على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2444

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

غارت غول ( q rat - qul ) ا . پ . زيان و خسارت ناگهانى و پايمالى و تباهى . و خسارات غير منتظره . غارتگاه ( q rat - g h ) ا . پ . محل غارت و تاخت و تاز و هجوم دشمن . غارتگر ( q rat - gar ) ا و ص . پ . تاراج‌كننده و غارت‌كننده و دزد و راهزن و قاتل . غارتگرى ( q rat - gari ) ا . پ . تاراج و يغما و نهب و غنيمت و راهزنى . غارت‌ناك ( q rat - n k ) ص . پ . داراى دزد و راهزن و قطاع الطريق . غارتنگ ( q rtang ) ا . پ . كليدان در . غارتى ( q rati ) ا . پ . غنيمت و هر آنچه كسى بغارت برده باشد . غارتيدن ( q ratidan ) ف ل و م . پ . تاراج كردن و غارت كردن و ويران كردن و پايمال نمودن و بيغما بردن و غنيمت بردن و راهزنى كردن . و غارت شدن . و غارتگرى نمودن . و غلطانيدن . غارج ( q raj ) و ( q rej ) ا . پ . مى و شراب . و صبوحى و شرابى كه در صبح خورند . غارجى ( q reji ) ا . پ . شراب صبوحى و شرابى كه هنگام صبح خورند . و ساقى . و كسى كه صبوحى خورد . غارچ ( q rc ) ا . پ . سماروغ كه هكل و هگل نيز گويند . غارچ ( q rec ) ا . پ . مى و شراب . و صبوحى و غارج . غارچى ( q rci ) ص . پ . مانند غارچ و سماروغى . و غارچى شكل : سماروغى شكل . غارچى ( q reci ) ا . پ . غارجى . غارز ( q rez ) ص . ع . ماده شتر كم شير . و ملخى كه دنب خود را بر زمين خلاند تا تخم نهد . و هو غارز راسه فى سنته : او جاهل و نادان است . غارزة ( q rezat ) ص . ع . ملخى كه دنب خود را بر زمين خلاند تا تخم نهد . غارستان ( q rest n ) ا . پ . محلى كه داراى مغارهء بسيار بود . غارض ( q rez ) ا . ع . بينى دراز . و بيگاه در آيندهء بر آب . يق : وردت الماء غارضا اى باكرا . غار غار ( q r - q r ) ص . پ . داراى مغازهء بسيار و پر از شكاف و سوراخ . غارفة ( q refat ) ص . ع . ناقة غارفة : ماده شتر تيزرو . ج : غوارف . و نهى النبى صلى اللّه عليه و آله عن الغارفة و هى اما فاعلة بمعنى مفعولة و هى التى تقطعها المراة و تسويها مطرزة على وسط جبينها و اما مصدر بمعنى الغرف و يمكن ان يكون الغارفة بمعنى الفاعلة و ينصرف معناها الى الماشطة . غارق ( q req ) ص . ع . در آب فرو رونده . و غرق شده . غارگاه ( q r - g h ) ا . پ . جائى كه داراى مغارهء بسيار باشد . غارم ( q rem ) ص . ع . وام دار و قرض‌دار . ج : غارمون . غارمات ( q rem t ) ع . ج . غارمة . غارمة ( q remat ) ص . ع . زن وام دار و قرض‌دار . ج : غارمات . غارمون ( q remun ) ع . ج . غارم . و الغارمون من اهل الزكوة قوم قد انفقوا فى طاعة اللّه فيجب على الامام ان يقضى عنهم . غارنگ ( q rang ) ا . پ . ابله و احمق و نادان . غار و غور ( q r - o - qur ) ا . پ . هرج و مرج و آشوب و فتنه . غاروق ( q ruq ) ا . ع . مسجد كوفه . غاره ( q re ) ا . پ . غارج و شراب صبوحى . و غارت و تاراج . و غارت‌كننده . و پيچ و تاب ريسمان . غارى ( q ri ) ا . پ . اسفنج و ابر مرده . و نام وزنه و پيمانه‌اى . غاريقون ( q riqun ) ا . پ . در قرابادين سه قسم غارچ را به اين نام مىنامند و آن قسم كه غاريقون سفيد ناميده مىشود داروئى است مسهل . غاز ( q z ) ا . پ . پينه و وصله‌اى كه مردم درويش و فقير بر جامه دوزند . و شكاف . و شكافته و پاره . و پارگى و تراك و چاك و بازشدگى . و از هم شكافته . و برهمزدگى و حلاجى پشم كهنه جهة رشتن . و نياز و حاجت و احتياج . و قحط و غلا . و خوردن طعام از روى لذت و اشتها . و نام پرنده‌اى از جنس مرغابى . و غاز كردن : پنبه دانه از پنبه بيرون كردن . و حلاجى كردن پشم و آماده ساختن براى رشتن . و پنبه زدن بر جامهء فرسوده و جز آن . و دوباره بافتن . غازغاز ( q z - q z ) ص . پ . از هم شكافته و باز شده . غازغان ( q zq n ) ا . پ . ديگ . و ديگچه . غازل ( q zel ) ص . ع . امراة غازل : زن ريسنده . ج : غزل و غوازل . غازلة ( q zelat ) ص . ع . امراة غازلة : زن ريسنده . ج : غوازل . غازه ( q ze ) ا . پ . گلگونه و سرخى كه زنان بر روى مالند . و صدا و ندا و آواز . و بيخ دنب حيوانات از چرنده و پرنده . و ميخى كه تخته را بدان بند كرده محكم سازند . غازى ( q zi ) ا . پ . زن فاحشه و مرد معركه گير و بازيگر . و چرب رودهء پر مصالح . غازى ( q zi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى