على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1624

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و منه : هو يعمل ربدا بمكة . ربد ( rabd ) ع . ج . اربد و ربداء . ربد ( robad ) ا . ع . رنگ و جوهر شمشير و جز آن . ربداء ( rabda ' ) ص . ع . مؤنث اربد . و داهية ربداء : بلاى بد . و نعامة ربداء : شتر مرغ مادهء خاكسترگون . و عنز ربداء : بز مادهء سياه كه خجكهاى سرخ داشته باشد . ج : ربد . ربدة ( robdat ) ا . ع . خاكسترگونى و تيرگى . ربذ ( rabaz ) م . ع . ربذت يده بالقداح ربذا ( از باب سمع ) : سبك شد دست وى در قداح . ربذ ( rabaz ) ا . ع . سبك دستى . و ج . ربذة . ربذ ( rabez ) ص . ع . سبك پا در رفتار . و ربذ العنان : تنها گريزنده . ربذ ( rebaz ) ع . ج . ربذة . ربذاء ( rabz ' ) ا . ع . نام زنى . و ابو الربذاء : از كنيه‌هاى تازيان است . ربذات ( rabez t ) ع . ج . ربذة . و رجل ذو ربذات : مرد بسيار غلط گوى . ربذانى ( rabaz niyy ) ص . ع . بسيار بيهوده‌گوى . يق رجل ربذانى . ربذة ( rebzat ) و ( rabazat ) ا . ع . پشم پاره‌اى كه بوى قطران بر شتر مالند . و ركوى كه زرگران پيرايه را بوى مالند تا روشن شود . ج : ربذ و ربذ و رباذ . ربذة ( rebzat ) ا . ع . مرد بىچيز . و گروه مردم . و سربند شيشه . و پشم پارهء رنگين كه به گوش و گردن شتر و غير آن آويزند . و پارچهء زن حايض . و هر پليدى . ج : ربذ و رباذ . ربذة ( rabazat ) ا . ع . چابق تازيانه . و شدت . و نام جائى بر چهار منزل از مدينه كه قبر ابو ذر غفارى رضى اللّه عنه در آنجاست . و نيز ربذة : پشم رنگينى كه بر گردن شتر بندند . ج : ربذ . ربذة ( rabezat ) ص . ع . لثة ربذة : بن دندان كم گوشت . ج : ربذات . ربذى ( rabaz ) و ( rabaziyy ) ا . ع . چلهء كمان . و تازيانه . ربرب ( rabrab ) ا . ع . گروه گاوان دشتى . ج : ربارب . ربرق ( rabraq ) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - تاجريزى و انگورك توزه . ربرونتن ( rabrunetan ) ف ل . پ . بلغت زند مردن مقابل زيستن . ربزبا ( rabzab ) ا . پ . بلغت زند خورشيد و آفتاب . ربس ( rabs ) م . ع . ربسه بيده ربسا ( از باب نصر ) : زد او را بدست خود . و ربس القربة : پر كرد آن مشك را . ربس ( rebs ) ا . ع . سختى و بلا و آسيب . و بسيارى از مال و جز آن . ربس ( rebs ) ا . پ . يك نوع پارچهء پنبئين پست كه از آن لباس سازند . ربس ( robs ) ع . ج . ربساء . و جاء فلان بامور ربس اى شدائد . ربساء ( rabs ' ) ا . ع . بلا و سختى و آفت شديد . ج : ربس . ربسة ( rabasat ) ا . ع . زن بد هيأت و چركناك . ربش ( rabac ) ا . ع . سپيدى كه بر ناخن نوجوانان برآيد . ربشاء ( rabc ' ) ص ع . مؤنث اربش . و ارض ربشاء : زمين بسيار گياه . ربشة ( robcat ) ا . ع . اختلاف لون . ربص ( rabs ) م . ع . ربص به ربصا ( از باب نصر ) : انتظار آن نمود و چشم داشت نيكى و يا بدى را كه فرود آيد بر او . و بر انتظار داشت او را . و ربصنى امرا : در انتظار انداخت مرا كارى . ربصة ( robsat ) ا . ع . گوناگونى رنگ . و چشم داشت . و مدت انتظار زن در خانهء شوى وقتى كه او را جماع نتواند . يق : اقامت المراة ربصتها فى بيت زوجها فان اتاها و الافرق بينهما . ربض ( rabz ) م . ع . ربض فلانا ربضا ( از باب نصر و ضرب ) : جاى داد فلان راويا جاى گرفت بسوى آن . و ربض ربضا و ربوضا و ربضة . مر . ربوض . ربض ( rabz ) و ( robz ) و ( rabaz ) و ( roboz ) ا . ع . زن . و مادر . و خواهر . ربض ( rebz ) ا . ع . گروه گاوان در جاى باش خود . ربض ( robz ) ا . ع . ميانهء چيزى . و بنياد بنا . و هر چه زمين را مس كند از هر چيزى . و دسته‌اى از درختان خاردار . ربض ( roboz ) و ( robz ) ع . ج . ربوض . ربض ( rabaz ) ا . ع . روده . و هر چه در شكم باشد سواى دل . و ديوار گرد شهر . و جاى باش گوسپندان . و رسن پالان و آن رسن پالان كه بجانب زمين باشد نه رس بالائين پالان . و زن مرد . و هر چه بسوى وى جاى گيرند و بدان آسايش يابند از اهل و مال و خانه و جز آن . ج : ارباض . و قوت انسان از شير كه بسنده و رسنده باشد . المثل : منك ربضك ان كان سمارا اى منك اهلك و خدمك و ان كانوا مقصرين و هذا كقولهم انفك منك و ان كان اجدع . و كرانهء چيزى . و كمربند مانند تنگ پالان كه در هر دو تهيگاه ناقه انداخته از هر دو سرينش بگذارنند . ربض ( roboz ) ص . ع . رجل ربض : مرد بازماندهء از حاجات .