على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
833
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
تخييلى ( taxyili ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - تصورى و توهمى و خيالى . تخييم ( taxyim ) م . ع . خيمته : چون خيمه قرار دادم آن را . و خيم القوم : در آمدند آن قوم در خيمه . و خيم الشيئ اى غطاه بشيئ كى يعبق به : پوشانيد آن را به چيزى تا در آن اقامت كند . و خيموا بالمكان : مقيم گرديدند در جاى . تد ( ted ) ع . صيغهء امر از وتد ( vatada ) . تداءم ( tad om ) م . ع . تدآئمه الامر : انبوهى كرد كار بر وى . تدابر ( tad bor ) م . ع . بريده شدن از هم ديگر . تدابير ( tad bir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تدبيرها و بند و بست و صلاحديد . تداثر ( tad sor ) م . ع . تداثر الرسم : كهنه گرديد آن رسم . تداخل ( tad xol ) م . ع . درآمدن . تداخل ( tad xol ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درآمد در يكديگر و به روى يكديگر . و باصطلاح طب آميختگى غذاى غير منهضم را در غذاى منهضم . تدأدؤ ( tada'do ' ) م . ع . پنهان شدن به چيزى . و تدأدات الابل : آواز گردانيدند شتران در حوف . و تدأد الخبر : درنگ كرد آن خبر در رسيدن و تدأدأ حمله : خميد بار او و كج گرديد . و تدأدأ فى مشيه : چميد و خرامان راه رفت . و تدأدأ القوم : انبوهى كردند . و تدأدأ عنه : برگشت از آن . و نيز تدادؤ : غلطيدن و در گرديدن از جائى بسوى چيزى . الحديث فتدأدأ عن فرسه . تدارس ( tad ros ) م . ع . سبق گفتن . تدارك ( tad rok ) م . ع . رسيدن چيزى به چيزى . و تداركوا : در رسيد آخر ايشان اول ايشان را . و كذا تدارك القوم : اى تلاحقوا - و منه قوله تعالى حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا فِيها جَمِيعاً . و تدارك الثريان اى ادرك ثرى المطر ثرى الارض يعنى در رسيد خاك نم باران خاك نم زمين را . و قوله تعالى بل ادارك علمهم فى الاخرة اى جهلوا علمها و لا علم عندهم من امرها . تدارك ( tad rok ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چاره و تلافى و مرمت و تدبير . و پاداش و سزا و عقوبت . و ذخيره و توشه و بسيج و جمعآورى . و تهيهء اسباب حراست از بدى و آفت و يا حصول سعادت . و دوربينى و عاقبتانديشى . تداركات ( tadarok t ) پ . - مأخوذ از تازى - ج . تدارك . بسيجها . و تهيهها . تداركپذير ( tad rok - pazir ) ص . پ . قابل مرمت و قابل تلافى . تدارؤ ( tad ro ' ) م . ع . همديگر را دفع كردن در خصومت . و ادار أتم اصله تداراتم اى اختلفتم و تدافعتم . تدارى ( tad ri ) م . ع . حفاظت نمودن از خود . تداعب ( tad ob ) م . ع . با هم مزاح كردن . تداعة ( tad at ) ا . ع . آرامش و آسودگى و راحت . تداعك ( tad ok ) م . ع . تداعكوا : سخت دشمنى شدند و تداعكوا فى الحرب : سوده و خاريده شدند در كارزار . تداعى ( tad i ) م . ع . چيستان گفتن . و تداعوا عليه : جمع شدند بر وى . و تداعى العدو : پيش آمد دشمن . و تداعى الحيطان : شكسته شد و ويران گرديد ديوار . تداغش ( tad qoc ) م . ع . درآميختن با يكديگر در كارزار و يا در بانگ و فرياد . تداف ( tad ff ) م . ع . تدافوا : بر يكديگر نشستند . تدافع ( tad fo ' ) م . ع . با هم ديگر چيزى را كردن . و حواله كردن . و تدافعوا فى الحرب : يكديگر را دفع كردند در كارزا . تدافف ( tad fof ) م . ع . بر يكديگر نشستن . تدافن ( tad fon ) م . ع . پنهان شدن . تدافى ( tad fi ) م . ع . دريافتن . و نبوت گرفتن . و گشاده رفتن شتر . تداقق ( tad qoq ) م . ع . همديگر را دقت كردن . تداكم ( tad kom ) م . ع . همديگر را راندن . تداكوء ( tad ko ' ) م . ع . گرد آمدن . و زحمت دادن . و راندن . تدالح ( tad loh ) م . ع . تدالحا الشيئ فيما بينهما : بر داشتند آن را بر چوب ميان خود . الحديث ان سلمان و ابا الدرداء اشتر يا لحما فتد الحاه بينهما على عود اى طرحاه على عود و احتملا آخذين بطرفيه . تدأم ( tada'om ) م . ع . تدأم الماء الشيئ : فرو گرفت آن چيز را آب . و تدام الفحل الناقة : برجست گشن بر ناقه . و تدامت السماء : پى هم باريد . و تدامت عليه الامواج و الاهوال اى تتابعت . تدامج ( tad moj ) م . ع . يكديگر را يارى كردن يق تدامجوا عليه اى تعاونوا . تدامل ( tad mol ) م . ع . با يكديگر صلح نمودن . تدامير ( tad mir ) ع . ج . تدمير . تدانى ( tad ni ) م . ع . با هم ديگر نزديك شدن .