على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1664

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

رطآء ( rat ' ' ) ص . ع . زن گول و احمق . ج : رطآءآت و رطاء . رطآءآت ( rat ' t ) ع . ج . رطآء . رطاب ( rat b ) ا . ع . يا رطاب : كلمه ايست كه در دشنام و فحش بزن گويند و آن كنايه است از ترى كس آن از بسيارى فجور . رطاب ( ret b ) ع . ج . رطبة . و ج . رطب . و ج . رطيب . رطابة ( rat bat ) م . ع . رطب او رطب رطوبة و رطابة ( از باب كرم و سمع ) : تر و تازه گرديد . رطازات ( rot z t ) ا . ع . خرافات . و حكايات شب . ج . رطازة . رطاط ( ret t ) ع . ج . رطيط . رطام ( rot m ) ا . ع . بازداشت ( اسم مصدر است از رطم البعير ) . رطان ( ret n ) م . ع . راطن مراطنة و رطانا . مر . مراطنة . رطانة ( rat nat ) ا . ع . شتران بسيار و با هم رفيق كه صاحبانشان همراه باشند . رطانة ( rat nat ) و ( ret nat ) م . ع . سخن جز به زبان تازى گفتن ( و الفعل من نصر ) . رطائط ( rat et ) ع . ج . رطيط . رطب ( ratb ) ص . ع . تر ضد خشك . و غصن رطب : شاخ تر و تازه و باريك . و كذا ريش رطب . و غلام رطب : كودكى كه در نرمى و نزاكت بزنان ماند . رطب ( ratb ) م . ع . رطب الدابة رطبا و رطوبا ( از باب نصر و كرم ) : سپست خورانيد ستور . و رطب القوم : رطب خورانيد آن قوم را . و رطب الرطب : رطب گرديد . رطب ( rotb ) و ( rotob ) ا . ع . علف سبز و كذا من البقل و الشجر . و يا همگى گياه سبز . رطب ( ratab ) م . ع . رطب رطبا ( از باب سمع ) : تر و خشك گفت و صحيح و ناصحيح گفت و خوش و ناخوش گفت . رطب ( rotab ) ا . ع . خرماى تر . ج : ارطاب و رطاب . رطبات ( rotab t ) ا . ع . ج . رطبة . رطبة ( ratbat ) ا . ع . سپست تر . ج : رطاب . رطبة ( ratbat ) ص . ع . مؤنث رطب . يق : جارية رطبة : دختر نرم و نازك بدن . رطبة ( rotabat ) ا . ع . واحد رطب يعنى يك دانه خرماى تر . ج : رطبات . رطراط ( ratr t ) ا . ع . آبى كه شتران در حوض باقى گذاشته باشند . رط رط ( rot - rot ) ع . كلمهء امر يعنى احمق شو درصورتىكه احمقى نداشته باشد . رطز ( rataz ) ص . ع . سست از موى و از هر چيزى . رطزات ( rataz t ) ا . ع . خرافات و حكايات شب و ترهات . رطس ( rats ) م . ع . رطسه رطسا ( از باب نصر ) : با كف دست زد او را . رطع ( rata ' ) و ( rat ' ) ا . ع . زكام و مانند آن . رطع ( rata ' ) م . ع . رطع المراة رطعا ( از باب فتح ) : گائيد آن زن را . رطل ( ratl ) ا . ع . عدل . و مرد نرم و سست و فروهشته . و نوجوان باريك بدن . و كودك مراهق . و كودك استخوان سخت تا شده . و مرد سست و نرم . و مرد كلانسال سست و ضعيف و يا مايل به نرمى و فروهشتگى و پيرى . و مرد احمق . رطل ( ratl ) م . ع . رطل فلان رطلا و رطولا ( از باب نصر ) : بشتافت فلان و دويد . و رطل الشيئ : آزمود تا بشناسد وزن آن چيز را . رطل ( ratl ) و ( retl ) ا . ع . وزنى معادل دوازده اوقيه و اوقيه چهل درم . ج : ارطال . و اسب سبك رو . رطل ( retl ) ا . پ . پيالهء شراب . و رطل گران : پياله و پيمانهء بزرگ . رطلة ( ratlat ) و ( retlat ) ا . ع . اسب مادهء سبكرو . رطل زن ( ratl - zan ) ا . پ . كسى كه ذخيره و آذوقه را وزن مىكند و مىسنجد . رطل كشان ( retl - kac n ) ص . پ . دهندهء پياله بذوق تمام و شعف بسيار . رطم ( ratm ) م . ع . رطمه رطما ( از باب نصر ) : در كارى انداخت او را كه نتوان از آن بيرون شدن . و در گل افگند او را . و رطم بسلحه : يخ زد . و رطم المراة : نيك گائيد آن زن را . و رطم البعير ( مجهولا ) : باز داشته شد آن شتر . رطمة ( rotmat ) ا . ع . كار مشكل و مشتبه كه جهة آن معلوم نشود . رطو ( ratv ) رطا المراة رطوا ( از باب نصر ) : جماع كرد با آن زن . و نيز رطو : احمق شدن . رطوب ( rotub ) م . ع . رطب رطبا و رطوبا . مر . رطب . رطوبة ( rotubat ) م . ع . رطب رطوبة و رطابة . مر . رطابة . رطوبت ( rotubat ) ا . پ - مأخوذ از تازى - ترى و نمناكى . و نرمى و تازگى . و عرق دارى . رطوبت‌ناپذير ( rotubat - n - pazir ) ص . پ . هر چيز كه آب از وى نفوذ نكند و تراوش ننمايد .