على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2457
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
غر ( qorr ) ا . ع . خوراكى كه مرغ بچوزهء خود دهد . و شكاف زمين . و چشمهء باريك و تنگ . و شكن و چين جامه . و نورد پوست . و دم شمشير . و نام مرغى آبى . و نام موضعى . غر ( qorr ) ا و ص . ع . ج . غراء . و ج . اغر و غراء . غرا ( qar ) م . ع . غرى غرا و غراء . مر . غراء . غرا ( qar ) ا . ع . سريشم . و هر چه بدان بيالايند چيزى را . و سريشم ماهى . و خوبى . و گوساله . و هر مولودى . و لاغر و مهزول . ج : اغراء . غرا ( qor ) ا . پ . هر چيز كه متصف بسپيدى و روشنى باشد . و آفتاب . غراء ( qar ' ) م . ع . غرى غرا و غرى و غراء ( از باب سمع ) : متمادى گرديد خشم او . و غرى فلان بفلان : برانگيخت فلان بر فلان به نحوى كه كسى تحمل آن را نتوانست كردن . و غرى العد : سرد شد آب چشمه . و غرى به : آزمند شد به آن . و غرى بين القوم : افساد كرد ميان آن گروه . و غرى الكلب بالصيد : برانگيخت سگ را بر شكار . و غرى بينهم العداوة : دشمنى انداخت ميان ايشان و بر آغالانيد آنها را برهم . غراء ( qar ' ) ا . ع . آزمندى . و بر انگيختگى و تحريص بر دشمنى . غراء ( qer ' ) ص . ع . رجل غراء : مرد بىستور . غراء ( qer ' ) ا . ع . سريشم . و سريشم ماهى . و هر چه بدان بيالايند چيزى را و چيزى را به چيزى بچسبانند . غراء ( qer ' ) م . ع . غارى بين الشيئين مغاراة و غراء : پياپى كرد آن دو چيز را . و غارى فلانا : ستيهيد بر فلان در پيكار . غراء ( qarr ' ) ص . ع . مؤنث اغر . و مهرة غراء : كرهء اسب كه در پيشانى وى غره باشد . و ظهيرة غراء : ظهر سخت گرم . و كذا : هاجرة غراء و ديقة غراء . ج : غر . غراء ( qarr ' ) ا . ع . مرغ سپيد . ج : غر ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) . و گياهى خوشبو . و نام مدينهء منوره . و ليلة الغراء : شب پنجشنبه . غراءى ( qar ' ) ع . ج . غراءى . غراءى ( qor ' ) ا . ع . كف و رغوهء شير . و سرشير . و سنگ بزرگ . ج : غراءى . غراب ( qor b ) ا . ع . زاغ و كلاغ . ج : اغرب و اغربة و غرب و غربان . و ج ج : غرابين . المثل : فلان احذر من الغراب . و نيز غراب : حد هر چيزى . و تيزى تير . و تيزى هر چيزى . و يخچه و تگرگ . و برف . و پس سر . و خوشهء نخستين از بار پيلو . و تندى پائين سرين متصل بالاى ران و يا استخوان باريك پائين استخوان تنك . ج : غربان . و الغراب الاعصم : كلاغى كه يكى از دو دو پايش سپيد بود و عزيز الوجود است . و غراب البين : كلاغى كه در محل خانه هاى مردم نشيند چون از آنجا رحلت كنند و يا كلاغ سياهى كه مانند شخص مصيبت رسيده نوحه مىكند و بپارسى كاچكينه نامند . و رجل الغراب : قسمى از بندش پستان ماده شتر تا كرهء آن مكيدن پستان نتواند . و گياهى كه آطريلال و قازاياغى نيز گويند . و قولهم : صر عليه رجل الغراب يعنى تنگ و دشوار . گرديد بر وى كار . و نيز غراب : نام شخصى بود كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله نام وى را تغيير داده مسلم گذاشت . و نهى غراب : نام موضعى . غراب ( qor b ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زاغ و كلاغ . و نوعى از كشتى . و غراب زمين : شب سياه و شب تاريك . غرابات ( qar b t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيزهاى عجيب و نادر و چيزهاى غريب و غرائب . غرابان ( qor b ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو استخوان باريك پائين استخوان تنك سرين . و يا دو تندى پائين سرين متصل بالاى ران . غرابة ( qar bat ) م . ع . غرب الكلام غرابة ( از باب كرم ) : دور گرديد معناى آن سخن و باريك گرديد و پنهان ماند . و غرب غرابة و غربة و غربا . مر . غربة . غرابة ( qor bat ) ا . ع . اول هر چيزى . و تيزى شمشير . غرابت ( qar bat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز عجيب و غريب و نادر و بديع . و عجب و تعجب . غرابلى ( qar beliyy ) ا . پ . غربال ساز و پرويزن ساز . غرابى ( qor bib ) ا . ع . قسمى از خرما . غرابيب ( qar bib ) ع . ج . غربيب . غرابيل ( qar bil ) ع . ج . غربال . غرابيلى ( qar biliyy ) ا . ع . پرويزن ساز . و پرويزن فروش . غرابين ( qar bin ) ع . ج . غربان . و ج ج . غراب . غراة ( qar t ) ا . ع . مولود و نوزاده . و لاغر و مهزول . غراث ( qer s ) ع . ج . غرثان . و ج . غرثى . غراثى ( qar s ) ع . ج . غرثان . غراچه ( qar - ce ) ا . پ . حيز و مخنث و نامرد و ديوث و به چشم خود بين و زن بحريف . و احمق و ابله و نادان . و نام ولايتى .