دبر ( dabr ) و ( debr ) ا . ع . گروه كبت انگبين ( لا واحد له ) . ج : ادبر و دبور . و بچه‌هاى ملخ . دبر ( debr ) ا و ص . ع . مال بسيار . يق : رجل ذو دبر : مرد داراى مال . و ضياع بسيار . و قولهم : مال دبر و مالان دبر و اموال دبر ، يستوى فيه الواحد و المثنى و الجمع ، يعنى مال بسيار و دو مال بسيار و مالهاى بسيار . دبر ( dobr ) و ( dobor ) ا . ع . سپس پشت خلاف قبل . و سپس و آخر هر چيز . ج : ادبار . و جئتك دبر الشهر و فى دبر الشهر و على دبر الشهر و ادبار الشهر و فى ادبار الشهر : آمدم تو را آخر ماه . و كون و پشت . و گوشهء خانه . دبر ( dabar ) م . ع . دبر بعيره دبرا ( از باب سمع ) : پشت ريش گرديد شتر آن . دبر ( dabar ) ا . ع . ج . دبرة . و نام دهى در يمن . دبر ( daber ) ا . ع . ستور پشت ريش . المثل : هان على الاملس مالا قى الدبر : در حق كسى گويند كه در امور يار و مصاحب خود بدتدبير باشد . دبر ( dobora ) ا . ع . در عقب و بعد . و عن دبر : پس از مرگ . دبر ( dobor ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كون و سرين و مقعد . دبران ( dabar n ) و الدبران ( addabar n ) ا . ع . يكى از منازل قمر و آن پنج ستاره است در آخر برج ثور . دبرة ( dabrat ) ا . ع . سياه بختى نقيض دولت . و پايان كار . و شكست در كارزار . و پاره . و خيابان . و يك كرد زمين زراعت . ج : دبر . دبرة ( debrat ) ا . ع . نقيض قبلة . و ما له قبلة و لا دبرة يعنى راه نيافت براى كار خود . و ليس لهذا الامر قبلة و لا دبرة يعنى كار بىپشت و روئى است اين كار . دبرة ( dabarat ) ا . ع . ريش پشت ستور . ج : دبر . و ج ج : ادبار . و هزيمت از جنگ . و وسعت زمين كاشته شده . دبرة ( daberat ) ص . ع . ناقة دبرة : ماده شتر پشت ريش . دبره ( dabare ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قصيل و غلهء نارس كه جهة خوردن ستور درو كنند . دبرى ( dabr ) ص . ع . ناقة دبرى : ماده شتر پشت ريش . دبرى ( dabariyy ) و ( dabriyy ) ا . ع . رأيى كه پس از فوت حاجت در دل آيد . يق شر الراى الدبرى . و نمازى كه در آخر وقت خوانده شود . دبريا ( dabariyyan ) و ( doboriyyan ) ا . ع . پس از زمانى كه سزاوار باشد . و پس از مرگ كسى . و معكوسا . دبز ( dabz ) ا و ص . پ . كلفت و درشت و هنگفت از پارچه . و كلفتى و هنگفتى . دبس ( dabs ) ا . ع . سياه از هر چيز . دبس ( debs ) و ( dabs ) ا . ع . گروه مردم . دبس ( debs ) و ( debes ) ا . ع . دوشاب خرما و انگبين . و دوشاب خرما كه آتش ديده باشد . دبس ( dobs ) ع . ج . ادبس و دبساء . دبس ( dobas ) ا . ع . درى دبس : آسمان را گويند وقتى كه مستعد باريدن باشد و درى كلمهء امر است از دريدر . دبساء ( dabs ' ) ا و ص . ع . مؤنث ادبس يعنى سرخ سياه رنگ . ج : دبس . و نيز دبساء : نام اسبى . دبستان ( dabest n ) ا . پ . دبيرستان و مكتب خانه و مدرسهء اطفال و ادبستان . دبستانى ( dabest ni ) ا . پ . شاگرد مدرسه و طفل مكتب خانه . دبسى ( dobsiyy ) ا . ع . مرغى مايل بسياهى و خوش الحان و فاخته . ج : دباسى . دبسية ( dobsiyyat ) ا . ع . مادهء از دبسى . دبش ( dabc ) م . ع . دبشه دبشا ( از باب نصر ) : پوست باز كرد از آن . و دبش الشيئى : خورد آن چيز را . دبش ( dabac ) ا . ع . متاع و كالاى خانه و متاع ردى خانه . دبص ( dabas ) م . ع . زياد شدن چربى . دبغ ( dabq ) م . ع . دبغ دبغا و دباغا و دباغة . مر . دباغ را . دبغ ( debq ) و دبغة ( debqat ) ا . ع . آنچه بوى پوست پيرايند . دبغة ( dabqat ) ا . ع . يك بار پوست پيراستن . دبغة ( debqat ) ا . ع . نوع پوست پيراستن و هيئت آن . دبق ( debq ) ا . ع . چيزى مانند سريشم كه بدان مرغان را شكار كنند . دبق ( dabaq ) م . ع . دبق به دبقا ( از باب سمع ) : برآغالانيده شد به آن پس جدا نشد از آن . و گويند ما ادبقه اى ما اضراه . دبق ( dabaq ) ا . ع . نام قصبه‌اى در مصر . دبقى ( dabaqiyy ) ا . ع . پارچه‌اى كه از دبق مصر آورند . دبكل ( dabkal ) ا . ع . مرد درشت پوست زشت رو . و ام دبكل : كفتار . دبكلة ( dabkalat ) م . ع . دبكل المال : گرد آورد شتران پراكنده را از اطراف . دبل ( dabl ) ا . ع . طاعون . و حوض . و نهر خرد . و جدول . ج : دبول . دبل ( dabl ) م . ع . دبله دبلا ( از باب نصر و ضرب ) : گرد آورد آن را . و دبل بالعصا : پى در پى زد به روى عصا . و نيز دبل : پيچيدن . و بزرگ كردن لقمه براى فرو