على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2413

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

البعير بزبده : بانگ كرد شتر و كف انداخت بر سر و جز آن . عمى ( omy ) ع . ج . اعمى و عمياء . عمى ( am ) ا . ع . قامت . و درازى . و گرد و غبار . و نابينائى . و لقيته صكة عمى : ديدم او را در نيمروز سخت گرم . عمى ( am ) م . ع . عمى عمى ( از باب سمع ) : رفت همهء بينائى او و كور گرديد . و نيز عمى : رفتن بينائى قلب يعنى ضلالت و غوايت و گمراهى . و ما اعماه ( بصيغهء تعجب ) : يعنى چه گمراه است او . و نيز عمى : پوشيده شدن كار بر كسى . قوله تعالى : فَعَمِيَتْ عَلَيْهِمُ الْأَنْباءُ . عمى ( ami ) ص . ع . كور و نابينا . و جاهل و نادان . ج : عمون . و رجل عمى القلب : مرد جاهل . عمى ( omayy ) ا . ع . لقيته صكة عمى : ملاقات كردم او را در نيمروز سخت گرم . عمى ( ammi ) ا . ع . عموى من . يق : يا ابن عمى و يا ابن عم ( amme ) و يا ابن عم ( ame ) يعنى اى پسر عموى من . عمى ( ammiyy ) ص . ع . منسوب بعم بمعنى برادر پدر . ج : عميون . عمى ( omm ) ا . ع . تركناهم عمى : گذاشتيم ايشان را مشرف بر مرگ . عمى ( ommiyy ) ص . ع . رجل عمى : مردى از عامهء مردم . و مرد فرومايه و حقير . عميا ( emmiyy ) ا . ع . قتيل عميا : كشته‌اى كه كشندهء وى معلوم نشود . عمياء ( amy ' ) ص . ع . مؤنث اعمى يعنى زن كور . ج : عمى . عميان ( omy n ) ع . ج . اعمى . عميانس ( omy nes ) ا . ع . نام بتى مر خولان را كه حصهء چهارپايان و كشت خود را بوى مىدادند . عمية ( amyat ) ا . ع . برگزيدگى و انتخاب و اختيار . عمية ( amiyat ) ص . ع . مؤنث عمى : زن كور و نابينا و جاهل . يق : امراة عمية من الصواب و امراة عمية القلب . عمية ( amiyyat ) ص . ع . زن كور . عمية ( amiyyat ) و ( omiyyat ) ا . ع . گمراهى و ضلالت . و ستيهيدگى . و فيهم عميتهم اى جهلهم . عمية ( ommiyyat ) و ( emmiyyat ) ا . ع . كبر و بزرگ منشى . و گمراهى مانند جنگ تعصب . عميت ( amit ) ع . ج . عميتة . عميت ( emmit ) ا . ع . نگاهبان و پاسبان زيرك . و مست . و نادان سست . و آنكه وى را رائى نباشد و بجانبى راه نيابد . ج : عماميت . عميتة ( amitat ) ا . ع . يك نوالهء از پشم و صوف حلقه كرده . ج : عميت و اعمية و عمت . عميثل ( amaysal ) ا . ع . آهسته رو از هر چيزى از جهة كلانى و فروهشتگى گوشت . و اسب نيكوى جواد . و دامن كشنده و خرامان بناز . و مرد چست و شادمان و دراز جامه . و كوتاه بالاى فروهشته گوشت . و دراز دنب از آهو و بز كوهى و جز آن . و درشت ستبر پهن . و شير بيشه . و مهتر كريم . عميثلة ( amaysalat ) ا . ع . مؤنث عميثل يعنى زن چست و شادمان . و ماده شتر تن آور شگرف . عميثلية ( omaysaliyyt ) ا . ع . رفتار دامن كشان سينه برآمدهء پشت در آمده . و رفتار بناز . عميد ( amid ) ا . پ . خانه‌اى كه كسى در آن پناهنده شود و بست و پناگاه . عميد ( amid ) ا . ع . سردار قوم و سيد قوم . عميد ( amid ) ص . ع . رجل عميد : مرد شكسته‌دل از عشق و بيقرار . و تفتهء از بيمارى و جز آن . عميدر ( amaydar ) ا . ع . كودك نازك اندام بسيار مال . عمير ( amir ) ص . ع . جاى معمور . و ثوب عمير : جامهء سخت بافت . و كثير بجير عمير : بسيار متعدد و وافر . عمير ( omayr ) ا . ع . نام موضعى . و نام چند نفر . و ابو عمير : نره و ذكر . عميران ( omayr ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو استخوان كوچك در بن زبان كه آنها را عمرتان نيز گويند . مر . عمرتان . عميرة ( amirat ) ا . ع . انگبين با موم . و نام پدر قبيله‌اى از تازيان . عميرة ( omayrat ) ا . ع . جلد عميرة : كنايه از جلق است كه با دست برآوردن منى باشد . عميرتان ( omayrat ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو استخوان كوچك در بن زبان كه عمرتان نيز گويند . عمى زاده ( ami - z de ) ا . پ . پسر عمو . عميس ( amis ) ا . ع . كار دشوار بىسروته . ج : عمس و عمس . و عميس الحمائم : نام وادى در راه بدر كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله در آن فرود آمد . عميسة ( amisat ) و عميسية ( omaysiyyat ) ا . ع . سوگند بناحق . يق : حلف على العميسة او على العميسية . عميق ( amiq ) ص . ع . دورتك و دراز . ج : عمق و عمق و عماق و عمائق . و فج عميق : درهء دورتك و دراز . و واد عميق : رودبار دراز . عميق ( amiq ) ص . پ . - مأخوذ از