على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1553

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

انديشه كنندهء در غور چيزها . و مطلع از چيزهاى آينده . و دورانديش و با بصيرت . دورة ( davrat ) ا . ع . گردش . و دائرهء كوچك . دور تر ( dur - tar ) ص . پ . فاصله‌دار تر و بعيدتر . دورترك ( dur - tarak ) م ف . پ . كمى دور تر . دورخولى ( durxuli ) ا . پ . نوعى از سوسن صحرائى . دورخى ( do - roxi ) ا . پ . نوعى از كمان . دور دراز ( dur - dar z ) ص . پ . بسيار دور . دور دست ( dur - dast ) ص و م ف . پ . آن چيز كه رسيدن به آن مشكل باشد . و بعيد و دور . دوردستى ( dur - dasti ) ا . پ . دورى و دست نارسى . دوردور ( davr - davr ) ا . پ . بختيارى و بهره‌مندى و فيروزمندى و نيك بختى و كاميابى . دورس ( dovras ) ا . پ . گياهى سمى كه خربق نيز گويند . دورفرو ( dur - feru ) و دورفرود ( dur - ferud ) ص . پ . هر چيز بسيار عميق و ژرف . دورق ( davraq ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - سبوى دسته دار . و پيمانه‌اى از شراب . ج : دوارق . دور كرده ( dur - karde ) ص . پ . دفع كرده و روانه كرده و رانده . دورگه ( do - rage ) ص . پ . اسبى كه نژاد وى آميخته شده باشد . دورگير ( davr - gir ) ا . پ . عالم گير . و پادشاه . و باده نوش . دورگيران ( davr - gir n ) ا . پ . باده نوشان و مىخوارگان . و پادشاهان . دورم ( davram ) ا . ع . زن نوجوان كوتاه بالاى بد رفتار . دورنج ( davranj ) ا . پ . گياهى طبى . دورنگ ( davrang ) ا . پ . گياهى طبى . دورنگ ( do - rang ) ص . پ . هر چيز كه داراى دورنگ باشد و ابلق . و هر چيز دورو . و منافق و رياكار و غدار و حيله باز و مذبذب . و كنايه از روزگار . دورنگاه ( dur - neg h ) ص . پ . دوربين . دورنگى ( do - rangi ) ا . پ . تلون به دو رنگ . و چيزى كه دو رنگ دارا بود . و نفاق و منافقى . و بيقرارى و عدم ثبات . و مذبذبى و مكارى و تذوير و دو روئى و ناراستى . دورنما ( dur - nam ) ا . پ . صفحه‌اى دايره‌اى شكل كه بفرانسه پانوراما گويند و چون شخص ناظر بنگرد مركز آن را مىبيند مقصود خود را مانند كسى كه در جاى مرتفعى باشد و از هر طرف افق را به خوبى معاينه نمايد . دورو ( do - ru ) ص . پ . هر چيزى كه داراى دو رويه باشد . و غدار و حيله باز و مذبذب و منافق و رياكار . و بىثبات . دورو ( do - ru ) ا . پ . گل رعنا كه يكروى آن زرد و روى ديگرش سرخ است . و نام يك قسم سكهء كوچك مسى كه داراى دو رويه است . دو روزه ( do - ruze ) ص و م ف . پ . كوتاه . و مدت كم و اندك و زمان قليل . و در اين دو روزه : در اين نزديكى و در اين زودى . دو روزه عمر ( do - ruze - omr ) ا . پ . عمر اندك و كوتاه . دوروزى ( doruzi ) ا . پ . صحت و سلامتى و تندرستى . دورونه ( dorune ) ا . پ . آژفنداك و قوس قزح . و كمان حلاجى . دورويه ( do - ruye ) ص . پ . دو تائى و مضاعف . و دو رو و هر چيز كه داراى دو رو باشد . و دو رويه سپاه : دو سپاه مقابل . دوروئى ( do - rui ) ا . پ . نفاق و دو رنگى . و بىثباتى . دوره ( davre ) ا . پ . دائره . و عهد . و ايام زندگانى . و درسهاى خوانده شده . و پيمانهء شراب . و زلف تابيده . و گرمى . و پويندگى از تاخت و تاز . دوره ( dure ) ا . پ . مرتبان كوچك . دورى ( davri ) ا . پ . ظرف غذاخورى پهن بزرگتر از بشقاب و كوچكتر از قاب كه پردل نيز گويند . دورى ( duri ) ا . پ . مفارقت و جدائى و مهجورى . و مسافت و بعد زياد . و غيبت . و رياكارى . و دورى كردن و يا دورى نمودن : حذر كردن و نفرت نمودن . دورى ( duriyy ) ا . ع . كسى . مابه دورى : نيست در آن كسى . دوريسه ( do - rise ) ا . پ . هوله و رومال و يا دستمال زغب دار كلفتى از پارچهء . سفيد كه دو سر آن ريسه‌دار باشد . و گليم ريشه دار . و روپوش . دو ريشه ( do - rice ) ا . پ . دو ريسه و پارچهء كتانى . دورى كن ( duri - kon ) ا . پ . دشمن و حريف . دوز ( duz ) ص . پ . دوزنده و بخيه كننده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند كفشدوز و زر دوز : و جز آن . دوز ( duz ) ا . پ . فضلهء لكلك .