على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2456
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
غذامسية ( qoz mesiyyat ) ص . ع . جلود غذامسية : پوستهائى كه از شهر غذامس مىآورند . غذامير ( qaz mir ) ع . ج . غذمرة . غذائم ( qaz 'em ) ا . ع . چيزهاى تو بر تو و برهم نشسته . و ج . غذيمة . غذرمة ( qazramat ) م . ع . غذرمه غذرمة : بگزاف فروخت آن را . و غذرم الكلام : آميخته شد آن سخن . غذغذة ( qazqazat ) م . ع . غذغذ منه غذغذة : كم كرد از آن . غذم ( qazm ) م . ع . غذم له من ماله غذما ( از باب نصر ) : بيك بار مال نيكو داد ويرا . و غذم فلان الشيئ غذما ( از باب سمع و نصر ) : به سختى و دشوارى خورد فلان آن چيز را و يا بحرص تمام خورد . غذم ( qazam ) ا . ع . نام گياهى . غذم ( qazam ) ا . ع . ج . غذمة . غذم ( qozam ) ص . ع . ا كولى كه هر چيز بخورد . غذم ( qozam ) ا . ع . ج . غذمة . غذم ( qozam ) ا . ع . نوعى از گياه ترش . غذمة ( qazmat ) ا . ع . سخن . يق : ما سمعت غذمة : نشنيدم كلمهاى . و حادثهء سخت . يق : وقعوا فى غذمة من الارض : در حادثهء سخت افتادند . غذمة ( qozmat ) ا . ع . تيرگى سخت . و پارهاى از شتران . و مقدار بسيار از شتر . ج : غذم . غذمة ( qazamat ) ا . ع . پارهاى از شتران . و مقدار بسيار از شير . ج : غذم . غذمرة ( qazmarat ) ا . ع . خشم و فرياد . و اضطراب آواز وقت خصومت . يق : سمعت لفلان غذمرة . و آميزش سخن و بانگ . ج : غذامير . غذمرة ( qazmarat ) م . ع . بگزاف فروختن چيزى . و غذمر الكلام : نهان داشت سخن را از فخر و يا از تهديد و غضب و يا پىدرپى آورد آن سخن را . و غذمر الشيئ : جدا كرد آن چيز را و آميخت بعض آن چيز را ببعضى ديگر . و غذمر الرجل : خشم كرد آن مرد . و نيز غذمرة : بانگ كردن . و بگزاف كارى كردن . غذمرة ( qozamerat ) ا . ع . گياه آميخته . غذو ( qazv ) م . ع . غذاه غذوا ( از باب نصر ) : خورش داد آن را . و غذا البول : منقطع گرديد كميز . و غذا الجمل بوله و ببوله : بريد آن شتر كميز را . و غذا الماء : روان گرديد آب . و غذا العرق : روان گرديد خون آن رگ . و غذا فلان : شتافت فلان و شتاب كرد . و غذا الصبى الطعام : پرورش كرد كودك از طعام . و غذوته باللبن : پرورش دادم آن را بشير . غذوان ( qazav n ) ا . ع . اسب شادمان شتابرو . و مرد درشت و زبان دراز و نافرمان و تيزرو . غذوانة ( qazav nat ) ا . ع . زن زبان دراز و نافرمان و سليطه . غذوى ( qazaviyy ) ا . ع . بزغاله و بره خواه شير خوار باشد و يا نباشد . و بچهء شكمى بز و ميش . و ستور با بچه فروخته شده . و غذوى المال : شير بچگان . غذوية ( qazaviyyat ) ا . ع . غذوية المال : شتر بچگان ماده . غذى ( qaz ) ا . ع . كميز شتر نر . غذى ( qazy ) م . ع . غذيته غذيا ( از باب ضرب ) : پرورش دادم آن را . غذى ( qaziyy ) ا . ع . بزغاله و بره خواه شير خواره باشد و يا نباشد . ج : غذاء . و بچهء شكمى بز و ميش . و ستور با بچه فروخته شده . و غذى المال : شتر بچگان . غذى ( qozayy ) ا . ع . مصغر غدى ( qaziyy ) . غذيذه ( qazizat ) ا . ع . ريم و زرداب و خون كه از زخم مىپالايد . و گوشت مردهء در زخم . غذيرة ( qazirat ) ا . ع . آرد كه بر آن شير ريخته بر وى سنگريزهء تفسان گرم سازند . غذيمة ( qazimat ) ص . ع . بئر غذيمة : چاه فراخ و گشاد . و زمينى كه گياه غذم روياند . غذيمة ( qazimat ) ا . ع . حادثهء منكر و سخت . يق : وقعوا فى غذيمة من الارض يعنى در واقعهء منكرى واقع شدند . و قولهم : ابق فى غذيمته اى فى رحب باعه و صدره . و نيز غذيمة : چيز تو بر تو و برهم نشسته . ج : غذائم . غر ( bar ) ا . پ . زن فاحشه و قحبه . و مردم بد دل . غر ( qor ) ا . پ . فتق . و مبتلاى بفتق . و دبهخايه . و برآمدگى كه در اعضاى مانند پيشانى و گردن بهم رسد و سلعه نيز گويند . و باد با آوازى كه از دهن برآيد چون شخص دهن را پر باد كرده دست در آن زند . و نيز غر : مردم ترك . غر ( qarr ) ا . ع . چين و شكم جامه . و نورد پوست . ج : غرور . و طويت الثوب على غره اى على كسره الاول . غر ( qarr ) م . ع . غرغرا و غرارة . مر . غرارة . و غرغرا و غرارا . مر . غرار . و غرغرا و غرة و غرورا . مر . غرور . غر ( qerr ) ص . ع . كسى كه فريب خورد چون آن را فريب دهند . و جوان ناآزموده كار . ج : اغرار ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) .