على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2431

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كمك و يار و مددگارى و دستگيرى و حمايت و اعانت . و عون الهى : استعانت و دستگيرى خداوند . عون ( un ) ع . ج . عانة . و ج . عوان . و ابو عون : خرما و نمك . عووذ ( ovuz ) م . ع . عاذ عياذا و عووذا . مر . عياذ . عووص ( avus ) ا . ع . گوسپندى كه هر چند كوشش كنند شير ندهد . عوول ( ovul ) م . ع . عال عولا و عوولا و عيالة . مو . عول . عوهبة ( avhabat ) م . ع . عوهبه عوهبة و عيهابا : بگمراهى نسبت كرد او را . عوهج ( avhaj ) ا . ع . دراز گردن از شترمرغ و آهو و ماده شتر . و ماده شتر جوان . و شترمرغ دراز پا . و ماده آهوئى كه بر هر دو تهيگاه وى خط سياه بود . و نام شتر نرى . عوهق ( avhaq ) ا . ع . بلند بالا ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) . و گشنى كه شتران گزيده و نجيب را بوى نسبت دهند . و گاو نر سياه و كبود . و پرستوك كوهى . و زاغ سياه . و لاجورد . و رنگى كه شبيه بلاجورد باشد . و رنگى چون رنگ آسمان مايل بسياهى . و شتر سياه شگرف بزرگ . و شتر مرغ دراز خاكستر گون . و بهترين درخت نبع . ج : عواهق . و نام مرغزارى . عوهقان ( avhaq ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو ستاره بر روش فرقدين متصل بقطب . عوهقة ( avhaqat ) م . ع . در گمراهى انداختن . يق : ما ذا عوهقك : چه چيز در گمراهى انداخته است تو را . عوهكة ( avhakat ) ا . ع . كار زار . عوهكة ( avhakat ) م . ع . عوهك عوهكة : كار زار كرد و قتال نمود . عوية ( aviyyat ) م . ع . عوى عيا و عواء و عوة و عوية . مر . عى . عويد ( ovayd ) ا . ع . مصغر عود : چوب خرد . و عصاى خرد . عوير ( ovayr ) ا . ع . خصلت نكوهيده . و زاغ . و هر دو خصلت نكوهيده را كسير و عوير گويند . و نيز هر عمل غير خير و هر چيز تباه و ناپسند را . عويشراء ( ovaycer ' ) ا . ع . سركوه . عويص ( avis ) ا . ع . شعر . و سخنى كه معنى آن دشوار باشد . و كلمهء غريب . و بلاى نيك سخت . و كار دشوار . و خاك سخت . و جاى درشت و بلند سنگ ريزه‌ناك . و نفس و روح . و توانائى . و جنبش . و راههاى آمد شد روباه . عويص ( ovays ) ا . ع . نام رودبارى ما بين حرمين . عويكة ( avikat ) ا . ع . جنگ و كشش و قتال . يق : تركتهم فى عويكة اى قتال . عويل ( avil ) ا . ع . فرياد . و بلند آوازى در گريه و زارى . عويم ( ovaym ) ا . ع . لقيته ذات العويم : ملاقات كردم او را در ميان چند سال . و نيز عويم : نام شخصى . عوين ( avin ) ا . ع . يارى گرى . و اسم جمع است مرعون را يعنى ياريگرىها . عه ( ahh ) ا . ع . كم شرم خود پسند ستيزنده . عهاد ( eh d ) ا . ع . باران نخستين بهار . و ج . عهد . عهاد ( eh d ) م . ع . عاهد معاهدة و عهادا . مر . معاهدة . عهار ( eh r ) م . ع . عاهر المراة عهارا : فسوس و فجور نمود با آن زن و زنا كرد با وى . و نيز در شب آمد آن زن را جهة فجور . عهارة ( ah rat ) م . ع . عهر المراة عهرا و عهرا و عهرا و عهارة و عهورا و عهورة ( از باب فتح ) : آمدن آن زن را در شب جهة زنا و فجور . عهان ( eh n ) ا . ع . بن خوشهء خرما . عهب ( ahb ) م . ع . عهبه عهبا ( از باب سمع ) : ندانست آن را و جاهل بود . عهباء ( ehebb ' ) و عهبى ( ehebb ) ا . ع . عهبى الشباب : اول جوانى . و عهبى الملك : زمان و روزگار آن ملك . عهخع ( ohxo ' ) ا . ع . نام درختى كه از تنه و برگ آن تداوى نمايند . عهد ( ahd ) ا . ع . وصيت . و آنچه براى والى و حاكم مىنويسند . و يمين و سوگند . و اندرز . و پيمان و معاهده . و رعايت حرمت و عقد . و آنچه ميان دو حاكم و دو والى بسته شود . و نگاهداشت حق . و محافظت و حراست . و امان و زينهار . و ميثاق . و ذمه . و ملاقات . و معرفت و شناخت . و وفا . و منزل معهود . و منزلى كه پيوسته بدان باز گردند از هر كجا كه رفته باشند . و روزگار و زمان . و حال . و ضمانت و پذرفتارى . و توحيد خداى تعالى . ج : عهود . قوله تعالى : إِلَّا مَنِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمنِ عَهْداً . يعنى توحيد خداى تعالى : و حسن العهد : رعايت مودت . الحديث : ان حسن العهد من الايمان . و قريب العهد يعنى قريب العلم و قريب المعرفة . و عهد الله : امر و وصيت خداى تعالى . و نيز عهد : نخستين باران بهارى . و باران پس از باران كه ترى آن بترى اولى برسد . ج : عهاد و عهود . و قولهم : على عهد الله لافعلن كذا : در سوگند گويند . عهد ( ahd ) م . ع . عهد اليه عهدا