غلام و هو فاش فى كلامهم . غلام ( qol m ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بنده و گراى و بردهء نرينه - بزرگ باشد و يا بچه - . و غلام فلكم : پيش آمد كار بر خلاف مراد و توقع . غلام‌بارگى ( qol m - b ragi ) ا . پ . شاهد بازى و امرد پرستى . غلام‌باره ( qol m - b re ) ص . پ . شاهد باز و امرد پرست . غلام‌بچه ( qol m - bac ? c ? e ) ا . پ . بچهء غلام و برده . و كودك و پسر نابالغ كه خدمت گزارى و نوكرى كند وليتك . غلامة ( qol mat ) ا . ع . مؤنث غلام . غلام گردش ( qol m - gardec ) ا . پ . نشيمنگاه خدمتگاران . و ايوانى كه منزل خدمتكاران است . غلامى ( qol mi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بندگى و چاكرى و عبوديت . غلامى ( qol miyy ) ص . ع . منسوب بغلام . غلاميت ( qol miyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بندگى و چاكرى و عبوديت . غلان ( qall n ) ص . ع . بعير غلان : شتر نيك تشنه . غلان ( qol n ) ع . ج . غال . غلانية ( qal niyat ) ا . ع . گرانى و قحطى . و جوشش . غلائظ ( qal 'ez ) ع . ج . غليظة . غلائل ( qala'el ) ع . ج . غليل . و ج . غليلة . غلب ( qalb ) و ( qalab ) م . ع . غلبه غلبا و غلبا و غلبة و غلابية و مغلبا و مغلبة و غلبى و غلبى و غلبة و غلبة ( از باب ضرب ) : چيره شد بر او و غالب گرديد . قوله تعالى : وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ . و يتعدى بعلى . قوله تعالى : غَلَبَتْ عَلَيْنا شِقْوَتُنا . غلب ( qolb ) ع . ج . اغلب و ج . غلباء . غلب ( qalab ) ا . ع . چيرگى . غلب ( qalab ) م . ع . غلب غلبا ( از باب سمع ) : ستبر گردن گرديد . و غلبت الحديقة : درهم پيچيد درختان آن باغ . غلباء ( qalb ' ) ص . ع . زن چيرهء ستبر گردن دلاور . و باغ بسيار درهم پيچيده درخت . ج : غلب . و پشتهء بزرگ و بلند . و قبيلهء گرامى . و منيع . و عزت منيع . غلباء ( qalb ' ) ا . ع . نام پدر قبيله‌اى از تازيان . غلبة ( qalabat ) ا . ع . چيرگى . غلبة ( qalabat ) م . ع . غلب غلبا و غلبا و غلبة . مر . غلب و غلب . غلبة ( qalabbat ) و ( qolobbat ) م . ع . غلب غلبا و غلبا و غلبة و غلبة . مر . غلب و غلب . غلبة ( qolobbat ) ص . ع . رجل غلبة : مرد زود خشم .