على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1554

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

دوزانيدن ( duz nidan ) ف م . پ . دوختن فرمودن و دوختن كنانيدن . دوزاى ( duz y ) ا . پ . دوراى و مزمار و نائى كه مطربان نوازند . دوزبان ( do - zab n ) ا و ص . پ . قلم و خامه . و مار و افعى . و منافق . و دو زبان شدن : ريا كردن و نفاق كردن . دوزبانى ( do - zab ni ) ا . پ . منافقى و رياكارى و نفاق . دوزخ ( duzax ) ا . پ . ضد بهشت و جهنم و سقر و محل گناهگاران و مشركان در آن عالم . و مصاحب و رفيق بد . و رشك و حسد و رقابت . و رنج . و محل عذاب . و سختى و درشتى . و شكم . دوزخبان ( duzax - b n ) ا . پ . محافظ دوزخ و مالك جهنم . دوزخى ( duzaxi ) ا و ص . پ . كسى كه در دوزخ جايگاه دارد . ج : دوزخيان . و شكم پرست و بسيار خوار . دوزخيان ( duzaxi n ) پ . ج . دوزخى . دوزك ( davzak ) ا . پ . هر چيز بزرگ و سبك . دوزن ( duzan ) ا . پ . تساچه و تمساح . دوزندگى ( duzandagi ) ا . پ . سوزن كارى . دوزنده ( duzande ) افا . پ . كسى كه مىدوزد و بخيه مىكند . دوزنگى و رومى ( do - zangi - o - ) ( rumi ) پ . ك . شب و روز . و جوانى و پيرى . دوزنه ( duzane ) ا . پ . نيش هوام و زنبور و پشه و جز آن . دوزنه دار ( duzane - d r ) ا . پ . هوام نيش دار . دوزه ( duze ) ا . پ . يك نوع گياه خار دارى . و لاك . و يك نوع مومى كه بدان دستهء كارد و شمشير و جز آن را چسبانند . دوزيدن ( duzidan ) ف م . پ . بمعنى دوختن استعمال مىگردد ولى چندان معمول نيست . دوزيره ( duzire ) ا . پ . نوعى از برنج . دوزينه ( duzine ) ا . پ . نيش زنبور عسل و اندام پشه . دوژ ( duj ) ا . پ . نجاست . و براز . و لاك مصفى و فضلهء لكلك . و خرطوم مگس و جز آن . دوژاى ( duj y ) ا . پ . دوراى و دوزاى و مزمار و نائى كه مطربان مىنوازند . دوژك ( duj k ) ا . پ . ستبر و هنگفت و كلان . دوژنه ( dujane ) ا . پ . زنبور عسل . و پشه . و نيش و ناوك . دوژه ( duje ) ا . پ . نوعى از خار . و گره چوب . دوژينه ( dujine ) ا . پ . نيش حيوانات گزنده . دوس ( davs ) ا . ع . خوارى و حقارت . و نام پدر قبيله‌اى از يمن . دوس ( davs ) م . ع . داس الشيئى برجله دوسا ( از باب نصر ) : به پا كوفت آن چيز را . و داس الحنطة و نحوها دوسا و دياسا و دياسة : كوبيد گندم و مانند آن را بپاى . و داس فلان راسه : خوار گرديد فلان . و داس المراة : مبالغه كرد در گائيدن آن زن . و داس السيف : زدود زنگ آن شمشير را . و نيز دوس : گل اندودن . و نرم كردن گل به پا . دوس ( davs ) و ( davas ) ا . پ . آب آهن تاب يعنى آبى كه در آن آهن تافته شده اندازند . دوس ( dus ) ا . پ . گچ و لاك . دوس ( dus ) ع . ج . دائس يعنى زنگ زدايندگان . دوسانيدن ( dus nidan ) ف م . پ . چسبانيدن . و خود را به كسى وابستن . و سريش نمودن . دوسة ( davsat ) ا . ع . كوبيدن خرمن . دوست ( dust ) ا و ص . پ . محب و يكدل و يكرنگ . و دل‌فريب . و يار و رفيق . و خيرخواه . و عاشق . و معشوق . و شاهد . و دوست داشتن : عاشق بودن . و مايل بودن و قدر رفيق دانستن . دوستار ( dust r ) ا . پ . دوست دارنده و دوست و رفيق و خيرخواه . و از روى محبت و عشق . دوست افسوس ( dust - afsus ) ص . پ . هر چيزى كه موجب افسوس دوستان گردد . دوستان ( dust n ) ا . پ . ج . دوست و گاه بمعنى مفرد استعمال مىشود . دوست‌انگيز ( dust - angiz ) ص . پ . كسى كه در ميان دوستان فتنه و آشوب برمىانگيزاند . دوستانه ( dust ne ) ص و م ف . پ . منسوب بدوست . و از روى دوستى و محبت و رفاقت . دوستانى ( dust ni ) ص . پ . مهربان و شفيق و مشفق . دوست بين ( dust - bin ) ا . پ . روز بيست و دويم از ماه‌هاى ملكى . دوست‌تر ( dust - tar ) ص . پ . دوست بزرگتر و بيشتر دوست . و دوست‌تر داشتن : بيشتر دوست داشتن . دوست خوى ( dust - xuy ) ص . پ . محبوب و نازنين . دوستدار ( dust - d r ) ا . پ . دوستار .