على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1632
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و رثاء و رثاية . مر . رثاء . و رثيت حديثا عنه رثاية : ياد گرفتم حديث را از وى و به ياد آوردم . و رثى له : رحم كرد بر وى و مهربانى نمود . رثاية ( rass yat ) ص . ع . امراة رثاية : زن گريانندهء بر مرده . رثة ( resat ) م . ع . ورث اباه و منه ورثا و وراثة و ارثا و رثة . مر . وراثة . رثة ( ressat ) ا . ع . ردى و بلايهء از متاع خانه . ج : رثت و رثاث . وزن گول و فرومايه . و ضعيف از مردم . رثث ( resas ) ع . ج . رثة . رثد ( rasd ) م . ع . رثد المتاع رثدا ( از باب نصر ) : بر هم نهاد رخت را . و نيز رثد : درنگ كردن و انتظار چيزى نمودن . و پهلوى همديگر نهادن متاع و كالا را . رثد ( rasad ) ا . ع . ج . رثدة . رثد ( rasad ) ص . ع . متاع رثد : رخت بر هم نهاده . رثد ( rasad ) م . ع . رثد الماء رثدا ( از باب سمع ) : كدر و تيره رنگ گرديد آب . رثد ( resad ) ع . ج . رثد و رثدة . رثد ( resd ) و رثدة ( resdat ) ا . ع . جماعت مردم كه مقيم باشند . ج : رثد . رثدة ( rasadat ) ا . ع . مردم ضعيف . ج : رثد . يق : تركنا على الماء رثدا كثيرا لا يطيقون تحملا . رثع ( rasa ' ) ا . ع . حرص و طمع سخت . و ناكسى و فرومايگى . رثع ( rasa ' ) م . ع . رثع الرجل رثعا ( از باب سمع ) : آزمند و حريص گرديد . آن مرد . رثع ( rase ' ) ص . ع . سخت حريص و طامع و ناكس و خسيس . ج : رثعون . رثعات ( rase t ) ص . ع . ج . رثعة . رثعة ( rase'at ) ص . ع . مؤنث رثع زن سخت آزمند و حريص و ناكس و خسيس . ج : رثعات . رثعون ( raseuna ) ع . ج . رثع . رثغ ( rasaq ) ا . ع . شكستگى زبان كه حرف را را لام و غين و سين را ثا تلفظ كنند ( لغة فى لثغ ) . رثم ( rasm ) م . ع . رثم انفه رثما ( از باب ضرب ) : شكست بينى او را و خون آلوده كرد آن را . و كذلك رثم فاه . و نيز رثم : طلا كردن زن بوى خوش بر بينى و آلودن آن ( و الفعل من نصر ) . رثم ( rasam ) ا . ع . سپيدى سر بينى اسب و سپيدى كه تا لب پائين اسب رسيده باشد و سپيدى بينى اسب . رثم ( rasam ) م . ع . رثم الفرس رثما ( از باب سمع ) : سپيد لب گرديد آن اسب و يا سپيد شد سر بينى آن . رثم ( rasem ) ص . ع . اسب سپيد لب و يا سپيد سر بينى . رثماء ( rasm ' ) ص . ع . مؤنث ارثم . و نعجة رثماء : ميشى كه سر بينى آن سياه و ساير بدنش سپيد باشد . رثمة ( rasmat ) ا . ع . رثمة من خبز : كنارهء نان . رثمة ( rasmat ) و ( rasamat ) ا . ع . باران نرم ريزه . ج : رثام . رثمة ( rosmat ) ا . ع . سپيدى سر بينى اسب و سپيدى بينى اسب و سپيدى كه تا لب پائين آن رسيده باشد . رثو ( rasv ) ا . ع . ماست . و شير تازهء با شير ترش مخلوط شده . رثو ( rasv ) م . ع . رثا الميت و رثاه رثوا ( از باب نصر ) : ستايش كرد و گريست بر آن مرده . و رثا الحديث : ياد گرفت حديث را و يا به ياد آورد آن را . رثوثة ( rosusat ) ا . ع . كهنگى . و پوسيدگى . و بدحالى . و فى هيئته رثوثة اى بذاذة . رثوثة ( rosusat ) م . ع . رث رثاثة و رثوثة . مر . رثاثة . رثوط ( rosut ) م . ع . رثط فى قعوده رثوطا ( از باب نصر ) : ثابت ماند در نشست خود و پائيد . رثى ( rasy ) م . ع . رثيت الميت رثيا و رثاء و رثاية و مرثاة و مرثية . مر . رثاء . رثى ( ras ) م . ع . رثى رثى ( از باب سمع ) : مبتلا برثية گرديد . و باز داشت التفات خود را از جهت كلانسالى و يا در دو يا ضعف . رثيات ( rasay t ) ا . ع . ج . رثية . رثية ( rasyat ) ا . ع . درد در مفاصل و در دستها و در پاها . و آماس دست و پاى ستور . ج : رثيات . رثية ( rasyat ) و ( rasiyyat ) ا . ع . گولى . و باز داشتن التفات بجهة كلانسالى و يا درد و يا ضعف . رثيث ( rasis ) ص . ع . كهنه و بلايهء از رخت و متاع خانه . ج : رثاث . رثيث ( rasis ) ا . ع . خسته و جريح با اندك جان . رثيد ( rasid ) ص . ع . متاع بر هم نهاده و پهلو بپهلو نهاده . رثيم ( rasim ) ص . ع . شكسته بينى خون آلوده . و شكسته و خون آلوده از هر چيزى . رثيمة ( rasimat ) ا . ع . موش . رثيئة ( rasi'at ) ا . ع . شير تازه . و شير ترش مخلوط بهم . و ماست . و كم عقلى و گولى . المثل : الرثيئة تفثا الغضب اى تسكنه در حق كسى گويند كه خشم را بيافتن