تعويذى كه در گردن گوسپندان بندند تا از گرگ محفوظ مانند . و هر تعويذى كه براى زبان بندى دشمنان و بدگويان نويسند . دهانة ( dah nat ) م . ع . دهن دهانة و دهانا . مر . دهان . دهانج ( doh nej ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - فراخ نرم . و بزرگ خلقت از هر چيزى . و شتر دو كوهانه و شتاب رو گام نزديك گذارنده . دهان دره ( dah n - dare ) ا . پ . خميازه و گشودگى دهان بواسطهء كثرت خواب و بسيارى خمار كيف و كاهلى . و كسى كه خميازه مىكشد . و درهء تنگى كه از ميان كوهها مىگذرد . دهان گير ( dah n - gir ) ا . پ . آنكه باز مىدارد ديگرى را از بيهوده گفتن . دهانه ( dah ne ) ا . پ . هر چيز شبيه به دهان . و آنجائىكه رود از ميان كوه در جلگه داخل مىشود . و مظهر قنات . و مدخل كوره . و مدخل مشك و جز آن . و لجام اسب و ابتداى دره و گشادگى آن . و افزارى مر جولاهگان را . و هر چيزى كه بدان لبهء كارد و يا تبر را مىپوشانند جهة محافظت آن . و زنگار برنج . و هر نوع زنگى . و يك نوع سنگ سبز قيمتى كه بدهنهء فرنگ اشتهار دارد . دهانيدن ( dah nidan ) و ( deh nidan ) ف م . پ . بخشيدن كنانيدن و عطا كردن فرمودن . دهب ( dahb ) ا . ع . لشكر شكست خورده . ده باش ( dah - b c ) ص . پ . رام و خانگى . ده باشى ( dah - b ci ) ا . پ . رئيس ده نفر فراش . دهبرج ( dahbarraj ) ا . ع . - مأخوذ از ده پرهء فارسى - يعنى ده پر . ده بست ( dah - bast ) ده بيست ( dah - bist ) ص . پ . عدد نامعينى كه از ده تا بيست شامل شود . دهبل ( dahbal ) ا . ع . نام مرغى . و نام چند نفر . دهبلة ( dahbalat ) م . ع . دهبل دهبلة : لقمهء كلان خورد تا بر ديگران در خوردن سبقت برد . ده پانزده ( dah - p nzdah ) ا و ص . پ . عدد نامعينى كه از ده تا پانزده شامل باشد . و زيب و زينت و آرايش . ده پانزده دارى ( dah - p nzdah - d ri ) ا . پ . دارائى زيب و فر و زينت و آرايش . ده پنج ( dah - panj ) و ده پنجى ( dah - panji ) ا . پ . زر پست و قلب و ناسره . ده تاس ( dah - t s ) ا . پ . كفش چوبى . دهث ( dahs ) م . ع . دهثه دهثا ( از باب فتح ) : راند آن را . دهثم ( dahsam ) ا . ع . شتر توانا و سخت . و مرد نرم خوى . و نام مردى . دهثم ( dahsam ) و دهثمة ( dahsamat ) ا . ع . زمين نرم . ده چند ( dah - cand ) م ف . پ . ده مقابل و ده برابر و ده دفعه بيشتر . ده چندگى ( dah - candagi ) ا . پ . ده برابرى . و گاه به اين لفظ جواب سلام و تهنيت را مىگويند . دهچه ( deh - ce ) ا . پ . رعيت و دهقان و كشاورز و روستائى . ده حواس ( dah - hav s ) ا . پ . حواس خمسهء ظاهرى و حواس خمسهء باطنى . ده خان ( deh - x n ) ا . پ . كدخدا و رئيس و بزرگ ده و قاضى ده . ده ختنى ( dah - xatani ) ا . پ . ده انگشت . ده خدا ( deh - xod ) ا . پ . رئيس و بزرگ و كدخداى ده . دهداء ( dahd ' ) ا . ع . ما ادرى اى الدهداء هو : نمىدانم چه كس است او . دهداء ( dehd ' ) و دهداة ( dahd t ) م . ع . دهديت الحجر دهاء و دهداة : غلطانيدم آن سنگ را . و دهدء الشيئ : برگردانيد بعض آن چيز را بر بعضى . ده دادن ( dah - d dan ) م ف . پ . مخالفت كردن و بر خلاف گفتن و مكروه داشتن و كراهت داشتن و تنفر داشتن . و طعن و سر زنش كردن بر كسى باينكه ده انگشت را مقابل صورت وى حركت دهند . ده دار ( deh - d r ) ا . پ . سركردهء رعايا و مزارع و رئيس و كدخداى ده . دهداع ( dahd ' ) ع . كلمه‌ايست كه بدان بزغالگان ماده را زجر كنند . دهداق ( dahd q ) ا . ع . جوشش ديگ . و خندهء بد . و رفتارى بالاتر از عنق كه نوعى از رفتار ستور است . دهداق ( dahd q ) و ( dehd q ) م . ع . دهدق اللحم دهدقة و دهداقا و دهداقا : بريد گوشت را و شكست استخوان آن را . و دهدقه : شكست آن را و بريد . و دهدقت البضعة : گرد گرديد گوشت پاره از جوشش ديگ . دهداه ( dahd h ) ا . ع . كوتاه قد . و شتر ريزه . ج : دهاده . و ما ادرى اى الدهداه هو يعنى نمىدانم چه كس است او . دهدر ( dohdorr ) و دهدرين ( dohdorrayne ) ا . ع . دهدرين بصيغهء تثنيه اسم است از براى فعل ماضى بطل و نيز اسم