على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1540

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پ . نام قريه‌اى در نزديكى غزنين كه شهاب الدين غورى به زخم يكى از ملاحده در آنجا كشته شد . دميك ( damik ) ا . پ . زمين و مرز و بوم . دميك ( damik ) ا و ص . ع . برف . و شهر دميك : ماه تمام . دميم ( damim ) ص . ع . حقير . و زشت رو . و كوتاه قامت . و پست و زبون . ج : دمام . و قدر دميم : ديگ شكسته‌اى كه سپر زوجز آن به روى طلا كرده باشند . دميمة ( damimat ) ص . ع . زن حقير و زشت رو . ج : دمائم و دمام . و قدر دميمة بمعنى قدر دميم مىباشد . دمينى ( dommayn ) ا . ع . يكى از سوراخهاى كلاكموش . دن ( dan ) ا . پ . فرياد و غوغاى بنشاط . و بنشاط رونده . دن ( dann ) ا . ع . خم بزرگ قار اندود و يا درازتر از سبو له عسعس لا يقعد الا ان يحفر له . ج : دنان . و نيز دن : از اعلام است . دنا ( dan ) م . ع . دنا دنا و دناية ( از باب نصر ) : ناكس و ضعيف و نزديك و حقير گرديد . دنأ ( dana ' ) م . ع . دنى دنأء ( از باب سمع ) : كوزپشت گرديد . دنآء ( dona ' ) ع . ج . دنئ . دناء ( dann ' ) ص . ع . مؤنث ادن زن كوزپشت . مر . ادن . دناءة ( dan at ) م . ع . دنا دنؤة و دناءة ( از باب فتح و كرم ) : فرومايه و بىباك گرديد . دنابة ( denn bat ) ا . ع . كوتاه بالا . دناج ( den j ) ا . ع . استوارى . و استوار كردن ( و الفعل من ضرب ) . دنادن ( dan den ) ا . ع . دنادن الثياب : عطف جامه . دناسة ( dan sat ) م . ع . دنس الثوب دنسا و دناسة ( از باب سمع ) : ريمناك گرديد آن جامه و چركين شد . و دنس العرض و الخلق : معيوب و زشت گرديد . دناعة ( dan at ) م . ع . دنع دنوعا و دناعة ( از باب فتح ) : ناكس و بخيل گرديد . دنانس ( don nes ) ا . ع . بدخو . دنامة ( denn mat ) ا . ع . زن كوتاه بالا . و مورچه . دنان ( dan n ) ا و ص . پ . رفتار بنشاط و خرامان . و راه روندهء بنشاط و خرامان . و از خشم و قهر به جوش آينده . دنان ( den n ) ع . ج . دكن . دنان ( dann ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه نام دو كوه . دنانير ( dan nir ) ع . ج . دينار . دناوة ( dan vat ) ا . ع . خويشى و قرابت . يق : ما تزدادمنا الا قربا و دناوة . دناوة ( dan vat ) م . ع . دنامنه دنوا و دناوة ( از باب نصر ) : نزديك شد به آن . دنأى ( dan ' ) ص . ع . مؤنث ادنا زن كوزپشت . دنايا ( dan y ) ع . ج . دنية . دناية ( den yat ) م . ع . دنا و دنا و دناية . مر . دنا . دنائت ( den at ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پستى و فرومايگى و دونى و پست فطرتى و ناكسى . و زبونى و كمينگى و بىپروائى از ملامت و حقارت و بىقدرى . و بخالت . و دنائت طبع : پستى فطرت و بخالت . دنب ( donb ) ا . پ . دم و دمب و ذنب . دنب ( dennab ) ص . ع . كوتاه بالا . دنبال ( danb l ) ا . پ . مسخره و لطيفه‌گو و بذله‌گو . و بذله و لطيفه و شوخى . دنبال ( donb l ) ا . پ . دم و ذنب . و سرين و دبر . و عقب و پس چيزى . و خواهش و آرزو . و نشان و اثر پا و پى . و از پس و از بعد . و چوبهء تير . و دنبال چشم : گوشهء بيرونى چشم و ماق اكبر و دنبال كشتى : دبوسه . و بدنبال آمدن : پيروى كردن و از پى رفتن و تعاقب نمودن . دنباله ( donb le ) ا . پ . دم و ذنب . و چيزى كه شبيه بدم باشد . و عقب و عقبه . و گوشهء بيرونى چشم و ماق اكبر . و قبضهء شمشير و كارد و سكان كشتى . و پس زين . و از پس و از بعد . و پى . و دنبالهء تازيانه : نوك تازيانه . و دنبالهء كوه : عقب كوه . و دنبالهء ميوه : شاخهء باريكى كه ميوه بدان بدرخت پيوسته مىباشد . دنباله دار ( donb le - d r ) ص . پ . دم دار و دراز و عقبه دار . و بهانهء دنباله دار : بهانهء عقبه دار . و چشم دنباله دار : چشم سرمه كشيده‌اى كه سياهى سرمه از گوشهء بيرونى آن تجاوز كرده باشد . و ستارهء دنباله‌دار : ذو ذنب . و سرمهء دنباله دار : سرمه‌اى كه تا ديرگاهى بپايد . و مستى دنباله دار : مستى كه ديرگاهى بينجامد . دنباله دو ( donb le - dav ) ص . پ . آنكه از عقب كسى مىدود . دنباله كش ( donb le - kac ) ا . پ . چنداول و ساقهء لشكر . دنباله گرد ( donb le - gard ) ص .