على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1643

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

رخف ( raxf ) ا . ع . مسكهء تنك . و قسمى - از رنگ . ج : رخاف . رخف ( raxf ) و ( raxaf ) م . ع . رخف رخفا و رخفا و رخافة . مر . رخافة . رخف ( raxaf ) ا . ع . خمير تنك و سست . رخفة ( raxfat ) ا . ع . مسكهء تنك . و سنگ نرم و سست . ج : رخاف . رخفة ( raxfat ) و ( roxfat ) و ( raxafat ) ا . ع . تنكى و سستى خمير و مانند آن . رخفة ( raxfat ) و ( raxafat ) ا . ع . صار الماء رخفة : مانند گل تنك گرديد آب . رخ فروز ( rox - feruz ) ا . پ . دست اورنجى از طلا و نقره كه چهار تو تافته باشند . رخ فروز ( rox - feruz ) ا . پ . روز هفتم از هر ماه شمسى . رخگيره ( rax - gire ) ا . پ . دست اورنجى از طلا و نقره كه چهار تو مانند ريسمان تافته باشند . رخل ( rexl ) و ( raxel ) ا . ع . برهء ماده . ج : ارخل و رخال و رخال و رخلان و رخلة و رخلة . رخلان ( rexl n ) ع . ج . رخل . و ج . رخلة . رخلة ( rexlat ) ا . ع . برهء ماده . ج : رخلان . رخلة ( rexlat ) و ( raxalat ) ع . ج . رخل . رخم ( raxm ) م . ع . رخمت الدجاجة البيضة و عليه رخما و رخما و رخمة ( از باب نصر و فتح ) : تخم را زير بال گرفت آن مرغ . و رخمت المراة ولدها رخما و رخما : بازى كرد آن زن با بچهء خود . و رخم الشيئ رخما : نرم گردانيد آن چيز را . و رخم الكلام : نرم و آسان گرديد آن سخن . رخم ( raxam ) ا . ع . شتر ستبر . و مهربانى و دوستى و نرمى . يق : القى عليه رخمه اى محبته و لينه . و نيز رخم : ج . رخمة يعنى كركسها . رخم ( raxam ) م . ع . رخم رخما و رخما . مر . رخم . رخم ( roxom ) ا . ع . پاره‌اى از فله و آغوز . رخماء ( raxm ' ) ص . ع . مونث ارخم . و شاة رخماء : گوسپند سپيد سر سياه بدن . رخمة ( raxamat ) ا . ع . دوستى و مهربانى و محبت و نرمى . يق : القى عليه رخمته اى محبته . و واحد رخم يعنى يك كركس . رخمة ( raxamat ) م . ع . رخم رخما و رخما و رخمة . مر . رخم . و رخمه رخمة ( از باب سمع ) : نرم كرد آن را . رخمه ( raxme ) ا . پ . يك نوع مرغى مردارخوار . رخنه ( raxne ) ا . پ . راهى كه در ديوار واقع شده باشد . و سوراخ هر چيز . و دريچه . و شكاف و چاك و مانند آن . و عيب و فساد . و رخنه در ديوار آوردن : ترك درويشى كردن . رخنه ( roxne ) ا . پ . كاغذ . رخنه‌دار ( raxne - d r ) ص . پ . چاك دار . و عيب دار . رخنه‌زده زبان ( raxne - zade - zab n ) ص . پ . كسى كه مطعون همهء مردم باشد . رخو ( rexv ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - سست و نرم . رخو ( raxv ) و ( rexv ) و ( roxv ) ص . ع . نرم و سست از هر چيزى . يق : حجر رخو . و كذلك رخو و رخو . رخو ( rexv ) و ( roxv ) ا . ع . سستى و نرمى . رخوة ( rexvat ) ا . ع . سستى و نرمى . و حروف رخوة : سيزده حرف است بدين تفصيل : خس حظ شص هز ضغث فذ . رخوة ( rexvat ) م . ع . رخو رخاوة و رخوة . مر . رخاوة . رخوة ( raxvat ) و ( rexvat ) و ( roxvat ) ص . ع . مؤنث رخو نرم و سست از هر چيزى . رخوت ( roxut ) پ . ج . رخت . رخود ( rexvadd ) ص . ع . مرد نرم استخوان بسيار گوشت و المونث بالتاء و يقال ايضا رجل رخود الشباب و امراة رخود الشباب اى ناعمة . رخودة ( raxvadat ) و ( raxudat ) ا . ع . نرمى . و نازكى . و فراخى . و ارزانى و فراخى زندگانى . رخودة ( rexvaddat ) ص . ع . مونث رخود زن نرم استخوان بسيار گوشت . يق : امراة رخودة الشباب اى ناعمة . رخوصة ( roxusat ) م . ع . رخص رخاصة و رخوصة . مر رخاصة . رخوفة ( roxufat ) م . ع . رخف رخوفة و رخافة . مر . رخافة . رخوگر ( raxu - gar ) ا . پ . رفوگر . رخى ( raxiyy ) ص . ع . رجل رخى : مرد فراخ زيست . و فلان رخى البال يعنى فلان در نعمت و فراخى و آسايش و فراخى زندگانى است . رخيخ ( raxix ) ص . ع . گل نرم . رخيدن ( raxidan ) ف ل . پ . نفس كشيدن و نفس زدن بواسطهء برداشتن و كشيدن بار گران و يا مشقت ديگر .