على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1539
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
دمورا : بدون دستورى درآمد . و ببدى ناگاه درآمد و حمله كرد . دمور ( domur ) ا . ع . حمله و يورش بد و سخت . دموس ( damus ) ا . ع . كسى كه پوست را جهة بركندن موى در خاك پنهان كند . ج : دمس . دموس ( domus ) م . ع . دمس دمسا و دموسا . مر . دمس . دموع ( domu ' ) ع . ج . دمع . دموق ( damuq ) ا . ع . تباه بىخير . دموق ( domuq ) م . ع . دمق دموقا ( از باب نصر ) : بناگاه درآمد بىدستورى . و دمق فاه دمقا : شكست دندان او را . و نيز دموق : درآمدن صياد در كازه . و بسيار نوشيد شراب . يق : دمقوا فى الخمر اذا تهافتوا فى شربها و اكثروا منه . و دمق الشيئ فى الشيئ ( كنصر و ضرب ) : درآورد چيزى را در چيزى . دموك ( damuk ) ص . ع . بكرة دموك : چرخ دلو سبك گرد و يا بسيار سخت و يا چرخ بزرگ كه بر آن آب با شتر آبكش كشيده شود . و هر چه تيز رود و سريع باشد . ج : دمك . و رحى دموك : آسياى زود آرد كننده . و اما قولهم انا بن عمرو و هى الدموك فصفة اى السريعة كما تسرع الرحى او اسم وصف به . دموك ( domuk ) م . ع . دمك دمكا و دموكا . مر . دمك . دمون ( dammun ) ا . ع . مرد زشت و چركين . دموى ( damavi ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - خونين و پر خون . دموى ( damaviyy ) ص . ع . منسوب بدم خونين . دمه ( dame ) ا . پ . هر آلتى كه بدان آتش افروزند . و آلتى به شكل كلهء آدمى كه در آن آب كنند و در كنار اندك آتش نهند از سوراخهاى بينى آن بخارى بر آتش وزد و آتش افروخته گردد . و ضيق النفس . و باد و برف . و گلفهشنگ . و دمهء آهنگران و دمهء زرگران : دم آهنگرى و زرگرى . دمه ( damh ) م . ع . دمهته الشمس دمها ( از باب فتح ) : گرم كرد آن را آفتاب و يا سخت شد به روى گرمى آفتاب . دمه ( damah ) ا . ع . بازيچهاى مر كودكان تازى را . دمه ( damah ) م . ع . دمه الرمل دمها ( از باب سمع ) : سخت شد حرارت آن ريگ . و دمه الحر : سخت شد گرما . و دمه فلان بالحر : سخت گرديد بر فلان گرما . دمهكر ( damahkar ) ا . ع . - مأخوذ از دمه گير فارسى - يعنى خبه كننده . دمى ( dam ) م . ع . دمى دمى و دميا ( از باب سمع ) : خون آلوده گرديد . دمى ( dami ) ا . پ . نوعى از غليان و يا چپق . دمى ( dami ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - خونين . دمى ( dom ) ع . ج . دمية . دمى ( damiyy ) ص . ع . منسوب بدم خونين . دمى ( domayy ) ا . ع . مقدار كمى از خون . دمى ( domiyy ) ا . ع . ج . دم . دمى ( domiyy ) م . ع . دمى دمى و دميا . مر . دمى . دميا ( damy ) ا . پ . بلغت زند خون و دم . دمياط ( demy t ) ا . ع . شهرى از مصر كه در روى شعبهء شرقى نيل بنا شده و داراى 100 34 نفر جمعيت است . دمياطى ( demy ti ) ا . پ . نوعى از پارچهء پنبهاى . دميان ( damay n ) ا . ع . تثنيهء دم يعنى دو خون . دمية ( domyat ) ا . ع . پيكر منقوش . و پيكر منقوش از مرمر و يا عاج و مانند آن . و پيكر منقوشى كه در آن سرخى هم باشد . و بت . ج : دمى . دميث ( damis ) ص . ع . نرم . و نرم خو . و دميث بليث از اتباع است . دميجة ( dommayjat ) ا . ع . مرد بسيار خواب كه همواره ملازم خانه باشد . دميدگى ( damidagi ) ا . پ . بروز و ظهور . و بروز بثور در پوست بدن . و شكفتگى . و بثره و آبله . و انتشار بوها . و طلوع صبح . دميدن ( damidan ) ف ل و م . پ . وزيدن باد . و دم زدن و نفس كشيدن و تنفس نمودن . و خود را پر باد كردن . و شكفتن گل . و رستن و روئيدن گياه . و طلوع كردن صبح . و بر آمدن بثره و آبله و آماس در بدن . و حمله كردن . و لاف زدن . دميده ( damide ) ا و ص . پ . وزيده . و وزنده و شكفته . و شكوفه . و رسته و روئيده . و ممتد و گسترده شده . و دميدهء صبح : سپيدهء صبح . دميس ( damis ) ا . ع . چيز پنهان كرده شده . دميغ ( damiq ) ا و ص . ع . سرشكسته . و آنكه دماغ او را آفتى رسيده باشد . و دميغ الشيطان : لقب مردى . دميق ( damiq ) ص . ع . در چيزى درآمده . دميقى ( damiqi ) ا . پ . نوعى از بافتهء ابريشمى . دميك ( damyak ) و ( damayak ) ا .