على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2412

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

به پشت خود و يا بر زحمت و مشقت . و عمود السحر : رگ دل . و استقاموا على عمود رايهم : ثابت ماندند بر وجهى كه بر آن اعتماد كردند . و عمود الصبح : روشنى صبح . يق : ضرب الفجر بعموده اى سطح . عمود ( amud ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيزى كه راست و ايستاده باشد . و ستون . و چوب خيمه . و گرز . و چكيده . و شاهين ترازو . و آلت تناسل . و باصطلاح هندسه خط و يا سطح عمود : آن خط و يا سطحى را گويند كه چون مستقيما بر خط و يا سطح ديگرى فرود آيد تشكيل دو زاويهء قائمه در طرفين خود بنمايد . عمودا ( amudan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور عمود . عمور ( omur ) ع . ج . عمر و عمر . و ج . عمرو . عمور ( omur ) و عمورة ( omurat ) م . ع . عمر ماله عمارة و عمورا و عمورة . مر . عمارة . عموره ( amureh ) و عمورية ( ammuriyyat ) ا . ع . شهر انگوريه در نزديك فلسطين . عموس ( amus ) ا . ع . كار بىسروته و دشوار كه اصلاح آن ممكن نباشد . و شير بيشهء درشت اندام . و كسى كه در كارى بطور نادانى و بىباكانه در آيد و بيراه در آيد . ج : عمس و عمس . عموس ( omus ) م . ع . عمس عماسة و عموسا . مر . عماسة . عموق ( amuq ) ص . ع . مكان دور . يق : مكان عموق . عمول ( amul ) ص . ع . رجل عمول : مرد كاركن . و مردى كه بر كارى سرشته شده . عموم ( omum ) م . ع . عم المطر و غيره البلاد عموما ( از باب نصر ) : شامل شد باران و جز آن شهرها را و فرا گرفت آنها را . و عم القوم بالعطية : عطيه و بخشش او فرا گرفت همهء آن قوم را . و عم راسه ( مجهولا ) : عمامه بسته گرديد سر او . عموم ( omum ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - همه و همگى و جمهور و كليه و جملگى و عموم ناس : همهء مردمان و جمهور مردم . عموما ( omuman ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور عموم و بطورى كه شامل همه گردد . عمومة ( omumat ) ا . ع . خويشاوندى از طرف عمو . يق : بينى و بين فلان عمومة . عمومة ( omumat ) ا . ع . ج . عم . عمومة ( omumat ) م . ع . عم عمومة ( از باب نصر ) : عمو گرديد . و ما كنت عما و لقد عممت عمومة : عمو نبودم ولى عمو شدم . عمومى ( omumi ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - چيزى كه شامل همه گردد و عام و كلى . و منسوب بعموم مردم و جمهورى . عموميت ( omumiyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شمول . و وفور و كثرت . و كليت . عمون ( amuna ) ع . ج . عمى . عموه ( omuh ) م . ع . عمه عمها و عموما و عمها . مر . عمه و عمه . عموهة ( omuhat ) ا . ع . سرگشتگى و دو دله شدگى و تردد در گمراهى و سرگشتگى در راه و در منازعه . عموى ( amaviyy ) ص . ع . منسوب بعم بمعنى افدر . ج : عمويون . و نيز منسوب بعمى يعنى كورى . عمويون ( amaviyyuna ) ع . ج . عموى . عمه ( amh ) و ( amah ) م . ع . عمه عمها و عمها و عموها ( از باب فتح و سمع ) : سرگشته گرديد و دو دله شد . قوله تعالى : فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ . عمه ( amah ) ا . ع . سرگشتگى و دو دله شدگى و تردد در گمراهى و سرگشتگى در منازعه و در راه . عمه ( amah ) م . ع . عمهت الارض عمها ( از باب سمع ) : بىنشان گرديد آن زمين . و نيز عمه : حجت ناشناختن . عمه ( ameh ) ص . ع . سرگشته و متحير . ج : عمهون . عمه ( amme ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خواهر پدر و كاكى . عمه ( ommah ) ع . ج . عامه . عمهاء ( amh ' ) ص . ع . ارض عمهاء : زمينى كه در وى نشان و علم نباشد . عمهان ( amah n ) ا . ع . سرگشتگى و دو دله شدگى . و تردد در گمراهى و ضلالت و سرگشتگى در منازعه و تحير در راه . عمهج ( amhaj ) ا . ع . شير دفزك . و مرد فيرنده و متكبر . و تيزرو . و پر از گوشت و پيه . و گياه سبز درهم‌پيچيده . ج : عماهج . عمهوج ( omhuj ) ا . ع . شير دفزك . و مرد فيزنده و متكبر و تيزرو و پر از گوشت و پيه . ج : عماهيج . عمهون ( amehuna ) ع . ج . عمه . عمهى ( ommah ) ا . ع . ذهبت ابله العمهى : دانسته نمىشود كه شتران او كجا رفتند . عمى ( amy ) م . ع . عمى الماء و غيره عميا ( از باب ضرب ) : روان گرديد آب و جز آن . و عمى الموج : كف و خاشاك برانداخت موج . و عمى