على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1536
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
دمدامة ( damd mat ) ا . ع . گياهى خوردنى و بيخ آن مانند گزر و بسيار شيرين . ج : دمدام . دم دراز ( dom - dar z ) ص . پ . هر حيوانى كه دم آن دراز و طويل باشد . دمدم ( demdem ) ا . ع . گياه خشك . و بيخ صليان . دمدمة ( damdamat ) م . ع . چفسانيدن چيزى را . و اندوهگين كردن . و دمدم عليه : گفت او را در خشم . و دمدمهم و دمدم عليهم : هلاك و نيست گردانيد آنها را . دمدمة ( damdamat ) ا . ع . خشم و قهر . دمدمه ( damdame ) ا . پ . مكر و فريب و افسون . و دهل و نقاره . و شهرت و آوازه . و سركوب قلعه يعنى برج مانندى كه از چوب و گل و سنگ سازند كه مشرف بر قلعه باشد و از آن توپ و تفنگ بقلعه اندازند . دمدميا ( damdamy ) ا . پ . بلغت زند بحر و دريا . دمدول ( damdul ) ا . پ . سفالگر و كوزهگر . دمر ( damar ) ص . پ . به روى افتاده و به روى خفته و روى بر زمين نهاده . دمر ( dommar ) ا . ع . نام عقبهاى در دمشق . دمراء ( damr ' ) ا . ع . گوسپند كم شير . و ناگاه در آيندهء از زنان و جز آن . دمرغ ( domareq ) ا . ع . مرد بسيار سرخ . دمرغى ( dommarq ) ص . ع . ابيض دمرغى : سخت سپيد . دمرو ( damaru ) ص . پ . به روى افتاده و پيشانى بر زمين نهاده و دمرو خوابيده و به روى خوابيده ضدستان خوابيده . دمز ( damz ) ا . پ . دايره و دف . دم زده ( dom - zade ) ص . پ . بىدم . دمس ( dams ) ا . ع . كالبد مردم و جز آن . دمس ( dams ) م . ع . دمس الظلام دمسا و دموسا ( از باب ضرب و نصر ) : سخت تاريك شد . و دمسه فى الارض دمسا : پنهان كرد آن را در خاك . و دمس الموضع دموسا : ناپديد كرد جاى را . و دمس بينهم : اصلاح كرد ميان آنها . و دمس على الخبر : پوشيده داشت آن خبر را بر من . و دمس المراة : جماع كرد با آن زن . و دمس الاهاب : در خاك و جز آن پوشيد پوست را تا بركند موى آن را . دمس ( doms ) ص . ع . كارهاى بزرگ . يق : جاءنا بامور دمس اى عظام . دمس ( damas ) ص . ع . چيز پنهان كرده شده . دمس ( domos ) ع . ج . دموس . دمساز ( dam - s z ) ا و ص . پ . دوست و محب و رفيق و معتمد و همدم و هموثاق . و همراه و موافق و هم آهنگ و همساز . و زن و يا شوهر . و تغنى و سرود گوئى با هم . و نغمهء دمساز : ساز موافق و هم كوك . دمسازى ( dam - s zi ) ا . پ . موافقت و همدمى و همراهى . و اعتماد . دمسان ( dam - s n ) ص . پ . همراز و محرم و متفق و معتمد . دم سرد ( dam - sard ) ص . پ . كسى كه سخن بىاثر مىگويد . دمسق ( demsaq ) ا . ع . مأخوذ از دمسهء فارسى و بمعنى آن . دمسنجك ( damsanjak ) و دمسنجه ( domsenje ) ا . پ . نوعى از ابابيل كه چون بر زمين افتد نتواند برخيزد و آن را بادخورك نيز گويند . دمسه ( demse ) ا . پ . ابريشم سفيد . دمسيجه ( domsije ) و دمسيچه ( domsice ) ا . پ . صعوه و گازرك و گواك . دمش ( damac ) م . ع . دمش دمشا ( از باب سمع ) : بهيجان آمد از گرما و يا از خوردن دوا . دمش ( damec ) پ . م ح . از دميدن . ا . تنفس . و وزيدگى . و حمله و يورش . و لاف و جوشش و بثره و شكفتگى . دمشق ( damcaq ) ص . ع . رجل دمشق اليدين : مرد شتاب كار چابك دست دست . دمشق ( damcaq ) و ( demcaq ) و ( demceq ) ص . ع . ناقة دمشق : ناقهء بسيار شتاب رو . و كذا ناقة دمشق و ناقة دمشق . و كذلك الجمل و الرجل . دمشق ( demacq ) و ( demecq ) ا . ع . شهر جاى باش حاكم شام كه داراى 000 300 نفر جمعيت است . دمشقة ( damcaqat ) م . ع . شتاب كردن و تعجيل كردن . يق : دمشقوا الامر : بياريد آن كار را بشتاب . دمشقى ( demacqi ) و ( demeeqi ) ص . پ . منسوب بدمشق . دم شناس ( dam - cen s ) ا . پ . حكيم و طبيب دانا و كار آزموده . دمص ( dams ) م . ع . شتاب كردن در هر چيز و افگندن ماده سگ بچه و ماكيان تخم را ( و الفعل من نصر ) . دمص ( dems ) ا . ع . رستهء بنا و يا چينهء ديوار و هر چه برتر از رستهء بنا باشد دمص و رستهء بنا را رهص گويند . دمص ( doms ) ص . ع . ج . ادمص و دمصاء . دمص ( damas ) م . ع . باريك بودن دنبالهء ابرو و ستبر بودن پيش آن . و كم بودن موى سر ( و الفعل من سمع ) . دمصاء ( dams ' ) ص . ع . زنى كه دنبالهء