على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1640
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
رحم ( rohm ) ا . ع . ام رحم و ام الرحم : مكهء معظمه . رحم ( rohm ) و ( rohom ) م . ع . رحمه رحما و رحما و رحمة و رحمة و مرحمة ( از باب سمع ) : بشود او را و مهربانى و عطوفت نمود بر او . و رحم الله العباد و بهم : رسيد ببندگان رحمت و بخشش خدا . رحماء ( rahm ' ) ص . ع . زنى كه پس از زائيدن بيمار رحم گردد و بميرد . و ماده شترى كه پس از نتاج بآماس زهدان مبتلا گردد و علتى در آن پديد آيد كه مانع قبول آب منى شود و يا آنكه بزايد و سلاى آن برنيايد . ج : رحوم . رحماء ( rohm ' ) ع . ج . رحيم . رحمان ( rahm n ) ا . ع . بخشاينده . و يكى از نامهاى خداوند تبارك و تعالى . قوله تعالى : قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ . و رحمان اليمامة : مسيلمهء كذاب . رحمانى ( rahm ni ) ص . پ . منسوب برحمان يعنى خدائى و ربانى . رحمة ( rahmat ) ا . ع . بخشش و مهربانى خداوند نسبت بمخلوق . و نبوت . قوله تعالى : يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ * اى بنبوته . و از اسماء و اعلام تازيان است . رحمة ( rahmat ) و ( rahamat ) م . ع . رحم رحمة و رحمة . مر . رحم و رحم . رحمت ( rahmat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بخشايش و مهربانى و مرحمت و شفقت و عفو و مغفرت . و آمرزش . و باران . و رحمت كردن : بخشودن و عفو كردن . و آمرزيدن . و رحمت آمدن : باريدن باران . رحمن ( rahm n ) ا . ع . رحمان . رحموت ( rahamut ) ا . ع . مشتق از رحمة . يق : رهبوت خير لك من رحموت اى لان ترهب خير لك من ان ترحم يعنى ترسانيدن براى تو بهتر است از اينكه مهربانى كرده شوى و لم تستعمل الا مزدوجا . رحمى ( rohm ) ا . ع . مهربانى . رحو ( rahv ) م . ع . رحوت الرحا رحوا ( از باب نصر ) : ساختم آسيا را و يا گردانيدم آن را . و رحت الحية : گرد شد مار . رحوان ( rahav ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو سنگ آسيا . رحول ( rahul ) و رحولة ( rahulat ) ا . ع . ستور باركش . رحوم ( rahum ) ع . ج . رحماء . رحوى ( rahaviyy ) ص . ع . منسوب برحا يعنى آسيابى و حركت دورى . رحى ( rahy ) م . ع . رحيت الرحا رحيا ( از باب ضرب ) : ساختم آسيا را و يا گردانيدم آن را . و رحت الحية : گرد شد مار . رحى ( rah ) ا . ع . سنگ آسيا ( مؤنث است ) . ج : ارحى و ارحاء و ارحى ( orhiyy ) و رحى ( rehiyy ) و رحى ( rohiyy ) و ارحية . و سينه . و پنجم سپل شتر . و پارهء زمين گرد و بلند به مقدار يك ميل مربع كه آب بر آن ننشيند . و سختترين جاى جنگ . و مهمتر قوم و جماعت و عيال . و دندان . و ابر گرد . و قبيلهاى بزرگ بر سر خود . و شتران كه بانبوهى گرد برگردند . و سپل شتر و پيل . و شتران بسيار فراهم آمده . و اسفناج . ج : ارحاء در همهء معانى . و رحى اليد : دستاس . رحى ( rohiyy ) و ( rehiyy ) ا . ع . ج . رحى . رحيان ( rahay ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو سنگ دستاس . رحيب ( rahib ) ص . ع . فراخ . و بسيار خوار . و فراخ سينه . و هو رحيب الصدر اى واسع الصدر . رحية ( rahiyyat ) ا . ع . مار حلقه زده . رحية ( rohayyat ) ا . ع . سنگ آسياى كوچك مصغر رحى . رحيض ( rahiz ) ص . ع . ثوب رحيض : جامهء شسته . رحيق ( rahiq ) ا . ع . مى و خوشترين و بهترين مى و مى خالص بىآميغ و مى صافى بىدرد . و نوعى از خوشبوى . رحيل ( rahil ) ا و ص . ع . كوچ . و منزلى ميان بصره و مكه . و بعير رحيل : شتر پالان بر نهاده . و جمل رحيل : شتر تواناى بر سير . رحيل ( rahil ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كوچ . و روز رحيل : روز كوچ . رحيل ( rohayl ) ا . ع . مصغر رحل اسباب كوچك جهة مسافرت . رحيلة ( rahilat ) ص . ع . مؤنث رحيل . يق : ناقة رحيلة : ماده شتر تواناى بر سير . رحيم ( rahim ) ا . ع . رحمكننده و بخشايشگر ( فعيل بمعنى فاعل ) . و گاه بمعنى مرحوم باشد ( فعيل بمعنى مفعول ) . رخ ( rax ) ا . پ . شكاف و رخنه و چاك . و غم و غصه و اندوه . و آه و زارى . و درد . و آهنگ ادوات موسيقى . رخ ( rox ) ا . پ . روى و رخسار و گونه و چهره و خد و عارض و عذار و ديدار و صورت . و سوى و طرف و جانب . و نقطه . و ضلع . و پهلو . و مهرهاى از مهرههاى شطرنج كه به شكل برج است . و سوار دلاور . و عنان اسب . و كرگدن . و نام مرغى موهوم مانند عنقا . و حيوانى شبيه بشتر ولى بسيار موذى . و پوست گردن يك نوع مرغى آبى . و گياه لوخ كه