على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1692

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

رموان ( ramv n ) و ( ramav n ) ا . پ . شبان و چوپان و رمه‌بان و گله‌بان . رموح ( ramuh ) ص . ع . فرس رموح : اسب لگد زن . رموز ( romuz ) ع . ج . رمز . رموز ( romuz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رمزها و معماها . و نهفته‌ها و رازها و اسرار . رموزدان ( romuz - d n ) ص . پ . واقف بر اسرار و آگاه بر رمزها و رازها . رموس ( romus ) ع . ج . رمس . رموص ( ramus ) ص . ع . ماكيان پيخال انداز . رموق ( ramuq ) ا . ع . درويشى كه روزگار باندك معيشت گذراند . و بدخواه . ج : رمق . رموك ( ramuk ) ص . پ . چارپائى كه از هر چيزى رم كند و هراسناك گردد . رموك ( romuk ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - توقف و سكونت . و مسكن . رموك ( romuk ) م . ع . رمك بالمكان رموكا ( از باب نصر ) : آرام گرفت در آنجاى . و رمكت الابل : مقيم گرديدند . شتران بر آب . و رمك الشيئ : ثابت شد و پائيد آن چيز . رمون ( ramun ) ا . پ . بيعانه و زرى كه پيش از كار كردن بمزدور دهند . و نيز پولى كه در عوض متاعى دهند كه به شرط خوش كردن خريده باشند مانند خربزه و هندوانهء به شرط كارد . رمه ( rame ) ا . پ . گلهء گوسپندان و ايلخى اسبان . و سپاه و لشكر . و جمعيت مردمان . و پروين كه بتازى ثريا گويند . رمه ( rome ) ا . پ . موى زهار و رنب و رنبه . رمه‌بان ( rame - b n ) ا . پ . چوپان و شبان و گله‌بان . رمه‌دار ( rame - d r ) ا . پ . خداوند رمه و مالك رمه . و حافظ رمه . رمه‌وان ( rame - v n ) ا . پ . چوپان و شبان و گله‌بان . رمى ( ramy ) م . ع . رمى الشيئ و به يرمى رميا و رماية ( از باب ضرب ) : انداخت آن چيز را از دست . و رمى على الخمسين : افزون شد بر پنجاه . و رمى الله له : يارى دهد او را خداى و نيكو نمايد . و رمى الله فى يد فلان و انفه و غير ذلك : دعاى بد است . و رماه بفاحشة : دشنام داد او را . و منه قوله تعالى : وَ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ . و رمى السهم عن القوس رميا و رماية : تير انداخت . و كذلك رمى السهم على القوس . و رمى الصيد رميا و رمية و رماء : تير انداخت بر آن صيد . و رميته بالسهم : تير انداختم او را . و رميت الرجل رميا : بدست انداختم آن مرد را . رمى ( ramy ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انداختن و پرتاب كردن . رمى ( rem ) ا . ع . آواز سنگ كه طفلان اندازند . رمى ( ramiyy ) ا . ع . ابر پاره‌ها و يا ابر سخت بار بزرگ قطره . ج : ارماء و ارمية و رمايا . رميا ( remmiy ) ا . ع . نزاع سخت در تير اندازى . رميا ( remmiyy ) مر . رميى . رميات ( ramiyy t ) ع . ج . رمية . رميار ( ramy r ) ا . پ . شبان و چوپان و گله‌بان . رمية ( ramyat ) ا . ع . يك بار تير انداختن . و يك پرتاب تير و مانند آن . و رمية من غير رام در امرى گويند كه ناگاه رسد . رمية ( ramyat ) م . ع . رمى رميا و رمية . مر . رمى . رمية ( ramiyyat ) ا . ع . شكار بتير افگنده . ج . رمايا و رميات . الحديث : يمرقون من الدين كما يمرق السهم من الرمية يعنى در دين درآمدند و زود از آن بيرون شدند و اثرى از دين ندارند مثل تيرى كه در صيد نشيند و صاف از آن بيرون رود و به چيزى از آن صيد آلوده نگردد . المثل : بئس الرمية الارنب اى بئس الشئ مما يرمى به . رميح ( romayh ) ا . ع . مصغر رمح يعنى نيزهء كوچك . و نره . و ذو الرميح : نوعى از موش كه دو پاى دراز دارد . و اخذ فلان رميح ابى سعد يعنى تكيه بر عصا كرد از پيرى و ابو سعد لقمان حكيم است و يا كنيهء هرم و پيرى . رميدگى ( ramidagi ) ا . پ . ترس و هول و هراس . و گريز و فرار و هزيمت . و نفرت . رميدن ( ramidan ) ف ل . پ . ترسان شدن و خائف شدن و گرفتار شدن با هول و هراس . و آشفته و پريشان شدن و مضطرب گشتن . و پريدن از بيم و ترس . و احتراز نمودن بواسطهء نفرت و كراهت . و هول كردن و ترس بهم رسانيدن . رميده ( ramide ) ص . پ . مضطرب و آشفته و پريشان . و مغموم و آزرده . و خشمناك . و داراى نفرت . و رميده و آرميده : جنبان و اجنبان و متحرك و ساكن . و رنجيده و رميده كردن : آزرده كردن و جفا كردن . رميز ( ramiz ) ا و ص . ع . بسيار جنبان . و مرد بزرگ داشته شده . و خردمند و بزرگ