على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2383

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و شب و روز بدان‌جهت كه همديگر را تعاقب مىكند . و آنچه از خوردنى در بن ديگ عاريتى كه به خداوند ديگ فرستند . و عقبة الشيطان : نوعى از نشستن كه بنشست سگ ماند . و عقبة الطائر : مسافت ارتفاع و انحطاط پرنده . عقبة ( oqbat ) و ( eqbat ) ا . ع . باقى ماندهء هر چيزى . و نشان . يق : عليه عقبة الجمال او عقبة الجمال . عقبة ( aqabat ) ا . ع . جاى دشوار برآمدن بر كوه . ج : عقاب . و پى كه از آن زه سازند و ريسمان تابند . ج : عقب . و پژوكتل . ج : عقبات . و پژ . منى و منه : بيعة العقبة الاولى كه دوازده كس با آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بيعت كردند . و بيعة العقبة الثانية : در سال دويم اتفاق افتاد كه هفتاد كس فراهم آمدند و از هر فرقه نقيبى فرستادند و بيعت كردند . عقبلة ( oqabelat ) ص . ع . پيرو و پس آينده . و هو عقبلة فلان : او پس آيندهء فلان است . عقبول ( oqbul ) و عقبولة ( oqbulat ) ا . ع . باقى ماندهء بيمارى . و تبخاله كه پس از تب بر لب برآيد . و بقيهء دشمنى . و پس‌ماندهء عشق و سختى . ج : عقابيل . عقبه ( aqebe ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دنباله و باقى ماندهء از چيزى . و پس مانده . و پژوكتل . عقبى ( oqb ) ا . ع . پاداش كار . و حق . و بدل چيزى . عقة ( aqqat ) ا . ع . درخش دراز و برق طولانى . و گود دور تك در زمين . عقة ( eqqat ) ا . ع . گود دورتك در زمين . و موى همزاد كودك و پشم شتربچه . و موى شكمى هر يك از ستور بچگان . او العقة فى الحمر و الناس خاصة . ج : عقق . عقة ( oqqat ) ا . ع . چيزى كه بدان كودكان بازى كنند . عقد ( aqd ) ا . ع . پذرفتارى . و پيمان . و راى و فكر . و شتر نر قوى پشت . و مرد بسته زبان . و طاق بنا . ج : اعقاد . و بستن . ج : عقود . و هو اهل الحل و العقد : او محل اعتماد مردمان است . عقد ( aqd ) م . ع . عقد عنقه اليه عقدا ( از باب ضرب ) : پناه برد بوى . و عقد البيع و العهد : بست بيع و پيمان را . و عقد الحبل : بست ريسمان را . و عقد له : ضمانت كرد او را و كفالت نمود . عقد الرب و غيره : ستبر و غليظ شد رب و جز آن . و عقد ناصيته : آمادهء بدى گرديد . و نيز عقد : شمار كردن . و ستبر كردن مايع . و گره كردن ماده شتر دنب را جهة لقاح . و سوگند دادن بدون لغو و استثنا . يق : عقد اليمين . و لغو كردن . و پيچان نمودن ريش را . الحديث : من عقد لحيته فان محمدا صلى اللّه عليه و آله برىء منه ، و قيل : كانوا يعقدونها فى الحروب تكبرا و عجبا فامروا بارسالها . عقد ( aqd ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيمان . و نكاح و زناشوئى و ازدواج . و سلك مرواريد . و بيع و خريد و فروش . و بستگى و ارتباط و اتصال . و گره و بند . و عقد بستن : گره زدن . و ازدواج كردن . و اجراى صيغهء نكاح كردن . و عقد بيع : اجراى صيغهء بيع . و عقد شب افروز : ستاره‌هاى ثابت و ستاره‌هاى سيار . و عقد شب و روز : آفتاب و ماه . و دنيا و روز - گار . و عقد كردن : ازدواج كردن و زناشوئى نمودن . و عقد نكاح كردن : صيغهء ازدواج و زناشوئى خواندن . و اهل حل و عقد : كسى كه محل اعتماد مردمان باشد . و مجلس عقد : مجلس ضيافت زناشوئى . عقد ( eqd ) ا . ع . گردن‌بند . و حميل . و رشتهء مرواريد . ج : عقود . و عقد الجمان : سلك مرواريد . عقد ( aqad ) ا . ع . ريگ تودهء بسته و برهم نشسته . و گره زبان . و نام گروهى از تازيان . عقد ( aqad ) م . ع . عقد عقدا ( از باب سمع ) : گرفته زبان شد . و نيز عقد : گرفتن فرج ماده سگ سر نرهء نر را . عقد ( aqed ) ص . ع . رجل عقد : مرد گرفته زبان كه در سخن زبان وى بسته گردد . عقد ( aqed ) ا . ع . ريگ تودهء متراكم و برهم نشسته . و شتر كوتاه بالاى نيك شكيباى بركار . و نام درختى كه برگش زخم را بهم آورد و به كند . عقد ( oqad ) ع . ج . عقدة . و قولهم : تحللت عقده : يعنى فرو شد خشم او . عقدا ( aqad ) ا . پ . نام دهى نزديك يزد . عقداء ( aqd ' ) ا . ع . كنيزك و گوسپندى كه دنب آن گوئى گره بسته است . عقداء ( aqd ' ) ص . ع . مؤنث اعقد يعنى زنى كه در سخن زبان وى بسته گردد . عقدان ( oqd n ) ا . ع . لقب فرزدق شاعر . عقدان ( aqad n ) ا . ع . نوعى از خرما . عقد انامل ( aqde - an mel ) ا . پ . نوعى از شمار اعداد كه با بندهاى انگشتان دستها معمول مىدارند . عقدانه ( aqd ne ) ا و ص . پ . منسوب به عقد . و هديه‌اى كه در مجلس عقد به كسى مىدهند . عقدة ( oqdat ) ا . ع . حكومت . و دست يا بى بر شهر . و گره . ج : عقد . و آب و زمين