على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1669
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
رعوى ( ra'v ) م . ع . رعا رعوا و رعوة و رعوة و رعوى . مر . رعو و رعوة و رعوة . رعوى ( ra'v ) و ( ro'v ) ا . ع . پرداخت از جهل و بدى و باز ايستادن از آن . و حفاظت و نگاهدارى . رعى ( ra'y ) م . ع . رعى رعيا و رعاية . مر . رعاية . رعى ( re'y ) ا . ع . علف و گياه . ج : ارعاء . رعى ( ra'iyy ) ص . ع . چريده . و رهنموده . و نگاهداشته و محفوظ . رعيا ( ro'y ) ا . ع . نگاهداشت و حفاظت . و پرداخت از جهل و بدى و باز ايستادن از آن . رعى الحمام ( ra'yol - ham me ) ا . ع . سنبل الطبب . رعيان ( ro'y n ) ع . ج . راعى . رعيب ( raib ) ص . ع . ترسنده . و ترسانيده . و فربه كه چربش چكد از وى . و سنام رعيب : كوهان فربه . رعية ( re'yat ) ا . ع . زمينى كه در آن سنگهاى بلند و برآمده باشند و مانع گردند شيار كردن آن زمين را . و چرا . و نوع و هيئت چريدن . و حفاظت و نگاهدارى . رعية ( raiyyat ) ا . ع . عامهء مردم . و ستور چرنده و بچرا گذاشته از هر كه باشد . ج : رعايا . و هر چيز كه حفظ و رعايت آن لازم بود . يق : الناس رعية . رعيت ( raiyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عامهء مردم زيردست و فرمانبردار كه با درم نيز گويند . و تابع . و دهقان . و مردم فرومايه . و عموم كشاورز و زارع و صنعتگر . و ساكن دهات . و اجارهدار و زميندار و ساكن هر ولايت و كشورى . و سلطان رعيت پرور : پادشاهى كه عموم مردمان مملكت خود را تربيت مىكند . رعيتدار ( raiyyat - d r ) ص . پ . پادشاه و حاكم . رعيت دارى ( raiyyat - d ri ) ا . پ . حكومت و ضبط و ربط و تدبير در حكومت . و رعيت دارى كردن : سياست كردن و حراست كردن زيردستان را . رعيت نواز ( raiyyat - nav z ) ص . پ . نوازنده و مهربانى كنندهء به رعاياى خود . رعيت وارى ( raiyyat - v ri ) ا . پ . قانون كشتكارى و زراعت شخصى . رعيتى ( raiyyati ) ا . پ . فرمان بردارى و اطاعت . و اجارهدارى . و كشتكارى و فلاحت و زراعت . و زمين اجاره داده شدهء كشت شده . رعيداء ( roayda ' ) ا . ع . آنچه وقت پاك كردن گندم از آن برآيد و آن را دور كنند . رعيس ( rais ) ا . ع . شترى كه دست آن را بپاى وى بسته باشند . و شترى كه در رفتن مضطرب و جنبان بود . رعيظ ( raiz ) ا . ع . تيرى كه پيكانش شكسته باشد . رعيف ( raif ) ا . ع . ابرى كه پيشاپيش ابر ديگر رود . رعيق ( raiq ) م . ع . شنيدن آواز شكم ستور وقت دويدن . و شنيدن آواز نرهء ستور چون در غلاف خود بجنبد ( و الفعل من فتح ) . رعيل ( rail ) ا . ع . گلهء اسبان اندك . رعين ( rain ) ا . ع . گلهء اسبان اندك . رعين ( roayn ) ا . ع . قلعهاى در يمن . و ذو رعين : يكى از پادشاهان حمير . رغ ( raq ) ا . پ . بلغت اوستا شهرى را گويند كه مولد اشو زردشت است . رغ ( roq ) ا . پ . آروغ . رغاء ( roq ' ) ا . ع . بانگ شتر و مانند آن . المثل : كفى برغائها مناديا اى ان رغاء بعيره يقوم مقام ندائه فى التعرض للضيافة . و بحرة الرغاء : موضعى در طائف و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله مسجدى در آن بنا فرمود و الى اليوم عامريزار . رغاء ( roq ' ) م . ع . رغا اللبن رغاء ( از باب نصر ) : كفك برآورد آن شير . و رغا الصبى : سخت گريست كودك . و رغا البعير : بانگ كرد آن شتر . و رغا الضبع و النعام كذلك . رغاء ( raqq ' ) ا . ع . يك قسم مرغى . رغاب ( raq b ) ص . ع . ارض رغاب : زمينى كه آب در آن روان نشود مگر بباران بسيار . و زمين نرم فراخ ريگناك . رغاب ( req b ) ع . ج . رغيب . رغابى ( roq b ) ا . ع . فزونى جگر و بزرگ شدن آن . رغاث ( roq s ) ص . ع . ارض رغاث : زمينى كه در آن آب روان نگردد مگر بباران بسيار . رغادة ( raq dat ) م . رغد رغدا و رغدا و رغادة . مر . رغد و رغد . رغال ( raq le ) ا . ع . داه و كنيز . رغال ( req l ) ا . ع . ابو رغال : نام دليلى مر ابرهة صاحب فيل را وقتى كه متوجه مكه بود . رغام ( req m ) ا . ع . خاك و خاك نرم . و ريگ آميختهء به خاك . رغام ( roq m ) ا . ع . آب بينى . رغامة ( roq mat ) ص . ع . هر چيز خواسته و مطلوب . رغامى ( roq m ) ا . ع . فزونى جگر . و شعب قصبة الريه . و بينى . و گياهى . رغاوة ( req vat ) و ( roq vat ) ا . ع . سرشير و كفك شير .