گره سختى كه در ما بين گوشت و پوست پديد آيد . غددة ( qodadat ) ا . ع . گره گوشت . و گره اندام پيه ناك . و هر گوشت پارهء درشت ميان پى . و هر خون بستهء ميان گوشت و پوست . ج : غدد . غدر ( qadr ) ا . ع . بىوفائى . و نام دهى در انبار . و يا محل الغدر و منشاه در دشنام گويند يعنى اى محل و منشأ بىوفائى . غدر ( qadr ) م . ع . غدر به غدرا ( از باب ضرب ) و غدره و به غدرا و غدرانا ( از باب ضرب و سمع ) : نقض عهد كرد و بيوفائى نمود و ترك وفا كرد . و غدر الرجل غدرا ( نيز از باب ضرب ) : آب حوض خورد آن مرد و از آب‌گير آب خورد . غدر ( qadr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مكر و نوكال و حيله و فريب . و عدم وفاى بعهد و ميثاق . و خيانت . و كينه و بدخواهى و خصومت . و مخالفت . و بىانصافى . و دست درازى . و فتنه و فساد . و نمك بحرامى . و آشوب و هنگامه . و اهل غدر : مردم بيوفا و بيرحم و نابكار و بدخواه . و غدر كردن : مكر كردن و حيله نمودن و فريب دادن . غدر ( qadar ) ا . ع . جاى درشت سنگريزه ناك . و هر زمين سخت ناهموارى كه داراى سوراخها و شكافها باشد كه ستور نتواند در آن رفتن . و سنگ بزرگ . و آنچه سپس گذارند آن را . و رجل ثبت الغدر : مرد ثابت قدم و پابرجاى در كارزار و در هر امرى كه پيش گيرد و اقدام در آن كند . و ما اثبت غدره يعنى چه بسيار ثابت است در غدر ، و اين كلام را دربارهء اسب گويند و نيز دربارهء مردى گويند كه زبان خود را در موضع زلل و خصومت ثابت نگاهدارد . غدر ( qadar ) م . ع . غدر غدرا ( از باب سمع ) : آب باران خورد . و غدر الليل : تاريك گرديد شب . و غدرت الناقة عن الابل : پس ماند آن ماده شتر از گله . و كذا غدرت الشاة عن الغنم . و غدرت الارض : سنگريزه ناك گرديد آن زمين . و غدرت الغنم فى المرتع : سير شدند گوسپندان در چراگاه از اولين گياه . غدر ( qadar ) ا . پ . جيب جامه . و جيب سلاح جنگ . غدر ( qader ) ص . ع . شب تاريك . و مردى كه آب باران آشامد . غدر ( qader ) ا . ع . الاسود الغدر : مار سياه بزرگ جثه . غدر ( qodar ) ا . ع . پارگين . و آبريز . و آبى كه توجبه سپس گذارد . و مرد بيوفا و در اين معنى اخير بطور ندا در شتم و دشنام استعمال مىشود چنان كه گويند : يا غدر يعنى اى مرد بيوفا . و در جمع گويند : يا ال غدر . غدر ( qodar ) ا . ع . ج . غدير . غدر ( qodor ) ا . ع . حيله‌گران و غداران . غدراء ( qadr ' ) ا . ع . تاريكى . غدرات ( qodr t ) ع . ج . غدرة . غدران ( qodar n ) ع . ج . غدير . و ج . غديرة . غدران ( qadar n ) م . ع . غدر غدرا و غدرانا . مر . غدر . غدرة ( qadrat ) ا . ع . يك مرتبه غدر و بيوفائى . غدرة ( qodrat ) و ( qedrat ) ا . ع . آنچه سپس گذراند آن را . ج : غدرات . غدرة ( qadarat ) ا . ع . آنچه سپس گذارند آن را . غدرة ( qadarat ) ص . ع . ج . غادر . غدرة ( qaderat ) ص . ع . شب تاريك . و شتر و يا گوسپند سپس ماندهء از گله . غدرك ( qadrak ) ا . پ . جيب جامه‌اى كه روز جنگ پوشند . و سلاحى مر اهل هند را كه جمدروكتار گويند . غدغن ( qadaqan ) ا . پ . تاكيد . و شتاب و تعجيل . و اضطراب و تشويش . غدف ( qadf ) م . ع . غدف له فى العطاء غدفا ( از باب نصر ) : بسيار بخشيد او را . غدف ( qadaf ) ا . ع . ارزانى و فراخسالى . و نعمت . يقال : هو فى غدف . غدف ( qedaff ) ا . ع . شير بيشه . غدفان ( qedf n ) ع . ج . غداف . غدفره ( qodfare ) ص . پ . نادان و جاهل و احمق و كودن و ابله . غدفل ( qedafl ) ا . ع . مرد بلند بالا . و شتر بزرگ جثهء تمام اندام . و زندگانى فراخ . و جامهء كهنه . ج : غدافل . المثل : غرنى برداك من غدافلى مردى از كسى سؤال كرد كه وى را بپوشاند آن‌كس قبول كرده و وعده داد پس آن مرد جامه‌هاى كهنه را از خود دور نموده و بوعدهء آن‌كس برهنه مانده و اين كلام را گفت . غدفلة ( qadfalat ) م . ع . غدفل غدفلة : در ارزانى و نيكو حالى در آمد . غدفلة ( qedflat ) ص . ع . رحمة غدفلة : مهربانى بسيار . و ملحفة غدفلة : ملافهء فراخ . غدفن ( qedafn ) ص . ع . تمام اندام . و عيش واسع و زندگانى فراخ . غدق ( qadaq ) ا . ع . آب بسيار . و بئر غدق : نام چاهى در مدينه . غدق ( qadaq ) م . ع . غدقت العين غدقا ( از باب سمع ) : بسيار آب گرديد آن چشمه .