على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2468

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

غزال ( qazz l ) ا . ع . ريسمان فروش . غزالات ( qaz l t ) ع . ج . غزالة . و غزالات الضحى : بمعنى غزالة الضحى . غزالان ( qaz l n ) ا . پ . غزلخوانان و خوانندگان و سازندگان و مطربان . غزالة ( qaz lat ) ا . ع . آفتاب . و آفتاب وقتى كه طلوع كند و يا بلند گردد . و چشمهء آفتاب . و آهو برهء ماده . و نام زنى . و نام گياهى شيرين كه خوردنى است . و نام دهى در حوالى طوس . و غزالة الضحى : اول روز و پس از منبسط گشتن و روشن شدن آفتاب . و از اول چاشت تا خمس روز . غزاله ( qaz le ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بچهء آهو . و غزالهء فلك : آفتاب . و برج حمل . غزالى ( qaz li ) و ( qazz li ) ا . پ . ابو حامد محمد صاحب كتاب احياء العلوم كه در 450 هجرى متولد شده و در 505 درگذشت رحمة اللّه عليه . غزاوة ( qaz vat ) م . ع . غزا غزوا و غزوانا و غزاوة . مر . غزو . غزة ( qazzat ) ا . ع . نام شهرى از فلسطين در كنار دريا و مولد امام شافعى رحمة اللّه و اين شهر كه در تاريخ يهود مشهور است اكنون داراى 17000 نفر جمعيت است و در اين شهر هاشم بن عبد مناف جد آن حضرت صلى اللّه عليه و آله وفات نمود و بعضى از شعراى تازى آن را بطور جمع غزات گفته‌اند . غزر ( qazr ) ا . ع . بسيارى و فراوانى . و آوندى كه از گياه دوخ و برگ خرما سازند . ج : غزر . غزر ( qazr ) و ( qozr ) م . ع . غزر غزارة و غزرا و غزرا . مر . غزارة . غزر ( qozr ) ع . ج . غزر . غزران ( qazr n ) ا . ع . ماده شتران رام و پر شير . غزز ( qazaz ) م . ع . غز فلان بفلان غززا ( از باب نصر ) : برگزيد فلان فلانى را از ديگران و خاص به خود كرد او را . و غز الابل : پشم رنگين آويخت بر آن شتر جهة دفع چشم زخم . و كذا غز الصبى . غزغز ( qozqoz ) ا . ع . كنج دهان از جانب باطن . غزغن ( qazqan ) و غزغند ( qazqand ) ا . پ . ديگ . و پوستى غير از كيمخت . و ساغرى كه از آن كفش سازند . غزل ( qazl ) م . ع . غزلت المراة الصوف و نحوه غزلا ( از باب ضرب ) : رشت آن زن پشم و مانند آن را . غزل ( qazl ) ا . ع . رشته . و پشم . غزل ( qazal ) م . ع . غزل غزلا ( از باب سمع ) : سخن گفت با زنان و عشقبازى نمود . و غزل الكلب : سستى آورد سگ شكارى كه چون نزديك بآهو گرديد آهو از ترس وى بانگ كرد و سگ باز گرديد . غزل ( qazal ) ا . ع . سخنگوئى با زنان و عشقبازى . غزل ( qazal ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرواد و كلام منظوم و شعر و چامه . غزل ( qazel ) ص . ع . آنكه با زنان سخن گويد و عشقبازى نمايد . و نرم و سست از هر چيزى . غزل ( qozzzal ) ع . ج . غازل . غزلان ( qezl n ) و غزلة ( qezlat ) ع . ج . غزال . غزلخوان ( qazal - x n ) ا . پ . كسى كه پياپى سرواد خواند . غزلدان ( qazal - d n ) ا . پ . سبدى كه در وى زنان هر چه مىرسند مىگذارند . غزلولاور ( qozlul var ) ا . پ . دبهء برنجين . غزلى ( qazaliyy ) ص . ع . منسوب بغزل . غزليات ( qazaliyy t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سروادها و غزلها . غزم ( qozm ) ا . پ . هيبت . و خشم و قهر . و كينه . غزنك ( qoznak ) ا . پ . گياهى مانند اشنان كه بدان رخت شويند . غزنو ( qaznu ) و غزنه ( qazne ) ا . پ . نام شهر معتبر غزنين كه در عهد غزنويه دار الملك بود . غزنوى ( qaznavi ) ص . پ . منسوب بغزنو . غزنويه ( qaznaviyye ) ا . پ . سلسله‌اى از پادشاهان ايران از نژاد سبكتكين كه داماد البتكين بود و از 377 هجرى تا 592 در خراسان و بيشتر ايران سلطنت كردند . غزنى ( qazni ) و غزنين ( qaznin ) ا . پ . ولايتى از ولايات خراسان كه اكنون در تصرف افغان مىباشد و سلسلهء غزنويه منسوب بدان ولايتند . غزو ( qazv ) ا . ع . آهنگ و قصد . و غزوى كذا يعنى قصد من چنين است . و ابن غزو : نام محدثى . غزو ( qazv ) م . ع . غزاه غزوا و مغزى ( از باب نصر ) : خواست آن را و آهنگ وى كرد . و غز العدو غزوا و غزوانا و غزاوة و مغزى : جنگ كرد با دشمن و در پى جنگ و غارت آنها گرديد . غزوات ( qazav t ) ع . ج . غزوة . غزوان ( qazav n ) م . ع . غزا غزوا و غزوانا . مر . غزو . غزوة ( qazvat ) ا . ع . يك دفعه كشش و جنگ با دشمن دين . ج : غزوات . غزوه ( qazve ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جنگ مؤمنين با كفار از براى اسلام به شرطى كه