على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2390

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عكب ( okob ) ع . ج . عنكبوت . عكب ( ekabb ) ا . ع . كوتاه بالاى ستبر فربه و سركش از مردم و از جن . و آنكه مادرش شوى كرده باشد . و نام زندان بان نعمان بن منذر . عكباء ( akb ' ) ص . ع . زن استوار اندام درشت خلقت . و زن ستبر لب و ستبر دندان . عكباش ( ekb c ) ا . ع . آهوئى كه نخستين شاخ برآورده باشد . عكبر ( ekber ) ا . ع . چيزى كه زنبور عسل بر ران و بازوى خود آورده و آن را بجاى انگبين در شهد اندازد . عكبرة ( okborat ) ا . ع . زن درشت اندام . عكبز ( okboz ) ا . ع . مهرهء نره تا جاى ختنه . عكبس ( okabes ) ا . ع . شتران بسيار . و شترانى كه شمارهء آنها نزديك هزار باشد . عكبشة ( akbacat ) ا . ع . بندش محكم و استوار . عكة ( akkat ) ص . ع . ارض عكة : زمين گرم . و ليلة عكة : شب سخت گرم مرطوب و بىباد . عكة ( akkat ) ا . ع . ارض عكة : زمين گرم . و نيز عكة : نام شهرى . عكة ( akkat ) و ( okkat ) و ( ekkat ) ا . ع . تيزى و سختى گرما كه بىباد باشد . عكة ( okkat ) ا . ع . خنور روغن كه خردتر از مشك باشد . ج : عكك و عكاك . و رنگى كه بر ماده شتر باردار ظاهر گردد مانند كلف در زنان باردار . عكة ( okkat ) و ( akkat ) ا . ع . سردى تب و فسردگى آن . و ريگ تودهء گرم از تابش آفتاب . عكث ( aks ) ا . ع . گرد آمدگى و موافق شدگى دو چيز . عكد ( akd ) م . ع . عكده الامر عكدا ( از باب ضرب ) : قادر گردانيد او را بر كار . و عكد اليه : پناه گرفت بوى . عكد ( okd ) ا . ع . ميانهء هر چيزى . عكد ( akad ) م . ع . عكد الضب عكدا ( از باب سمع ) : فربه گرديد سوسمار . و كذا عكد البعير . و عكد به : چسبيد به آن . عكد ( aked ) ا . ع . درختهاى خشك برهم نهاده . عكد ( aked ) ص . ع . شتر و سوسمار فربه . عكدة ( okdat ) ا . ع . قوت و توانائى . و استخوان دمغزه . و سوراخ سوسمار . عكدة ( akadat ) ا . ع . بن و ريشهء زبان . و ريشهء قلب . و پرى كه بدان بر نان نقطه گذارده و آن را داغ داغ سازند . عكدة ( akedat ) ص . ع . مؤنث عكد : ماده شتر و سوسمار فربه . عكر ( akr ) م . ع . عكر على الشيئ عكرا و عكورا ( از باب ضرب و نصر ) : حمله كرد بر آن چيز و بازگشت . و عكر بفلان بعيره : باز گردانيد شتر خداوند خود را بسوى اهل و وطن خود . و نيز عكر : ميل نمودن به جائى . و بازگشتن بجنگ . عكر ( ekr ) ا . ع . اصل و نژاد هر چيزى . يق : رجع فلان الى عكره : برگشت فلان باصل خود . و باع فلان عكره : فروخت فلان اصل زمين خود را . عكر ( akar ) ا . ع . دردى هر چيزى . و دردى روغن زيتون . و دردى شراب . و آب تيرهء باقى ماندهء در تك حوض . و زنگ شمشير . و نام مردى . عكر ( akar ) ا . ع . ج . عكرة . عكر ( akar ) م . ع . عكر الشيئ عكرا ( از باب سمع ) : درد آلود گشت آن چيز و رسوب نكرد . و عكر الماء : دردناك گرديد آب . و كذلك عكر الدهن و النبيذ و غيره . عكر ( akar ) و ( akr ) ا . ع . گلهء شتر كه زيادتر از پانصد نفر باشد . و يا گلهء شتر شصت نفرى و يا از پنجاه تا صد نفرى . عكر ( aker ) ص . ع . روغن و شراب دردناك . و آب تيره . عكرة ( akrat ) ا . ع . حمله و يورش . عكرة ( akarat ) ا . ع . پاره‌اى از گلهء شتران و يا گلهء شتر از پنجاه تا صد و يا از پنجاه تا شصت و هفتاد . و بن و اصل زبان . ج : عكر . عكرد ( akrad ) و ( okrod ) و ( okared ) ص . ع . غلام عكرد : كودك فربه تندار . و كودك نزديك باوغ رسيده . و كذلك : غلام عكرد و غلام عكرد . عكردة ( akradat ) م . ع . عكرد فلان عكردة : فربه شد و توانا گرديد فلان . و عكردت ناقتى : برگردانيد مرا ماده شتر من بسوى مالوف خود با آنكه پسند نمىداشتم آن را . عكرش ( ekrec ) ا . ع . نام گياهى ترش كه در ريشهء خرمابن در آمده و آن را مىكشد . و گياه مرغ . و نوعى از كنگر . و يا عشبهء مقدسه . و يا بلسكى . و يا گياهى است گستردهء بر زمين كه شكوفه‌اش باريك و تخمش مانند ارزن و طعم آن مانند تره . و نيز عكوش : بزنر . عكرشة ( ekrecat ) ا . ع . خرگوش مادهء پرگوشت درشت . و پيره زن . و نام آبى . و نام قريه‌اى . عكركر ( akarkar ) ا . ع . شير دفزك . عكرم ( ekrem ) ا . ع . سياهى شب . عكرمة ( ekremat ) ا . ع . كبوتر ماده . و قمرى ماده . عكرود ( okrud ) ص . ع . غلام عكرود : كودك فربه تندار . و كودك نزديك بلوغ رسيده .