على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1613
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
رافع ( r fe ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى كه پيغام مىبرد و پيغام مىآورد . رافغ ( r feq ) ص . ع . عيش رافغ : زندگانى فراخ و خوش . ج : روافغ . رافقة ( r feqat ) ا . ع . شهرى بفرات و آن را رقة نيز گويند و بانى آن شهر منصور است . رافنة ( r fenat ) ا . ع . زن فيرندهء بناز خرامنده . رافونه ( r fune ) ا . پ . پودنه . رافه ( r fe ) ا . پ . نام گياهى شبيه بسير . رافه ( r feh ) ص . ع . مرد فراخ عيش تن آسان . و بعير رافه : شتر سير علف و آب و بر آب آيندهء هر گاه كه خواهد . ج : روافه . و مرد مهربان . يقال : هو رافه به اى راحم له . رافهة ( r fehat ) ص . ع . شب نرم و آسان سير . ج : روافه . يق : بينى و بينك ليلة رافهة و ليال روافه . راقب ( r qeb ) ا . ع . ناظر و بيننده . و نگاهدارنده . و حريف و رقيب . راقد ( r qed ) ص . ع . خوابيده . ج : رقود و رقد . راقز ( r qez ) ا . ع . رگ جهنده و شريان و وريد . راقص ( r qes ) ص . ع . رقصنده و بر جهنده . راقم ( r qem ) ا . ع . نويسنده و محرر كتاب . و خط دار . و بافندهء جامه . و راقم الحروف : نويسندهء حروف و آنكه كاغذ را نوشته است . راقنة ( r qenat ) ا . ع . زن خوش و نيكو رنگ . و زن خضاب كرده . راقود ( r qud ) ا . ع . خم بزرگ و خم درازتك . و خم قار اندود شكم و يا عام است . ج : رواقيد . و نوعى از ماهى كوچك . و نوعى از پيمانه . راقول ( r qul ) ا . ع . رسنى كه بدان بر درخت خرما برآيند . راقى ( r qi ) افا . ع . بالا رونده . راقى ( r qi ) ص . ع . مرد افسونگر . يق : رجل راق . ج : راقون . راقية ( r qiyat ) ص . ع . امراة راقية : زن افسونگر . ج : رواقى . و كذلك رجل راقية و التاء للمبالغة . راك ( r k ) ا . پ . قوچ و گوسپند جنگى . و كاسهء آبخورى . و رشتهء سوزن . راك ( r k ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - نام نوائى از موسيقى . راك ( r k ) ا . پ . بلغت زند و پازند راه و صراط و طريق . راكاره ( r k re ) ا . پ . زن فاحشه و بدكاره و روسپى . راكب ( r keb ) ص . ع . شتر سوار خاصة و اذا كان على فرس او حمار يقال فارس او فارس على حمار و قيل لا يقال الراكب الحمار فارس بل يقال حمار ( hamm r ) . و سوار بر هر مركوبى . و كشتى سوار . ج : ركاب و ركبان و ركوب و ركبة و ركبة و ركب . و راكب التعاسيف : آنكه بدون قصد راه مىپيمايد . مر . تعاسيف . راكب ( r keb ) ا . ع . بيمارى كه در پشت گوسپند عارض مىشود . و قلهء كوه . راكب ( r keb ) و راكبة ( r kebat ) ا . ع . نهال خرماى بر تنهء مادر رسته و به زمين نرسيده . و شاخ خرماى بر تنهء نخل برآمده . راكد ( r ked ) ص . ع . ثابت و بر جاى از هر چيزى . و ايستاده كه جارى و روان نباشد مانند آب . و سر بسر . و برابر . و ساكن و بىحركت . و موزون مانند پلههاى ترازو . راكدات ( r ked t ) ع . ج . راكدة . راكدة ( r kedat ) ص . ع . مؤنث راكد . ج : راكدات و رواكد . راكس ( r kes ) ا . ع . گاوى كه در مركز خرمن بندند در وقت كوفتن خرمن . و رهنما و راهبر و هادى . و نام وادى . راكسة ( r kesat ) ا . ع . مؤنث راكس يعنى گاو مادهاى كه در مركز خرمن بندند . راكض ( r kez ) ص . ع . تازندهء اسب و اسب تاخت كننده . راكع ( r ke ' ) ص . ع . سر فرود آرنده و فروتنى نماينده و در حالت ركوع رونده . ج : ركع ( rokka ' ) و ركوع . راكن ( r ken ) ص . ع . كسى كه ميل مىكند و تكيه مىنمايد . راكوب ( r kub ) و راكوبة ( r kubat ) ا . ع . نهال خرمابن بر مادر رسته . و شاخ خرماى بر تنهء خرما بن برآمده . راگ ( r g ) ا . پ . به زبان مردم هند نوع سرود و لحن . رأل ( ra'l ) ا . ع . بچهء شتر مرغ و بچهء يكسالهء شتر مرغ . ج : ارؤل و رئلان و رئال و رئالة . رألة ( ra'lat ) ا . ع . مؤنث رأل بچهء مادهء شترمرغ و بچهء مادهء يكسالهء آن . رأم ( ra'm ) ا . ع . شتر بچه . و پوست شتر بچه و جز آن آگندهء بكاه براى تسلى شتر ماده و غير آن . و نام موضعى . رأم ( ra'm ) م . ع . رئمت الناقة ولدها رأمأ و رأمانا ( از باب سمع ) : دوست داشت آن ماده شتر بچهء خود را . و رئم الشيئ : دوست داشت آن چيز را و الفت گرفت بوى . و رئم الجرح : فراهم آمد سر ريش و نيكو و به گرديد .