على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1623

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

رباق ( reb q ) ع . ج . ربقة . ربالة ( rab lat ) ا . ع . بسيارى گوشت . ربان ( robb n ) ا . ع . مهتر كشتيبانان . ج : ربابنة . و كرانهء بزرگ از كوه اجا . ربان ( robb n ) و ( rabb n ) ا . ع . همگى و تمام . و اول هر چيزى . و جماعت . و اخذه بربانه : گرفت همهء آن چيز و يا اول آن چيز را . و كذلك اخذه بربانه ( بالفتح ) . ربانة ( reb nat ) ا . ع . مملكت . يق : طالت ربانته . ربانى ( rabb ni ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب برب . و عالم ربانى : دانشمند راسخ در علم و دين . ربانى ( rabb niyy ) ا . ع . مرد خدائى متعبد عارف باللّه منسوب برب . و دانشمند راسخ در علم و دين و دانشمند با عمل . و آنكه بعلم خود خداى طلبد . ج : ربانيون . ربانى ( robb niyy ) ا . ع . مهتر كشتيبانان . ربانيدن ( rob nidan ) م ف . پ . ربودن كنانيدن و غارت و تاراج كردن فرمودن . ربانيون ( rabb niyyuna ) ع . ج . ربانى . رباوة ( rab vat ) و ( reb vat ) و ( rob vat ) ا . ع . كوه . و كوهچه و كوه كوچك . و تپه . رباه ( rob h ) ا . پ . روباه . ربايا ( rab y ) ع . ج . ربيئة . ربائب ( rab eb ) ع . ج . ربيبة . ربائث ( rab es ) ع . ج . ربيثد . و ج . ربيثى ( rebbis ) . ربايندگى ( rob yandagi ) ا . پ . دزدى و سرقت . و اخذ و گرفتگى . رباينده ( oroab yande ] ) افا . پ . دزد و غارت‌گر . ربائى ( rob i ) ص . پ . غارت كننده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود . رباييدن ( rob yidan ) ف م . پ . ربودن و گرفتن كنانيدن . و دزديدن كنانيدن . و غارت كردن . و گرفتن و اخذ كردن و ربودن . ربب ( rabab ) ا . ع . آب بسيار و گوارا . ربب ( rebab ) ا . ع . ج . ربة . ربب ( robab ) ا . ع . ج . ربة . ربة ( robat ) ا . ع . ده هزار درهم . ربة ( rabbat ) ا . ع . مونث رب . و سيده و خاتون . و زنى كه مالك چيزى باشد . ج : ربات . و نام كعبه در جاهليت . مر . مذحج . ولادت . و خانهء بزرگ و كلان . ج : رباب . ربة ( rebbat ) ا . ع . يك نوع گياهى . و درخت خرنوب . و جماعت بسيار . ج : ربب و رباب و اربة . و ماه جمادى دوم . و ماه ذىقعده . ربة ( rebbat ) و ( robbat ) ا . ع . ده هزار . ج : ربب و رباب . ربة ( robbat ) ا . ع . فراخى زندگانى و فراخى عيش . و شيره و هى اخص من الرب . ربت ( rabt ) م . ع . ربته ربتا ( از باب نصر ) : پرورد آن را . ربت ( rabat ) م . ع . ربت ربتا ( از باب سمع ) : بسته شد سخن و يا عام است . ربت ( robbata ) و ( robata ) و ( rabbata ) و ( rabata ) ع . مانند رب حرف جار و يا كلمهء تقليل و يا تكثير . مر . ربما . و بمعنى شايد و گاهگاه و بسا و بعضى اوقات و اغلب و اكثر . ربتما ( robbatam ) و ( robatam ) و ( rabbatam ) و ( rabatam ) ع . حرف جار و يا كلمهء تقليل و يا تكثير مانند ربت و جز آن . ربث ( rabs ) م . ع . ربثه عن الحاجة ربثا و ربيثى ( از باب نصر ) : بازداشت آن را از حاجت خود . ربج ( rabj ) ا . ع . پول خرد و سبك . ربح ( rebh ) و ( rabah ) ا . ع . سود و منفعت . ج ارباح . ربح ( rebh ) و ( rabah ) م . ع . ربح فى تجارته ربحا ( از باب حسب ) و ربحا و رباحا ( از باب سمع ) : سود برد در داد و ستد خود . و ربحت تجارته : سود كرد داد و ستد او . ربح ( rabah ) ا . ع . اسبان و شترانى كه براى فروختن از شهرى بشهرى برند . و بچهء شتر از مادر جدا شده . ج : رباح . و نيز ربح . ج . رابح . ربح ( robah ) ا . ع . شتر بچه . و بزغاله . و نام مرغى شبيه بكلاغ . ربحل ( rebahl ) ص . ع . پر گوشت دراز بالا و تمام اندام و يا بزرگ هيكل از مرد و شتر . ربحلة ( rebhalat ) ص . ع . جارية ربحلة : دختر فربه دراز بالا و شگرف اندام . ربحى ( rebhi ) ص . پ . هر چيز كه از مرابحه حاصل شود . ربخ ( rabx ) م . ع . ربخ ربخا و ربوخا و رباخا . مر . رباخ . ربخ ( rabax ) م . ع . ربخت الابل فى الرمل ربخا ( از باب سمع ) : سخت شد بر آن شتران رفتن در ريك . و ربخت المراة ربخا . مر . رباخ . ربد ( rabd ) م . ع . ربد بالمكان ربدا ( از باب ضرب ) و ربودا ( از باب نصر ) : اقامت كرد در آنجاى . و ربده ربدا ( از باب ضرب ) : حبس نمود آن را و بازداشت . ربد ( rabd ) و ( rabad ) ا . ع . گل تنك .