بردن . و دبل الارض دبلا و دبولا : نيرو داد زمين را بسرگين و مانند آن . و نيز دبول : پيراستن هر چيز . و دبلته الدبول : رسيد آن را حوادث و سختى . و نيز بمعنى ثكلته الثكلى يعنى گم كناد او را مادر او . دبل ( debl ) ا . ع . سختى . و بىفرزندى زن . و دبل دابل و دبيل : در مبالغه گويند يعنى بدبختى بسيار و گران . ج : دبول . دبل ( dobl ) ا . ع . خرجوان و خرد اندام . دبل ( dobal ) ا . ع . سختى . و زن فرزند مرده . دبل ( dobal ) و ( dobol ) ع . ج . دبلة . دبل ( dobol ) ع . ج . دبيل . دبلة ( doblat ) و ( dabalat ) ا . ع . دنبل و ورم خصوص در امعا . دبلة ( doblat ) ا . ع . يك دستهء از هر چيزى . و لقمهء بزرگ . و سوراخ تبر . ج : دبل و دبل . دبله ( doble ) ا . پ . لوز بادام كه يك نوع حلوائى است از قند و بادام . دبليس ( dablis ) ا . ع . يك نوع انگشترى كه زنان مراكش در دست كنند . دبن ( debn ) ا . ع . آغل گوسپندان . دبن ( deben ) ا . پ . سريشم . دبنة ( dobnat ) ا . ع . لقمهء بزرگ . دبنگ ( dabang ) ا . پ . مردم مجدر و بد شكل و دپنك و تنبل . دبوب ( dabub ) ا و ص . ع . غار دورتك . و فربه از هر چيزى خواه مذكر باشد و يا مونث . و مرد سخن‌چين موذى . و طعنة دبوب : ضرب نيزهء روان گردانندهء خون . و جراحة دبوب : جراحتى كه خون از آن برآيد و سيلان كند . دبودار ( dobu - d r ) ا . پ . نوعى از ابهل كه صنوبر هندى نيز گويند . دبوذ ( dabuz ) و دبوذ ( dobbuz ) ا . ع . معرب از دو پود فارسى - پارچه‌اى كه تارهاى او مضاعف و رنگارنگ بود . دبور ( dabur ) ا . ع . باد پس پشت خلاف صبا . دبور ( dobur ) ا . ع . ج . دبر . دبور ( dobur ) م . ع . دبر دبرا و دبورا . مر . دبر . دبور ( dabbur ) ا . ع . جنس . و لباس و زى . يق : ليس هو من شرج فلان و لا من دبوره اى من حزبه و زيه . دبورية ( daburiyyat ) ا . ع . نام شهرى در نزديكى طبرية . دبوس ( dabus ) ا . پ . گرز آهنى . و ششپر . و عصا و چوب دستى . و خانهء پس كشتى . و نام قلعه‌اى در ما بين بخارا و سمرقند . و نام معمار اين قلعه . و مردم پست نژاد . دبوس ( dabus ) ا . ع . رب خرما كه در روغن داغ اندازن تا گداخته شود و روغن را بگرداند و خوش بوى كند . دبوس ( dabbus ) ا . ع . - مأخوذ از دبوس فارسى - گرز آهنين . ج : دبابيس . دبوس تير ( dabus - tir ) ا . پ . تير آهنين كه سرش به شكل گرز باشد . دبوسك ( dabusak ) ا . پ . خبازى . و گل نان كلاغ . دبوسه ( dabuse ) ا . پ . خانهء پس كشتى . دبوغ ( dabuq ) ا . ع . بارانى كه زمين را به آب خود پيرايد . دبوق ( dabbuq ) ا . ع . نوعى از بازى و لعب . دبوقاء ( dabuq ' ) ا . ع . سريشم . و پليدى . و هر چيز كه ممتد و دراز گردد . و هر چيز چسبنده مانند سريشم . دبوقه ( dabbuqat ) ا . ع . موى بافته ( لغة مولدة ) . دبوقه ( dabuqe ) ا . پ . نى انبان . و نيچه . دبوكى ( dabuki ) ا . پ . خبازى . و گياه آفتاب گردان . دبول ( dabul ) ا . ع . سختى . و زن فرزند مرده . و دبلته الدبول : رسيد او را حوادث و سختى . و بمعنى ثكلته الثكلى نيز مىباشد يعنى گم كناد او را مادر او . دبول ( dobul ) ا . ع . ج . دبل . و ج . دبل . دبول ( dobul ) م . ع . دبل دبلا و دبولا . مر . دبل . دبه ( dabe ) ا . پ . فتق . دبه ( dabah ) ا . ع . ريگستان . و راه نيك . دبه ( dabbe ) و ( dobbe ) ا . پ . هر آوند چرمين كه از چرم خام سازند . و آوند چرمينى كه در آن شراب و يا روغن ريزند . و صراحى كوچك و شيشهء كوچك . و دبه درآوردن : از قرار داد و گفتهء خود بازگشتن و نكول كردن . و دبه در پاى فيل افگندن : فتنه انگيختن . و مرتكب امر خطير گشتن . و بر سر پرخاش آوردن كسى . و دبهء برنجين : ظرفى كه از برنج سازند . و پنگانى كه از آن مقدار ساعت دريابند . و دبهء عوريا : يك قسم گياهى كه از بيخ آن معجونى سازند . دبه خايه ( dabe - x ye ) ص . پ . كسى كه فتق داشته باشد . و كسى كه داراى خايه‌هاى كلان بود و غروتنج نيز گويند . دبى ( dab ) ا . ع . رفتار نرم و آهسته . و ملخ پياده . و مورچه . و جاء فلان بدبى دبى و بدبى دبيين . مر . دبا . و كذلك بدبى دبى . و نيز دبى : بازارى است مر تازيان را . دبى ( dobbi ) و ( debbi ) ا . ع . كس . يق : ما بالدار دبى يعنى نيست در خانه كسى و بدون كلمهء نفى استعمال نشود .