على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2421
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
خورد و بگرداند آسيا را . و آنچه ما بين دو خط كشت واقع باشد . عنفجيج ( anfajij ) ا . ع . ماده شترى كه ما بين فرجههاى دست و پاى آن دورى بود . و ماده شتر تيز ناآشنا . و ماده شتر كلان سال دفزك ستبر . عنفس ( enfes ) ا . ع . ناكس كوتاه بالا . عنفش ( anfac ) ص . ع . رجل عنفش اللحية : مرد دراز ريش انبوه . عنفشة ( anfacat ) م . ع . عنفشت لحيته عنفشة : انبوه شد ريش او . عنفشيش ( anfacic ) ص . ع . رجل عنفشيش اللحية : مرد دراز ريش انبوه . عنفص ( enfes ) ا . ع . زن پليد زبان كم حيا . و زن لاغر بدن بسيار حركت . و زن كوتاه قد فريبندهء بشگفت آورنده . و زن پليد بد كردار . و ماده بچهء روباه . و مرد بدخوى درشت خلق . عنفصة ( enfesat ) ا . ع . زن بسيار گوى پرحرف بدبوى . عنفط ( anfat ) ا . ع . ما بين هر دو بروت تا بينى . عنفط ( onfot ) و ( anaffat ) ا . ع . بد خوى . و ما بين هر دو بروت تا بينى . و نام حيوانى كه آن را سياه گوش گويند . عنفطة ( anfatat ) ا . ع . سياه گوش ماده . عنفق ( anfaq ) ا . ع . سبكى چيزى . عنفقة ( anfaqat ) ا . ع . مويهاى چند ما بين لب زيرين و زنخ و يا لب زيرين تا زنخ خواه در آن موئى باشد و يا نباشد . ج : عنافق . عنفك ( anfak ) ا . ع . مرد گول . و زن گول . و مرد ثقيل ناگوار . عنفو ( onfovv ) ا . ع . اول هر چيزى . و اول خوبى هر چيزى . عنفوان ( onfov n ) و عنفوة ( onfovvat ) ا . ع . اول هر چيزى . و اول خوبى هر چيزى . و هو فى عنفوان شبابه : او در اول جوانى است . و هم يخرجون عنفوانا اى عنفا عنفا يعنى يكى پس از ديگرى . عنفى ( onfi ) و عنفيه ( onfiyye ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بعنف يعنى سخت و درشت . و ستمى و ظلمى و اجبارى . و تكاليف عنفيه : امور اجباريه و دشوار كه بظلم و ستم و جبر بر كسى وارد گردد . عنق ( onq ) و ( onoq ) و ( onaq ) ا . ع . گردن ( مذكر و مؤنث هر دو آيد ) . و بنى تميم عنق ( onq ) به سكون نون گويند . ج : اعناق و اعنق . و جماعت مردم . و رؤسا و مهتران . و پارهاى از نان . و پائين شكنبهء ستور . و قولهم : كان ذلك على عنق الدهر يعنى بود اين در زمان قديم . و هم عنق اليك : ايشان مايلاند بسوى تو و منتظرند كه چه شود . و امانة الله فى عنقك : امانت خداست بر ذمهء تو . و نيز عنق : مادر عوج دراز قامت . و ذو العنق : نام اسبى . و لقب چند نفر . عنق ( onoq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گردن . و بدعنق : بداخم متكبر . عنق ( anaq ) ا . ع . نوعى از رفتار شتاب ستور . و درازى گردن . عنقا ( anq ) ا . پ . نام سازى . و نام نوائى از موسيقى . عنقا ( anq ) و ( onq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سيمرغ و اشتركا كه عنقاى مغربى نيز گويند . و هر چيز نايافت و ناياب . عنقاء ( anq ' ) ص . ع . مؤنث اعنق . مر . اعنق . عنقاء ( anq ' ) ا . ع . سختى و بلا . و مرغى معروف الاسم مجهول الجسم . و سر پشته . و پشتهء در بالاى كوه بلند . و پشتهء گستردهء بر زمين . و العنقاء المغرب و نيز عنقاء مغرب و يا عنقاء مغربة و يا عنقاء مغرب ( moqreb ) هر مرغ پرپرش و قوى بال را گويند . و سخن بىمعنى و غير مفهوم . و بليه و بدبختى . و زنى كه به سفر رود و از وى خبرى نباشد . عنقاد ( enq d ) ا . ع . خوشهء انگور و خوشهء پيلو و خوشهء بطم و جز آن . عنقاش ( enq c ) ا . ع . ناكس و لئيم . و دوره گرد كه در دهات اجناس فروشد . عنقر ( anqar ) و ( anqor ) ا . ع . بيخنى . و آنچه نخستين از نى بر زمين آيد و تر و تازه بود . و بيخ لخ . و لوئى . و بيخ هر چيزى . و دل خرمابن . و نژاد مردم . و فرزند كشاورزان . عنقر ( onqor ) ا . ع . ماده شتر برگزيده و بسيار خوب . عنقرة ( onqorat ) ا . ع . ماده باشه . و نام زنى . عنقريب ( an - qarib ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - به زودى و در اين نزديكى . عنقز ( anqaz ) ا . ع . مزرنجوش . و نرهء خر . و ابو عنقز : نام مردى . و دارة عنقز : در ديار بكر بن وائل است . عنقزة ( anqazat ) ا . ع . رايت . و بلا و سختى . و زهر . عنقزى ( anqaziyy ) ص . ع . منسوب بعنقز و يا عنقزة . عنقس ( anqas ) ا . ع . نيك زيرك و كربز پليد طبع . عنقش ( anqac ) ا . ع . لاغرى و هزال . و نام مردى . عنقشة ( anqacat ) م . ع . عنقش بالشيئ عنقشة : در آويخت بآنچيز . عنقفير ( anqafir ) ا . ع . بلا و سختى . و زن پليد زبان . و كژدم . و شتر كلانسال كه